La pyllait paidbah ïa ka SWRF ban pynkhlaiñ ïa ka jingkhmih haba ïadei bad ka um
New Delhi, Jymmang 19: Ka jingïalang kaba 14 jong ka High-Powered Review Board (HPRB) jong ka Brahmaputra Board ka la long ha ka 19 tarik Jymmang 2026 ha Guwahati hapoh ka jingpynïaid jong u C. R. Patil, Myntri Sorkar Pdeng ba dei peit ïa ka Tnad Jal Shakti. U Sarbananda Sonowal, Myntri ha ka Kynhun Myntri ka sorkar pdeng; u Raj Bhushan Choudhary, Myntri Khynnah, ka Tnad Jal Shakti, ryngkat bad kiwei pat ki Myntri, ki heh ophisar na ka Sorkar India bad ki jylla ka thaiñ shatei lammihngi, ki riew shemphang ha kaba ïadei bad ka teknoloji bad kito kiba don bynta ha kane ka kam ki la ïashim bynta ha kane ka jingïalang ban bishar bniah ïa ka jingïaid shaphrang jong ki sienjam ban peit ïa ki kam kiba ïadei bad ki wah bad ban ai jingïarap ha ka jingpynkhreh ïa ki kam ban wan jong ka Brahmaputra Board.
Ha kane ka sngi, u Myntri Sorkar Pdeng ba dei peit ïa ka Tnad Jal Shakti u la pyllait paidbah ruh ïa ka State Water Reforms Framework (SWRF), ka sienjam ba kongsan jong ka ri kaba thmu ban pynkhlaiñ ïa ki jingpynkylla ïa ka rukom pynïaid ïa ki kam kiba ïadei bad ka um ha kylleng ki jylla bad ki Union Territory.
Haba ai jingkren ha ka jingïalang, u Myntri u la ban jur ba ka jingïada ïa ka um ka long kaba kongsan na ka bynta ka jingïaid lynti jong ka roi ka par jong ka India bad ka long u rishot ba kongsan ban pynurlong ïa ka jingthmu jong ka Viksit Bharat @2047. U la ong ba ka jingpynïaid ïa ki kam kiba ïadei bad ka um ha ka rukom kaba ïaineh ka donkam ym tang ïa ka jingwanrah ïa ki jingdon jingem, hynrei ka donkam ruh ïa ki rukom synshar kiba khlaiñ, ki polisi kiba skhem, ki jaka treikam kiba khlaiñ, ka jingpynwandur ïa ka teknoloji bad ka jingïashim bynta lang jong ki paidbah.
Ka jingïalang jong ka HPRB ka la bishar bniah ïa ka jingïaid shaphrang jong ka Brahmaputra Board ha ki bynta jong ka jingpynïaid ïa ki kam kiba ïadei bad ki wah, ka jingpynkhreh bad pynthymmai ïa ki masterplan, ka jingïada na ka jingshlei um bad ka jingtwa khyndew, ka jingpynthymmai ïa ki tyllong um, ka jingpynkylla digital, ka jingkyntiew ïa ka bor treikam bad ka jingpynkylla ïa ki jaka treikam. Ka HPRB ka la ai jingïaroh ïa ka jingkiew kaba khraw kaba la ïoh da ka Board ha kine ki ar snem ba la dep ha kaba pynkhlaiñ ïa ka jingthmu ba ïadei bad ki wah bad ban pynïar ïa ki kam ba ïadei bad ka teknoloji ha kylleng ka thaiñ shatei lammihngi bad West Bengal.
Ha kane ka jingïalang, la pynlong ïa ki jingïakren kaba bniah halor ka jingpynkhreh bad pynthymmai ïa ki river basin masterplan da kaba pyndonkam ïa ki teknoloji katkum ka juk mynta kum ka GIS, ka remote sensing, ka LiDAR bad ka hydrological modelling. Ka Board ka la pyntip ba mynta la ithuh haduh 76 tylli ki wah bad ki sub-basin na ka bynta ban pynkhreh bad pynthymmai ïa ki masterplan kiba kynthup ïa ka Brahmaputra bad Barak basin.
Ka HPRB ka la bishar bniah ruh ïa ki projek bapher bapher kiba dang ïaid bad kiba la tyrwa kiba ïadei bad ka jingïada na ka jingshlei um, ki kam ban ïada na ka jingtwa khyndew, ka jingpynbha ïa ki nala um, ka jingïada ïa ki tyllong um bad ki sienjam ban pynneh pynsah ïa ka um ha ki jylla bapher bapher jong ka thaiñ shatei lammihngi. Ka Board ka la ban jur ïa ki sienjam ba kongsan ba la sdang ha Assam, Meghalaya, Mizoram, Manipur, Nagaland bad Tripura ryngkat ka jingïatreilang bad ki Sorkar Jylla bapher bapher.
Ha kane ka jingïalang la ïa pyrkhat halor ka jingpynkylla ïa ka Brahmaputra Board sha ka River Basin Organisation (RBO) kaba katkum ka juk mynta, kaba la pyndonkam da ka teknoloji bad kaba la pynshong nongrim ha ka jingnang jingstad. Ha kaba ïadei bad kane, la pynbiang ïa ka polisi bad ka jingïalam lynti halor ka jingpynbeit thymmai ïa ki jaka treikam, ka jingpynkhlaiñ ïa ki jaka treikam ba kyrpang ba ïadei bad ka teknoloji, ki sienjam kiba ïadei bad ki kam synshar lyngba ki lad digital bad ki jingpynkylla ïa ki jaka treikam na ka bynta ban kyntiew ïa ka jingtreikam, ka jingshai bad ka jingïatreilang.
Ka HPRB ka la bishar bniah ruh ïa ka jingthmu ban pynthymmai biang ïa ka North Eastern Hydraulic and Allied Research Institute (NEHARI) ban pynkhlaiñ ïa ka jingwad bniah, ki jingpule ba ïadei bad ka um, ka jingai jingmut ha kaba ïadei bad ka teknoloji bad ki kam kyntiew ïa ka bor treikam ha ka thaiñ. La pynlong ruh ïa ki jingïakren ha kaba ïadei bad ka jingpynbha pat ïa ka Brahmaputra Board Office Complex kaba don ha Basistha, Guwahati sha ka jaka treikam kaba katkum ka juk mynta kaba ïahap bad ki jingdonkam ha ki por ban wan.
Kum shi bynta jong kane ka prokram, la pyllait paidbah ïa kine ki kot bad ki jingthoh ba ïadei bad ki rukom treikam tynrai jong ka thaiñ shatei lammihngi jong ka Ri India ha ka jingpeit ïa ki kam kiba ïadei bad ka um: Ka Traditional Water Management Practices of Northeast India – Resource Book. Traditional Water Management Practices of Northeast India – Picture Book. Paddy-cum-Fishery (Arunachal Pradesh) – Documentary. Dong System (Assam) – Documentary. Bamboo Drip Irrigation (Meghalaya) – Documentary. Rainwater Harvesting (Mizoram) – Documentary.
Ka HPRB ka la ïaroh ïa ki sienjam jong ka Brahmaputra Board ha kaba buh jingtip shaphang ki rukom pynïaid um tynrai bad kiba ïaineh jong ka thaiñ bad ka la ban jur ïa ka jingdonkam ban pynïasoh ïa ka jingtip tynrai bad ki rukom pynïaid ïa ki kam kiba ïadei bad ki wah kiba katkum ka juk mynta.
Shaphang ka State Water Reforms Framework (SWRF)
Ka State Water Reforms Framework (SWRF), kaba la pyllait paidbah ha kane ka prokram, ka dei ka rukom synshar kaba pynshong nongrim ha ka jingpynkylla kaba la pynwandur da ka Tnad Jal Shakti ban pynshlur bad buh nuksa ïa ki jingpynkylla ha ka Tnad ba ïadei bad ki kam um kiba ïaid shaphrang ha kylleng ki Jylla bad ki Union Territory. Da kaba pynpaw ïa ka jingsynshar paidbah kaba ïatreilang, la saiñdur ïa ka Framework ha ka jingïamir jingmut bad ki Jylla bad ki UT, da kaba ithuh ïa ka um kum ka jingdon jingem jong ka ri kaba donkam ïa ka jingbahkhlieh lang, ka jingsynshar kaba don ka jingïatreilang bad ka jingkitkhlieh lang hapdeng ka Sorkar Pdeng bad ki Jylla bad ki UT.
Ka rukom treikam ka kynthup ïa 75 tylli ki dak ha kylleng ki san tylli ki bynta kynthup ïa ka Polisi & Jingpynbeit, Ka jingpeit bniah ïa ki projek, ka jingpynkylla digital & R&D, ki jingdon jingem, bad ka jingïatreilang bad ki paidbah. Da kaba wanrah ïa ka rukom peit kaba shai, kaba pynshong nongrim ha ki sakhi ha kylleng kine ki bynta, ka SWRF ka pyndonkam ha kajuh ka por ïa ka bor jong ka synshar paidbah da kaba plie lad ïa ki Jylla bad ki UT ban ïoh jinghikai na ki rukom treikam ba bha tam jong uwei pa uwei, ban thew ïa ka jingtreikam jong ki haba ïanujor bad ki paralok bad ban ïaleh ban long kiba tbit ha ka jingsynshar ïa ki kam kiba ïadei bad ka um. La khmih lynti ba kane ka jingïakhun kaba bha hapdeng ki Jylla kan pynsted ïa ki jingpynkylla, kan kyntiew ïa ka jingsaiñdur thymmai bad kan kyntiew ïa ka rukom pynïaid îa ki kam ha kylleng ka ri kiba ïadei bad ka um.
Ka Framework ka îaleh ban pynshlur îa ki Jylla bad ki UT ban shim ïa ki jingpynkylla kiba lah ban shim jingkheiñ bad pynshisha ha ki bynta kiba kongsan kum ka jingpynbeit ïa ka um hapoh khyndew, ka jingpynbeit ïa ki jaka ba shlei um, ka jingpyndonkam biang ïa ka um jakhlia, ka jingshngaiñ jong ki dam, ka jingpynïaid ïa ka um ha ka rukom kaba ïashim bynta lang, ka jingpynkhreh ïa ki kam ha ki jaka rud wah, ka jingpynïasoh ïa ki jingtip bad ka jingpynkhlaiñ ïa ki jaka treikam. Ka ïaleh ban kyrshan ïa ki Jylla/UT ha kaba ithuh ïa ki jingduna ha ki polisi, ban shim ïa ki jingpynkylla kiba lah ban shim jingkheiñ bad ban shim ïa ki rukom treikam kiba bha tam na ka bynta ban tei ïa ki rukom synshar kiba skhem, kiba don ka jingkitkhlieh bad kiba lah ban ïada ïa ka um kiba ïahap bad ka jingthmu jong ka Viksit Bharat @2047.
Ka jingpyllait paidbah ïa ka Framework ka ai ïa ki Jylla/UT ïa ka por ba la buh lypa kaba hynñiew bnai, haduh ka 31 tarik u Nohprah 2026, ban sdang ïa ki jingpynkylla ba kongsan bad ban ai ïa ki jubab halor ki dak haduh ka 31 tarik u Kyllalyngkot 2027.
La pynkut ïa ka jingïalang da ka jingkular lang ban pynkhlaiñ ïa ka jingïatreilang hapdeng ki jylla, ka jingpynïaid ïa ki kam kiba ïadei bad ki wah ha ka rukom kaba ïaineh bad ka jingpynkhreh ïa ki kam ba jrong samoi kiba ïadei bad ki jingdon jingem ba ïadei bad ka um na ka bynta ka thaiñ shatei lammihngi bad ka West Bengal.