Pynlong ïa ki dawai Bampong kiba bit dor: buh ïa ki nong pang hakhmat – Jagat Prakash Nadda

Ka kyntien bampong, ka pynkylla ïa ka jingim jong ka longing longsem tang shi khyllip mat. Nalor ka jingïoh ïa ka jingpyn shisha, ki nongpang ryngkat bad ki bahaiing hasem, kin hap ban shim ïa ki rai kiba eh kiba ïadei bad ka jingsumar, ka pisa tyngka bad ka lawei. Na ka bynta bun tylli ki longing, ka dor jong ki dawai, ka long ka jingkit kaba khia arshah, ha ka por ba kaba baroh ka bor ka jinglah baroh dei ban pynleit jingmut sha ka koit ka khiah. Ki lad ai jingsumar kiba sngewlem, kidei ban ïarap ym tang ïa ka jingpang hynrei wat ïa ka jingeh ha ka liang ka pisa tyngka kiba ka jingpang ka wanrah.
Da kaba buh jingmut ïa kane, ka Sorkar India ka la pynbeit ïa ka jingkhaii halor ki 137 tylli ki dawai bampong, kiba la ithuh ki bym shym la buh por, ka sienjam kaba kongsan ban pynlong ïa ka jingsumar ïa ka jingpang bampong kaba kham bit dor. Hapoh kane ka jingpynbeit, ka National Pharmaceutical Pricing Authority (NPPA) ka la buh ïa ka dor khaii kumba 30 na ka shispah na ka dor die kaba heh tam (MRP), bad ki dor ba la pynkylla ki la treikam ha ka 9 tarik u Naiwieng, 2026. Ka jingthmu ka long kaba shai: ka dor kaba u nongpang u siew, ka dei ban long kaba lah ban siew, ym la dor kaba palat.
La ïohi ïa ki soh jong kane ka rai ha ki jaka die dawai. La pyntip ïa ki palat 80 tylli ki karkhana shna dawai halor ka jingpynkylla dor ïa ki 1,366 tylli ki dawai kiba kynthup ïa ki 121 tylli ki dawai bampong na ki 137 tylli. Ki dor dawai ki la hiar na ka bynta palat 4 na man ki 5 tylli ki dawai. Mar shiteng na kine, ka jinghiar dor ka long palat 50 na ka shispah bad ka dor jong ki katto katne ki dawai mynta ki la hiar palat 96 na ka shisopah na ka dor kaba mynshwa. Na ka bynta ki longing kiba hap ban siew ïa ka bai chemotherapy, kane ka la wanrah ïa ka jingkylla kaba khraw ha ka jinglut jingsep kaba man la u bnai. Halor ka jingthied dawai kaba mynshem snem, la khmih lynti ba ki nong pang bad ki longing longsem kin ïohnong kumba 3,500 klur man la u snem, ka pisa kaba ki longing kin ïoh ban pyn donkam haiing, ha ka jaka ba kin duhnong ha ki dor dawai kiba rem.
Ïa kane ka rai la shim, halor ka jingshem. Ha u snem 2019, ka NPPA ka la sdang ban pyrshang ïa ka Trade Margin Rationalisation (TMR) kaba kynthup ïa ki 42 ki dawai bampong, kiba la pyn duna ïa ka dor haduh 90 na ka shispah ha baroh 526 tylli jait dawai. Kine ki juh ki lad ki lynti, yn shim na ka bynta ki 137 tylli ki dawai, ba la ithuh da ka jingai jingmut ka komiti ki riew shemphang, kiba ki dkot ki kynthup ïa ki doktor bampong kiba paw khmat, ki nong sumar kiba tbit, ki riew shemphang ha ki jaka sumar bad ki nongmih khmat na ka sorkar. Ïa ka thup yn sa pynthymmai man ka por.
Ka jinglah ban siew ka long kaba donkam na ka bynta ka jingsumar kaba ïadei, khamtam ha ka ri kum ka India. Ka dawai kaba don hynrei ka bym lah ban thied, kam don jingmyntoi ïa u nongpang. Ka NPPA ka pynbiet ïa ki dor jong ki dawai hapoh ka Drugs (Prices Control) Order (DPCO), 2013, ba la pynmih katkum ka ain Essential Commodities Act, 1955. Katba ka buh ia ka dor na ka bynta ki dawai kiba donkam katkum ka thup jong ka National List of Essential Medicines, ka buddien ruh ia ka jingkiew dor man la u snem. Hynrei, ka jingkhmih bniah ia ki jingtip kiba ïoh na ka iew dawai ka pyni ia ka jingiapher hapdeng ka dor ba la siew na ka karkhana bad ka dor ba la siew da u nong thied, ka long kaba heh na ka bynta ki katto katne ki dawai bym shym la buh por, khamtam eh ia ki dawai bampong, ha kaba ka jingsumar ka donkam ban iai dih ia ki dawai. Da kaba ithuh ia ka jingmih kaba heh ha ka iew khaii bad ka jinglut kaba heh ha ka jingsumar, ka sorkar ka la pyrshang ban pynbeit ia kane ka jingbym iahap da kaba buh pud ia ka jingmih ha ka 30 na ka shispah jong ka MRP.
Ka Sorkar ka pynleit jingmut ruh ban pyn treikam bha ia kane ka jingthmu khnang ba ka jingmyntoi ba pura jong ka TMR kan poi sha u nongpang bad ki longing longsem. Ki nongshna dawai ki dei ban pyn tikna ba ki dor ba la pynkylla kin poi sha man la ki dukan die dawai bad ki hospital, bad ki dukan die dawai bad ki hospital ki dei ban pyni ia ki da kaba shai bad ban bud ryntih ia ki. Ki nong pang bad ki nong sumar ki lah ban peit ïa ki dor ba la pyn thymmai ha ka website jong ka NPPA bad ha ka Pharma Sahi Daam app, bad ki lah ban pyntip ïa kino kino ki jingshim dor palat pud da ki dukan die dawai ne ki hospital sha ka Sorkar.
Ka TMR ka dei shi bynta jong ka jingkylla kaba kham heh ha ka koit ka khiah jong ki 12 snem ba la dep hapoh ka jingïalam ba jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi. Kane ka Sorkar ka la shim ia ka koit ka khiah ym kum ka kabu na ka bynta ki khyndiat ngut, hynrei kum ka nongrim na ka bynta ka burom, ka jingmih bad ka jingbishar hok ha ka imlang sahlang-khamtam eh na ka bynta kiba duk tam na kiba duk. Ka Ayushman Bharat ka la pyn suk ïa ka jingïoh jingsumar ha ki hospital na ka bynta ki longïing kiba shem jingeh. Ka Sorkar ka la bud ia ka rukom treikam kaba bun rukom ban iada, ban lap kloi bad ban sumar ha ka por kaba biang ia ka jingpang bampong. Hapoh ka National Programme for Prevention and Control of Non-Communicable Diseases (NP-NCD), shi bynta jong ka National Health Mission (NHM), la buh palat 500 tylli ki jaka sumar ïa ki nongpang bampong ha ka por myn sngi ban pynsuk ïa ka jingïoh ïa ka jingsumar ha ka por kaba biang bad kiwei kiwei ki jingshakri ha ka por ba sumar ïa ki nongpang bampong. Ki Ayushman Arogya Mandir ki ai ka jingpeit bniah kaba khlem jingsiew na ka bynta ki jingpang bampong na ka bynta ki nongshong shnong kiba la palat ia ka 30 snem ka rta, kaba lah ban lap kloi.
Ban pynkhlain ia ka jingai jingsumar, ka Tata Memorial Centre ka la seng 6 tylli ki hospital ha Varanasi, Visakhapatnam, New Chandigarh, Guwahati, Sangrur bad Muzaffarpur ban ai ia ki jingsumar kiba bniah ia ka jingpang bampong. Ki jingshakri ban sumar ia ka jingpang bampong, kynthup ia ki jaka wad bniah, ki jaka ai dawai bad ki jaka puid, la pyniar ruh sha baroh 22 tylli ki AIIMS kiba thymmai.
Ka Pradhan Mantri Bhartiya Janaushadhi Pariyojana pynthikna ia ka jingdon jong ki dawai generic kiba bha ha ka dor kaba biang. Ka sorkar ka la buh ruh ia ki dukan die dawai AMRIT kiba die ia ki dawai ba kong san ha ka dor kaba pyn duna naduh 50 haduh 90 na ka shispah. Ban pyn duna shuh shuh ïa ka jinglut jingsep ha ka jingsumar, la pyllait pura na ka Basic Customs Duty ïa ki 36 tylli ki dawai na ka bynta ka jingpang Cancer, ki dawai na ka bynta ki jingpang kiba kham phylla bad ki jingpang kiba ymlah pynkoit. Ka jingpynbeit ryntih ia ki jingkhaii ia ki dawai kiba long pyrshah ia ka jingpang bampong, ka pyn skhem shuh shuh ia ka jingthmu kaba iar jong ka sorkar ban pynïoh ia ki dawai kiba bit dor bad kiba lah ban thied.
Kaba kongsan, ka TMR ka ithuh ba ka jinglah ban siew bad ka karkhana pynmih dawai kaba koit ba khiah kadei ban ia kiew lang. Ka karkhana pynmih jong ka India ka don ia ka bynta kaba kongsan ha ka koit ka khiah bad kum ka nong shalan ia ki dawai ha ka pyrthei baroh kawei. Ka dor ka treikam kumjuh ha ki jaka kjaii bad kam ktah ia ka dor jong u nong shna. Da kane, la iada ruh ia ka jingïoh nong jong u nong pynmih dawai ka ban ai lad iaki ban bei tyngka ha ka jingwad bniah ka jingpyn wan dur ia ki dawai bad ki rukom treikam kiba thymmai.
Hapoh ka jingialam jong u Myntri Rangbahduh Badon burom, U Narendra Modi, ngin nang iai trei ban pynlong iaka tnad ka koit ka khiah, kaba iada ia ki nong pang, kaba burom ia ki rukom treikam kiba thymma, kaba kyrshan ia ki karkhana da ka jingkit khlieh bad da kaba buh ia ka burom jong ki briew ha khmat. Ym lah ban thew ia ka koit ka khiah jong ka rid a ka jingkiew ha ki kor ki bor teknoloji, hynrei da kaba ki brew ki ïoh lad ia ki jingsumar ha ka por kaba ki donkam. Ka koit ka khiah ka bun bynta, hynrei kaba kongsan ka dei ka jinglah lane ka jingkot bor, ka jingbha bad ka jingïoh lad ia ki jingsumar na ka bynta baroh ki nong shong shnong. Da kane ka rai, ka sorkar ka pyn skhem ba kano kano ka longing, kam dei ban mat ia ki jingeh ha ka pisa tyngka na ka daw ka jingrem palat ki dawai kiba dei ban sumar ia ki. (PIB)

(La thoh da u myntri ka tnad Health and Family Welfare bad Chemicals and Fertilizer)