Hadien ka jingsiew: Ka jingtei ïa ka bor treikam na ka bynta ka Viksit Bharat -Dr.R.Balasubramaniam

U Ravi, u samla uba trei ha Coimbatore, uba dang hynriew bnai ha ka kam jong u ha kawei ka jaka shna tiar kaba rit, dang shen u la ïoh ïa ka ram kaba T.7,500 ha ka bank account jong u, kaba kyrpang na ka tulop kaba u ïoh man u bnai. ïa kane ka pisa la siew hadien ba la pyndep ïa ka jingtrei kaba ïaibteng kaba hynriew bnai. Ka longïing jong u mynshuwa ka la trei tang ha ki kam ki bym pat ïoh jingpynskhem, khlem ki jingïateh, ki jingnoh synniang na ka provident fund ne kano kano ka jingthoh ba la buh jingtip shaphang ka jingtrei, bad kane ka dei ka sien kaba nyngkong eh ha kaba la buh jingtip pura ïa ka jingtrei jong u bad la synranlang bad ka jingmyntoi kaba kum kane.
Kane ka jingsiew kaba u la ïoh kadei ka bynta jong ka jingsiew kaba nyngkong jong u hapoh ka Part A jong ka Pradhan Mantri Viksit Bharat Rozgar Yojana (PM-VBRY), kaba la wanrah ha ka mang tyngka jong ka sorkar pdeng 2024-25 kum shi bynta jong ka song jingïarap jong u Myntri Rangbahduh ka ri na ka bynta ka jingïoh kam ïoh jam bad ka jingtbit. Hapoh kane ka kyndon, ki nongtrei ba nyngkong kiba ïasoh (Employees’ Provident Fund Organisation) ha ki jaka treikam ba la pynrung kyrteng ha ka EPFO bad kiba kamai shibnai hapoh T.1 lak ki ïoh ïa ka jingai jingkyrshan pisa haduh T.15,000, la siew ha ki ar bynta, kaba nyngkong hadien hynriew bnai jong ka jingtreikam kaba ïaibteng bad kaba ar bnai hadien khatar bnai, hadien ba la pyndep ïa ka jinghikai shaphang ka kam pisa tyngka lyngba ka rynsan jong ka EPFO, bad la thep ha ka jingkynshew pisa ban ai jingïada ïa ki nongtrei ha kaba ïadei bad ka pisa. Na ka bynta u Ravi, kine ki hynriew bnai kim shym la long tang ka por ban ïoh ïa kane. Kidei ki bnai ha kaba u la ïoh ïa ka jingtip shaphang ka jaka trei jong u, u la ïoh ïa ki jingtbit ba kongsan jong ka kam khaïi jong u bad u la sdang ban tei ïa ka jingbuh jingtip shaphang ka jingtreikam ha kaba ym shym la don mynshuwa.
Kane ka por ka la long kaba kongsan ïa u nongpyntrei jong u ruh, ka jaka shna tiar kaba rit kaba la shim ïa u kum shi bynta jong ka jingpynïar kam jong ka. Ka Part B jong ka PM-VBRY ka ai ba ki nongpyntreikam kiba wanrah ïa ki lad ïoh kam palat ïa ka nongrim ba la don lypa jong ki ki ïoh ïa ka jingnoh synniang jong ka sorkar haduh T.3,000 na ka bynta man u nongtrei uba la pynrung kam shuh shuh ha ka shibnai, ha ki ar snem ha kylleng ki kam bad ha ki saw snem ha ka kam shna tiar. Ka jingnoh synniang ka pyndap ïa ka bynta jong ka jinglut kaba ka kompeni ka kit ha ki bnai ba nyngkong jong ka jingshim kam thymmai, haba ka jingpynrung kam bad ka jingai jinghikai ka dang ïaid bad u nongtrei khlem ka jingshemphang u dang nang ban treikam. Da kaba pynsuk ïa kane ka jinglut kaba nyngkong, ka jingpynbeit ka pynïar ïa ka jingpoi jong ka skhim sha ki kam kiba rit kum kine kiba ai kam ïa u Ravi. Na ka bynta ki jaka shna tiar kum ka jong u, ka por kaba saw snem, ar shah ïa ka por ba la buh, ka pynlong ïa ka case na ka bynta ki kompeni ban pynïar ïa ka bor trei kam jong ki ryngkat bad ki jingbei tyngka ha ka jingpyntreikam da ki kor.
Na ka bynta ka ri kaba don ïa ka jingbun briew kum ka India, ki nongtrei kiba dang samla kiba dang kham bun katba dang ïaid ka por ka plie lad ban kyntiew ïa ka ïoh ka kot lyngba ka roi ka par kaba ïalam da ka kam sha ka Viksit Bharat shuwa u snem 2047. Ka jingbun ki nongwan rung thymmai ha ka kam kaba pura, ryngkat bad ka jinglah ban ioh ia ka jingiada ha ka imlang sahlang bad ki jingiada ha ki jaka treikam, kan ktah kumno ki jingmyntoi jong ka jingkiew shaphrang la mad ha kylleng ki longiing bad ka imlang sahlang. Ka PM-VBRY, ka thmu ban pynkhlaiñ ia ka jingpyniasoh na ka Swatantra Bharat sha Samriddha Bharat, bad ka ïaleh ban ai jingmyntoi ïa ka jingwanrah ïa palat 3.5 klur ki kam ha ki ar snem.
Naduh ba la sdang treikam, 60 lak ngut ki nongtrei ba nyngkong ki la rung sha ka kynhun treikam ba la pynskhem lyngba kane ka skhim. Na kine, 43.26 lak, jan 71 percent, ki dei ha ka rta kaba 18 haduh 30 snem, bad 18.04 lak, jan 30 percent, ki dei ki kynthei kiba rung ha ka sien kaba nyngkong ha ka kam ba la pynskhem. Kine ki nongtrei ki kynthup ïa ki jingshakri jong ki riewshemphang, ka kam engineering, ka kam khaii pateng, ka kam shna ïing, ka pule puthi, ka koit ka khiah, ka kam ba iadei bad ki jain bad ka kam pdiang briew, kaba pyniïa ka jingpdiang ha kylleng ki jaka treikam.
Ha ryngkat ka jingai jingmyntoi, kaei kaba u Ravi u la ioh lyngba ka PM-VBRY kadei ka account EPFO bad ka Universal Account Number, kaba wanrah ia u ha ka rukom kaba ai ia ki jingnoh synniang sha ka provident fund, ki jingiada na ka insurance bad ki jingmyntoi ba la buh da ka ain kiba wan bad ka kam. Na ka bynta kiba bun ki nongtrei ba nyngkong kum ma u, kane ka pyni ia ka jingrung sha ka jingkynthup ia ka jingshngain ha ka imlang sahlang bad ka jingiadei kaba ryntih ha ka kam. Ka jinglong jingman jong ka jingtrei kaba iaibteng kaba hynriew bnai ka long ban pynthikna ba ki kam ba la wanrah hapoh ka skhim kin kylla sha ki nongrim treikam ba shisha. Ka jingtrei kaba la pynskhem kaba lah ban iaineh ka tei ia ki jingtbit kiba lah ban rah sha kiwei kiwei ki kam, ka pynrung ia ki kyndon treikam bad ka pynkhlaiñ ia ka jinglah ban ioh kam ha ki por ban wan, kaba pynmih ia ki jingmyntoi kiba bteng palat ia ka por jong ka jingkyrshan ba la ai hapoh ka skhim.
Ka jingthaw ïa ki lad ïoh kam ïoh jam ka long ka jingthmu ba kongsan jong ka polisi. Kaba kongsan kumjuh ka long ban pynthikna ba ki nongtrei kum u Ravi ki lah ban seng ia ka jingdon kaba iaineh hapoh ka ioh ka kot kaba la pynskhem, ha kaba ka jingtrei ka iaid ryngkat bad ka jingpynbiang ia ka jingshngain ha ka imlang sahlang bad ki jingiada jong ki jaka treikam. Katba nang bun ki nongtrei kiba pyndep hynriew bnai, shisnem, bad kumta ter ter ha ki kam ba la pynskhem, ka bynta kaba kham heh jong ka bor trei ka rung ha ka rynsan jong ka jingshngain ha ka imlang sahlang, bad ki jaka treikam kiba rit ki tei ïa ka jingpynrungkam ba la pynskhem. Da palat 3.5 klur ki kam ba la thmu hapoh ka skhim, kane ka jingpyniar suki suki ïa ka ïoh ka kot kadei ka jingkylla kaba la thmu ban pynsted ïa ka PM-VBRY

(U nongthoh u dei u Dkhot jong ka NITI Aayog)