New Delhi Naitung 25: Ka sorkar India ka pynskhem biang bad la pynbiang ïa ki lad ki lynti ba biang ban pyntikna ba ka don ka jingpynbiang kaba biang por bad kaba khraw ïa ki sboh tynrai hapoh ka ri ha man la ki aïom rep tynrai. Lyngba ka jingkhmih bniah kaba ïai bteng, bad ka jingïatrei ryngkat bad ka sorkar jylla, ka jingpynbiang kaba biang ïa ki sboh tynrai bakhraw kiba kynthup ïa ka Urea, DAP, MOP bad NPKS ka la ïaineh hapoh ki jylla baroh ha ka aïom Kharif 2026 kaba dang ïaid mynta.
Ban pyntikna ïa ka jingïoh sboh tynrai khlem jingthut, ka Department of Agriculture & Farmers Welfare (DA&FW), ryngkat ka jingïasylla bad ki sorkar jylla, ka khmih ïa ka jingdonkam sboh tynrai man la ka jylla bad man la u bnai shuwa man la ka aïom rep tynrai. Ka tnad ka jingpynïoh ïa ka sboh tynrai ka bhah ïa ki jingpynbiang ïa ki sboh tynrai lyngba ki mang bnai bad ka ïai khmih bniah ïa ka jingdon barabor.
Ka jingpynkhih ne pynpoi ïa iwei pa iwei i jait sboh kiba ïoh jingïarap pisa na ka sorkar, ka long kaba la buddien ne peitngor ryngkat lyngba ka ‘Integrated Fertilizer Management System’ (iFMS). Hadien kata, ki jingïalang peit bniah kiba long man ka taïew bad ki ophisar ka tnat rep ka sorkar jylla ki ïarap ban pynbeit ïa ki jingeh kiba mih ha ka rukom pynpoi ïa ki. Katba ka jingpynsam pat ïa kine ki sboh hapoh ki Jylla ka long kaba la pynïaid bad khmih da ki sorkar jylla kiba dei peit.
Kane ka dei ka data ba ïadei bad ka jingdonkam, jingïoh, bad ka jingpynïaid ïew ïa ki sboh kum ka Urea bad ka DAP ha ki thaiñ bapher bapher jong ka ri India, ha ka por rep Kharif 2026, naduh ka 1 tarik, Ïaïong haduh 21 tarik, Naitung, 2026.
Ki jingkheiñ baroh ki long ha ki lak metric ton (LMT) bad ka jingdonkam sboh kumba la thmu, ki don ruh ki sboh bad ka jingbuh ïa ki dor jong ki sboh ha kaba ïa ka sboh, la pynïaid ïew da ka rukom Direct Benefit Transfer bad ka tarik ban khang ïa kane ka sboh ba dang sah ne tam haduh ka 21 tarik, Naitung.
Katba ki jingkheiñ ha ki jylla Andaman and Nicobar Islands, kim don jingdonkam ne jingpynïaid ïew (0.00 LMT). Dang sah kaba rkhiang ha ka 0.01 LMT na ka bynta ka Urea ha kaba ka Andhra Pradesh, ka Urea ka jingdonkam ka long 3.38 LMT, ïoh 6.45 LMT, die 2.56 LMT, bad dangsah 3.88 LMT, katba ka DAP ka jingdonkam ka long 0.70 LMT, ïoh 1.58 LMT, die 0.76 LMT, bad dangsah 0.82 LMT. Ka Arunachal Pradesh ka jingdonkam ka long kaba rit bha, ha kaba ka Urea ka donkam tang 0.02 LMT bad die 0.01 LMT. Kim don jingdonkam ïa ka DAP.
Ha Assam, ka Urea ka jingdonkam ka long 1.28 LMT, ïoh 2.13 LMT, die 1.60 LMT, bad dangsah 0.54 LMT. Katba ka DAP ka jingdonkam ka long 0.19 LMT, ïoh 0.41 LMT, die 0.24 LMT, bad dangsah 0.17 LMT. Katba ka urea ha Meghalaya ka jingdonkam ka long 0.02 LMT bad ym shym la buh ïa ka dor, ka Manipur ka urea ka donkam 0.01 bad ka dor ka long 0. 11 katba ha ka DAP ka jingdonkam ka long 0.02 ha ka dor 0.01.
Ka Mizoram ha ka urea ka donkam 0.02 bad ym shym la buh ïa ka dor, katba ha ka DAP, ka jingdonkam ka long 0.01 bad ym shym la don ka dor. Ka Nagaland ka jingdon ka urea ka donkam kumba 0.01 ha ka dor 0.01 bad ha ka DAP ka jingdonkam bad ka dor kam shym la don. Ka Tripura ka jingdon ka urea bad ka dor ka long 0.05 ha ka DAP ka jingdonkam bad ka dor ka long 0.01.
Ka tnat Department of Agriculture & Farmers Welfare (DA&FW) ryngkat ka jingïasyllok bad ki sorkar jylla ka peit bniah ïa ka jingdonkam eit masi ha shuwa ka por thung por tep. Ka sorkar ka sam bad ka khmih thuh ïa ka jingleit ka eit masi lyngba ka Integrated Fertilizer Management System (IFMS) bad ka pynlong ka jingïalang man ka taïew bad ki ophisar sorkar jylla ban pynbeit ïa ki jingeh.
Ka sorkar ka thung ïa ka Nutrient Based Subsidy (NBS) naduh ka 01.04.2010 na ka bynta ki eit masi Phosphatic bad Potassic (P&K). Lyngba kane ka policy, ka dor pynmih (MRP) ïa ki eit masi P&K ka long kaba laitluid bad ki kompani ki lah ban pynbeit hi katkum ka ïew, hynrei ka sorkar ka siew bai rynsan ïa ki nongpynmih ne nongwallam kiba long kiba bit ha ka por die katkum ka jingdon ki kynja tei ne ki nutrient ban pynlong ïa ki eit masi kiba bit dor ïa ki nongrep.
Ban pynlong ïa ka DAP ka eit masi kaba donkam tam kaba bit dor ha ka shispah tyngka, kaba mut T. 1350 ha ka 50 kilo ka song, ka sorkar ka ai kyrpang T. 3500 shi MT ban tap ïa kiwei pat ki bai lut. Ka sorkar ka pynbeit dor ïa ka subsidy katkum ka jingkylla ka dor ha ka ïew pyrthei, ka jingdon ka GST bad ban pwar ïa ka jingshai dor kaba long 4 persen na ka MRP. Kane ka jingwanrah ïa ka subsidy ka kynthup ïa ka DAP bad TSP ban pynthikna ba ka dor kan ym rem palat ha ka por rep.
