Phah pynkhreh u CM ïa ki lad ki lynti na ki jingktah ba lah ban mih na ka jinglynshop ka El Niño

0

Shillong, Jylliew 23: U Myntri Rangbah Conrad K Sangma mynta ka sngi ula pyniaid ïa ka jingialang jong ka Meghalaya Climate Council ha State Guest House, Taraghar, ban ïa bishar kam halor ka jingpynkhreh ïa ki lad ki lynti bad ki buit treikam jong ka Jylla namar ki jingktah kiba lah ban mih na ka jinglynshop ka El Niño kumba la batai lypa ba kan wan jia.
Ka jingialang kala wanrah lang ïa ki nongmih khmat na ki Tnad bapher bapher ka Sorkar, ki Technical Expert, ka India Meteorological Department (IMD), Meghalaya Basin Management Authority (MBMA), Public Health Engineering (PHE), Agriculture and Farmers Welfare Department, Food Civil Suply and Consumer Affairs Department bad kiwei ki kynhun ba don bynta lang ha ka kam, ban ïa pyrkhat lypa ïa ki jingma kiba lah ban wan bad wanrah ïa ki lad jingiada kiba mardor, kiba shipor bad kiba neh slem.
Ïa kane ka jingialang la pynlong namar ka jingbatai lypa (forcast) kiba kdew ïa ka jinglah ban lynshop ka El Niño.Ka El Niño ka dei ka rukom long jong ka mariang kaba la pynshong nongrim na ka jingshit palat jong ka sla duriaw ha ka Pacific Ocean kaba don ha Equator, kaba lah ban pynkylla ïa ak rukom long jong ka suin bneng ha ka pyrthei baroh kawei. Ha India, ka El Niño ka dei kaba ju kham pyniasnoh bad ka jingkylla ha ka jinghap u slap, kynthup ka jingduna ban ioh slap, ka jingrang ryngkhiang kaba neh slem, ka jingshit kyrang ka suinbneng bad ki jingktah ïa ka rep ka riang bad ki um ki wah.
Haba pyniaid ïa ka jingialang, u Myntri Rangbah ula ban jur ïa ka jingdonkam ban hap ban ïa pyrkhat bha bad pynkhreh lypa ïa kiei kiei baroh ban lah pynduna ïa ki jingktah jong kano kano ka jinglong ka suinbneng kaba shyrkhei kaba mih na ka jingkylla ka mariang ba iadei bad ka El Niño. Ula ban jur ba katba ym pat long thikna ïa kaei kaban ktah ïa ka Meghalaya, ka Jylla ka hap ban pynkhreh lypa ïa kiei kiei baroh ha ka jaka ban leh eiei hadien ba la shah ktah.
Ka jingbatai bala wanrah hapoh ka Council ka pynpaw ba ka jingkiew ka jingshit ka sla duriaw kaba don jingiadei bad ka El Niño ka lah ban ktah ïa ka rukom ioh slap, ka rep ka riang, ki tyllong um, ka koit ka khiah u paidbah, ka disaster management bad ka kamai jakpoh. La pyntip ïa ka Council ba katba ka El Niño ha ki por kiba la leit kala pynmih ïa ki jingktah kiba iapher na kawei ka thain sha kawei pat, ka jingkylla ka suinbeng ka donkam pat ban hap shimkhia ïa ki jingpynkreh lypa bad ki kam ba hap ïaleh lang.
U Myntri Rangbah ula btah ïa baroh ki Tnad ba kin pynkylla ïa ki Plan ba kila pynkhreh sha ki sienjam kiba lah ban pyntrei kam ha ryngkat ka jingbatai kaba shai ïa ka jingkitkhlieh bad ka por ba hap trei ia ki kam. Ula pynpaw ba ka Meghalaya Climant Council kan long kum ka rynsan ka Jylla na ka bynta ban pynbeit ia ki jingpynkhreh bad ban peitthuh ia ki jinglah ban ktah ka El Niño ha ki kam bapher bapher.
Ka jingiakren kala pynleit jingmut bha halor ka jingshngain ha ka jingdon ka um, kaba la ithuh kum kawei na ki kam kiba kongsan eh bad kaba donkam ban shimkhia mardor. Ka jingialang kala shong bishar ia ki sienjam kynthup ka jingpynkhuid bad pynim pat ia ki pung kiba la don lypa bad ki reservoir, ka jingtei ïa ki pukri pynlang um kiba thymmai, ka jingthaw ïa ki pukri pynlang um kiba kham heh, ka jingpynlang biang ïa ka um hapoh khyndew, ka jingïada ïa ki jaka catchment area, bad ki kam pynïaid ïa ki watershed. U Myntri Rangbah u la ban jur halor ka jingkongsan ban pynkloi ïa ka jingpyntreikam ïa ki project Soil and Water Conservation bad hukum ïa ki tnat ban ithuh ïa ki lad ki lynti kiba lah ban pyntreikam ha kine ki hynriew haduh khatar bnai ban wan.
Ban pynkhlain ia ki jingpynkhreh ki shnong ki thaw, u Myntri Rangbah ula bthah ban pynlong ia ki jingialang pynsgew thuh paidbah ha man ki district bad ka jingiasyllok kaban pyniadon bynta ia ki Dorbar Shnong, ki Self Help Group bad ki Seng ba don ha ki shnong ki thaw.
Halor ka rep ka riang, u Myntri Rangbah ula bthah ia ka Tnad ban pynthikna ia ka jingioh ha ka por kaba biang ia ki symbai bad ki tiar rep bad ban pynkhlain ia ka jingleit pynsngewthuh khnang ba ki nongpang kin long kiba la pynkhreh ialade na kano kano ka jingthut jong ka suinbneng.

Leave A Reply

Your email address will not be published.