Maham ka bor district ïa kiba pynkha khun khlem jingbit namar ka jingma ïa ki longkmie bad i khyllung
Nongpoh, Jylliew 29: Ka bor district jong ka Ri Bhoi District ka la pynmih ïa ka jingmaham kaba tyngeh ïa ki Traditional Birth Attendants (TBAs) ne ki nongsumar kiba ju jingïarap ban pynkha khun, da kaba kyntu ba kim dei shuh ban bteng ban pynkha khun ha ïing, khamtam ïa ki longkmie kiba don ha ka jingma (High-Risk Pregnancy).
Katkum ka jingpynbna naka ophis u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi, la ong ba ka bor synshar district ka la lap ba dang don ki Traditional Birth Attendants kiba ym shym la register kiba dang bteng ban pynkha khun ha ïing, wat ha ki khep ba ki doktor, ANM ne ASHA ki la dep ban pynithuh ba ka longkmie ka don ha ka jingma kaba jur bad ka sorkar jylla lyngba ka MOTHER Policy ka pynshlur ïa ki longkmie ba kin kha khun ha ki jaka sumar jong ka sorkar.
La ong ruh ba ka jingpynkha khun ha ïing ïa ki longkmie kiba don ha ka jingma (High-Risk Pregnancy) khlem kino kino ki jingsumar bad ki tir kiba biang ka lah ban buh ha ka jingma ïa ka jingim jong ka kmie bad i khyllung.
Ha katei ka jingpynbna bala pynmih da ka ophis u DC la kren shai ba tang ki nongsumar kiba la ïoh jinghikai bad kiba la register katkum ka National Nursing and Midwifery Commission Act, 2023 bad ka National Medical Commission Act, 2019 kiba don hok ban ai jingsumar bad pynkha khun. Kumta, kino kino ki Traditional Birth Attendants kiba shimti ban jingïarap pynkha ïa ki longkmie kiba la ithuh ba ki don ha ka jingma kin ngat ha ka jingpynkheiñ ïa ka aiñ.
La bthah ïa ki Traditional Birth Attendants ba lada ki ïoh kano kano ka jingkyrpad ban ïarap pynkha khun, ki dei ban kyntait bad phah noh mar-mar sha ka Primary Health Centre (PHC), Community Health Centre (CHC) ne pyntip sha ki ASHA ban pynbeit ïa ka jingïarap ba kyrkieh.
Ka bor district ka la maham ruh ba ka jingbthah ban dih ïa ki dawai allopathic kiba hap hapoh ka Schedule H, kum ka Oxytocin, da ki briew kiba ym don jingbit ka long pyrshah ïa ka aiñ. Lada lap ïa kino kino ki Traditional Birth Attendants kiba pyndonkam da ki injection, lane ki dawai ba dei tang ïa ki doktor ban ai, yn shim da ki sienjam katkum ka aiñ, bad naka liang ki pulit kin kem bad kurup ryngkat ka set along.
Shuh shuh naka liang ka bor district ka la pyntip ba kan ym ailad satia ïa kano kano ka jingbym shimkhia kaba wanrah ïa ka jingmynsaw ne jingïap jong ka kmie lane i khyllung. Lada ka ka dang don ka jingpynkheiñ ïa kane ka jingmaham kaba wanrah ïaka jingmynsaw, jingïap jong ka kmie ne i khyllung, namar ka jingbym phah noh sha hospital ha ka por kaba biang, yn pynngat ïa kiba donkti hapoh ki kyndon jong ka Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS), 2023 bad kiwei pat ki aiñ.
Naka liang u DC ka Ri-Bhoi u la kyrpad ïa ki Rangbah Shnong, ki Dorbar Shnong bad baroh ba kin ïatreilang ban pyntreikam ïa kane ka jingmaham ha ki shnong jong ki. La kyntu ruh ïa ki paidbah ba kin pyntip mar-mar sha ki Medical Officer, ki Police Station, lane sha ka ophis jong u Deputy Commissioner ne Sub-Divisional Magistrate lada ki lap ïa kino kino kiba dang bteng ban pynkha khun be-aiñ ne kiba buh bad pyndonkam ïa ki dawai kiba la mana bad khlem jingbit.
Namarkata la kyntu ïa baroh ki longkmie kiba armet khamtam kiba don ha ka jingma ba kin leit kha ha ki hospital khnang ban ïoh ïa ka jingsumar kaba paka bad ban ïada ïa ka jingim jong ka kmie bad u khyllung.