Kiei ki Bill ba la wanrah da ka Sorkar Pdeng ha Lok Sabha ha ka 16 tarik u Ïaïong 2026?
New Delhi, Ïaïong 19: Ha ka 16 tarik u Ïaïong 2026, ka Sorkar Pdeng ka la wanrah lai tylli ki Bill ba kongsan ha Lok Sabha: Ka The Constitution (One Hundred and Thirty-First Amendment) Bill, 2026, ka Delimitation Bill, 2026, ka Union Territories Laws (Amendment) Bill, 2026.
Balei la wanrah ïa kine ki lai tylli ki Bill ha kane ka por? Ka Nari Shakti Vandan Adhiniyam ka plie lad ba yn pyntreikam ïa ka bhah ba kyrpang na ka bynta ki kynthei katkum ka jingpynbeit pud hadien ka khanasamari kaba la pynlong hadien u snem 2026. Lada ka Sorkar ka la ap ïa ka Khanasamari bad ka jingpynbeit pud hadien kata, ki kynthei kin ym lah ban ïoh jingmyntoi na ka bhah ba kyrpang kaba 33 percent wat ha ka elekshon jong u snem 2029 namar ka jingñiew bad ka samoi pynbeit pud hadien ka shim por. Kumta, ban pynthikna ïa ka jingmyntoi ha ka por kaba biang sha shiteng na ki nongshong shnong, la shim ba ka long kaba donkam ban ym pynïasoh ïa ka jingpyntreikam ïa ka Aiñ na kane ka jinglong jingman.
Kaei ka jingmyntoi lada la mynjur ïa kine ki Bill?
Lada mynjur ïa kine ki Bill, kin jin da la plie lad ïa ki kynthei ban ïoh ïa ka bhah ba kyrpang kaba 33 percent ha Lok Sabha naduh ka elekshon bah jong u snem 2029.
Balei la pynïasoh ïa ka jingpynbeit pud bad ka Nari Shakti Vandan Adhiniyam, bad balei la don ka jingtyrwa ban pynbun ïa ki seat?.
Ka jingpynbeit pud ka mut ban pyndep ïa u pud u sam jong kawei ka konstitwensi. Ka long kaba donkam bha na ka bynta ban pyntreikam ïa ka bhah ba kyrpang na ka bynta ki kynthei. Ïa u pud ha kaba ïadei bad ki seat ha Lok Sabha la buh 55 ha u snem 1976. Ha u snem 1971, ka jingbun briew ha India ka long 54 Klur. Mynta ka long 140 Klur. Kumta ka long kaba donkam ban kyntiew ïa ki seat sha ka 850 tylli ha Lok Sabha. Kane kan plie lad ban mihkhmat ha ka rukom kaba dei ïa ki briew ha ka ïing dorbar thaw aiñ Parliament.
Hato ka la don kano kano ka jingpyrshang ban pynkylla ïa ka Delimitation Commission Act na ka bynta ka jingmyntoi ha ka saiñ pyrthei? Hato ki elekshon ba dang ïaid shakhmat ha ki jylla kin shah ktah?
Ym shym la tyrwa ban pynkylla ïa ka Delimitation Commission Act. Ka aiñ kaba la don lypa ka dang sah kumjuh, bad kino kino ki jingai jingmut jong ka Commission kin donkam ïa ka jingmynjur jong ka ïing dorbar bad ka jingmynjur jong ka President. Ki elekshon kiba dang ïaid shakhmat, kynthup ïa kito ha ki jylla kum ka Tamil Nadu lane West Bengal, kin nym shah ktah satia, namar ïa ki elekshon haduh u snem 2029, yn pynlong katkum ka rukom treikam kaba mynta.
Kaei ka daw kaba la pynlong ban kyntiew ïa ki seat Lok Sabha sha ka 850 tylli?
Ka jingtyrwa ka la long katkum ka rukom pynïar katkum ka jingthew. Ka jingkyntiew kaba ryntih 50 percent ha ki seat kan pynneh ïa ka jingïahap na ka bynta baroh ki jylla bad ki UT. Lada pyndonkam ïa kane ka nongrim ha ki 543 tylli ki seat kiba mynta kan pynlong kumba 815 tylli ki seat. Kumta la kyntiew ïa u pud ba heh tam ïa ki set na ka jinglong kaba mynta kaba long 550 seat ha Lok Sabha sha ka 850 seat.
Hato ki jylla ba shathie ne kiba kham rit kin jin da la shah ktah jur na ka jingtyrwa thymmai ban buh pud? Em. Baroh ki jylla kin sakhi ïa ka jingkiew kaba ryntih 50 percent ha ki seat. Ki jylla ba shathie kin ym mad ïa kano kano ka jingpynduna ha ka jingmihkhmat; hynrei, ka bhah jong ki baroh kan sah kumjuh. Kum ka nuksa, ki seat jong ka Tamil Nadu kin nang kiew katkum ka jingïahap, kaba pynthikna ba kan ym don kano kano ka jingduhnong. Kumba ka table harum ka pyni, ki jylla ba shathie mynta ki don 23.76 % ki seat ha Lok Sabha. Kane kan jin da la long 23.87 % hadien ba la mynjur ïa ki Bill.
(543 tylli ki seat sha ka 816 tylli ki seat (ka rukom kyntiew 50%))
Hato ki jylla kiba la tehlakam ïa ka jingkiew kajingbun briew kin ïakynduh ïa kano kano ka jingeh? Em, namar ba la tyrwa ïa ka jingpynkiew ïa ki seat ha ka rukom kaba ryntih ha kylleng ki jylla, ka jingmihkhmat jong ki katkum ka jingkheiñ kan sah kumjuh ne kan nang kham bha.
Hato ka jingmihkhmat jong ki Scheduled Castebad Scheduled Tribe kan shah ktah? Em, ka rukom pynbeit pud ka pynthikna ïa ka bhah ba kyrpang katkum ka jingkheiñ na ka bynta ki Scheduled Caste bad Scheduled Tribe. Da kaba pynïar ïa ka ïing dorbar, ka jingdon jong ki seat ba la buh kyrpang kan nang kiew, da kaba pynkhlaiñ ïa ka jingmihkhmat jong ki.
Hato la wanrah ïa kane ka Aiñ ban pynkylla ïa ka ritisynshar ban pynslem ïa ka khanasamari jong ki caste? Em, ka Sorkar ka la dep sdang ïa ka prokram kaba la buh por na ka bynta ka khanasamari jong ki caste. Ka rukom treikam ka kynthup ïa ka jingñiew kaba bniah, bad yn buh jingthoh ïa ki jingtip kiba ïadei bad ka caste ha ka por ba ñiew ïa ka jingbun briew.
Balei ba ym shym la don ka bhah kyrpang na ka bynta ki kynthei Muslim hapoh ka rukom buh bhah kyrpang?. Ka Riti Synshar jong ka ri India kam shym la ai ïa ka bhah kyrpang katkum ka niam. Ki polisi ban buh bhah kyrpang ki long katkum ka jingsahdien ha ka imlang sahlang bad ka ïoh ka kot, kumba la buh ha ka Riti Synshar.