Ki dak ba kongsan jong ka ïoh ka kot, kynthup ïa ka GDP, ka Consumer Price Index bad kiwei -Dr. P.K. Mishra

0

New Delhi, Jylliew 30: U Dr. P.K. Mishra, Principal Secretary sha u Myntri Rangbahduh, mynta ka sngi, u la ïashim bynta ha ka jingrakhe ïa ka Statistics Day kaba 20 kum u Kongsan. Haba ai jingkren ha ka jingrakhe ïa ka Statistic Day kaba 20 u Dr. P.K. U Mishra u la ai burom ia u Professor Prasanta Chandra Mahalanobis ha ka lyngkhuh sngi kha jong u, da kaba pynkynmaw ia ka jingnoh synniang ba kongsan jong u ha kaba tei ïa ka rukom kheiñ statistic jong ka ri India bad u la ban jur ïa ka jingdonkam kaba iaineh jong ki jingkhein statistic kiba khlain na ka bynta ka jingsynshar kaba don jingtip. Haba ai khublei ïa ka Tnad Statistics and Programme Implementation halor ka jingpyllait ïa ka Vision Document 2026-31 jong ka, ka kaiphod halor ki thong Sustainable Development Goal, bad ki jingkheiñ ba nyngkong eh ha ki jaka sor ïa ki iew treikam bad ki kam bym pat pynskhem, u la ai pynkup burom ruh ïa u Professor Arup Sukhaward Bose halor ka jingioh ia ka khusnam Sukhatme National Award.
Haba kren shaphang ka jingthmu jong u Myntri Rangbahduh ka Ri u Narendra Modi halor ka jingsynshar kaba pyndonkam da ki jingtip bad ka Viksit Bharat @2047, u Dr. Mishra u la ong, “Ka phangpdeng jong ka Statistis Day mynta u snem, ‘Ka jingplie ia ka lad kiba wan na ka jingtip ha ka jingpyniaid kam’ ka pyni ia ka sienjam kaba wanrah jingkylla sha ka jingpynkhlain ia ka kam ba iadei bad ka jingkhein statistic jong ka India bad ka jingthaw polisi kaba pynshong nongrim ha ki sakhi” ka long kaba iadei bha bad ha ka por kaba biang. Haba pynkynmaw ia ka bynta ba nyngkong jong ka India ha ka liang ka jingkhein statistic, u Dr. P.K. Mishra u la ong ba ka ri ka la tei ia kawei na ki rukom kheinjingkhein kaba bha tam ha ka pyrthei kaba pynshongnongrim ha ka khanasamari ha ki snem 1950, ha kaba ka National Sample Survey ka la shah iaroh ha ka pyrthei kum ka rukom wad bniah kaba biang bha kaba la pynwandur ia ka jingwad bniah bad ka jingthaw ia ki polisi ha kylleng ki ri kiba dang kiew. “Ki jingnoh synniang kiba don ka jingïohijngai jong u Professor P.C. Mahalanobis, uba la seng ïa ka Indian Statistical Institute bad ka kot Sankhya ki la buh ïa ka nongrim na ka bynta ka jingkheiñ statistic katkum ka juk mynta ha India bad ki jingmut jingpyrkhat jong u ki la wanrah ïa ka Five Year Plan kaba ar”, u la ong.
Haba kren shaphang la ka jong ka jingshem ha ka jingpule, u Dr. Mishra u la ong ba ki jingtip bad ki rukom treikam jong ka jingkhein statistic jong ka India ki long kiba la niewkor bha da ki nongwad bniah ba pawkhmat jong ka pyrthei bad u la ai burom ia ki jingnoh synniang kiba iaineh jong ki riewshemphang ba pawkhmat kum u Professor C.R. Rao bad u Professor P.V. Sukhatme, uba ka kam prat lynti jong u ka dang iai bteng ban ai mynsiem ia ka kam ha ka pyrthei baroh kawei.
Haba kren halor ka jingpynkylla thymmai ia ka rukom khein statistic jong ka India, u Dr. P.K. Mishra u la kubur ba hadien da ki phew snem jong ka jingtbit, ka rukom treikam ka la mad ïa ki jingeh kiba ïadei bad ki jingtip kiba la rim, ka jingpynslem ha ka jingpynsaphriangïa ki jingtip, ka jingpynwandurïa ki jingkheiñ statistic ba la phiah, ka jingbymïahap jong ki jingtip bad ka jingduna ka jngdon ki riewshemphang. “Kine ki jingsngewkhia ki la pynlong ïa ka jingpynkylla kaba bniah kaba la ïalam da ka Tnad Statistics and Programme Implementation (MoSPI) lyngba ki jingïamir jingmut ba bniah bad ki riewshemphang, ki jaka treikam ba kongsan bad ki nongshim bynta. Lyngba kine ki jingiamir jingmut sani, ka MoSPI ka la pdiang ia 216 tylli ki jingai jingmut na ka bynta ka jingpyntreikam ha ka por kaba biang hapoh ka rukom peit bniah jong ki jaka treikam”, u la bynrap. U Dr. Mishra u la ban jur ba ki jingpynkylla ki la dep ban wanrah ïa ki jingwad bniah ba thymmai bad katku ka jingdawa jong ki nongpyndonkam, ka jingpynthymmai ïa ki dak jong ka ïoh ka kot, ka jingkyntiew ïa ka jingpynsaphriangïa ki jingtip, bad ki jingpynkylla kiba kongsan ha ka rukom treikam, kaba buh ïa ka nongrim na ka bynta ka jingkhein statistic kaba kham khlain, kaba lah ban shaniah bad kaba la pynkhreh na ka bynta ka lawei.
Haba ïaroh ïa ka jingialam ka MoSPI kaba la pynïaid ïa ka jingpynthymmai ha ki san snem naduh u snem 2020 haduh 2025, u Dr. Mishra u la bataikumno naduh u snem 2020 la shim katto katne ki sienjam, da ka Ophis jong u Myntri Rangbahduh (PMO) bad ka MoSPI, ban bishar bniah ïa ki mat, ban ithuh ïa ki lad ki lynti bad ban weng ïa ki jingeh. U Dr. Mishra u la ong ba ka Ophis jong u Myntri Rangbahduh ka trei kum ka jingplie lad ia ka Tnad ban pyndonkam ia ka jingtbit bad ki bor treikam jong ka ha ka jaka treikam ban tei ia ka jingkhein statistic kaba kham khlain, kaba lah ban shaniah bad kaba la pynkhreh na ka bynta ka lawei.
Da kaba ban jur ia ka phangpdeng jong ka Statistic Day mynta u snem, “Ka jingplie ia ka bor jong ki jingtip ba iadei bad ka jingpynïaid kam,” u Dr. P.K. Mishra u la ong ba ka jingkylla stet ka India ha ka kam digital ka la wanrah ïa ki jaka buh jingtip kiba heh bha shaphang ka synshar khadar kiba lah ban pynkhlain shibun ïa ka jingthaw polisi bad ka jingsynshar kaba pynshong nongrim ha ki sakhi. “Ïa ki jingtip ba ïadei bad ka jingsynshar dei ban kheiñ kum ka jingdon jingem ba kongsan jong ka ri, kaba plie lad ban saindur ïa ki prokram kiba kham bha, ka jingai jingshakri ba la thmu bad ka jingshim rai ha ka por kaba biang”, u la ban jur. Da kaba kyntu ia ka jingiatreilang kaba kham bha hapdeng ki Tnad Sorkar Pdeng, ki Tnad, ki Jylla bad ki Union Territory, u la kyrshan ban thaw ia ki kam data kiba lah ban iatreilang bad kiba iadeibad kiba pynsuk ia ka jingsam kaba shngain ia ki jingtip katba dang pynneh ia ki kyrdan kiba ha khlieh duh jong ka jingiada ia ki jingtip, ka jingshngain bad ka jing buh shngain ia ki jingtip. U Dr. Mishra u la ong shuh shuh ba ki dataset kiba lah ban shaniah bad kiba lah ban pyndonkam lang kin ai ïa ka nongrim na ka bynta ban pdiang da ka jingkitkhliehïa ka Artificial Intelligence ha ka jingsynshar, da kaba ban jur ïa ka jingdonkam ban tei ha kajuh ka por ïa ka bor treikam jong ki briew, ka jingnang jingstad bad ka jinglah ban bishar bniah ha kylleng ki jaka treikam.
Haba ban jur ia ka jingkylla kaba dang iaid shakhmat ha ka jingkhein statistic jong ka India, u Dr. P.K. Mishra u la ong, “Ka jingpdiang ia ki jingtip ba iadei bad ka jingsynshar ka pyni ia ka jingpyniar ia ka jingkut jingmut kaba la slem jong ka ri ban synshar kaba kynthup lang ia baroh, kaba pynshong nongrim ha ki sakhi”.
U la ong ba ka Tnad ka la pynthymmai ia ki rukom jurip lyngba ka Computer-Assisted Personal Interviewing (CAPI), ka la pynkylla ia ki rukom shim nuksa ban pynmih ia ki jingkhein ha ka kyrdan jong ka distrik, ka la wanrah ia ki jingwad bniah kiba ju pynlong man ka por, bad ka la pynduna ia ka por ban pynmih ia ki jingkhein statistic ba thikna. “Ki dak ba kongsan jong ka ïoh ka kot, kynthup ïa ka GDP, ka Consumer Price Index bad ka Index of Industrial Production, la pynthymmai da ki snem ba thymmai ban pyni kham bha ïa ka ïoh ka kot jong ka India kaba dang kiew”, u la ong. “Ka jingkyntiew ïa ka rukom buh jingtip kaba khlaiñ lyngba ki sienjam kum ka National Metadata Structure 2.0, ki kyndon jingtip ba lah ban pyndonkam da ki mashin, ki Open API, bad ki rynsan digital ba kynthup ïa ka e-Sankhyiki, GoIStats, PAIMANA bad e-SAKSHI, kiba kyntiew ïa ka jingïohïa ki jingtip, ka jingpyndonkam lang bad ka jingsynshar kaba mardor”.
U Dr. P.K. Mishra u la bataiia ka jingkylla kaba dang iaidshakhmat jong ka jingkheiñ statistic jong ka India kum ka khana jong ka jingjop kaba la pyniaid da ka tnad Statistics and Programme Implementation bad ki jingpyrshang lang jong ki kynhun jong ki riewshemphang. “Ïa ki jingpynkylla la lah ban pynurlong khlem da thaw ïa ki komiti thymmai ne pyndonkam ïa ki nongai jingmut nabar, da ka kynhun barit jong ki samla ophisar kiba don ka bynta kaba kongsan ha kaba pynskhem bad pynkylla ïa ki jingai jingmut bapher bapher sha ki jingpynkylla kiba lah ban pyntreikam”, u la ong.
Haba batai ia ka lynti shakhmat, u Dr. P.K. Mishra u la ong ba kumba la thmu da u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi, ka lawei jong ka jingsynshar ka shong ha ka jingshim raikatkum ki jingtip. U la ban jur ba katba ka India ka nang kiew sha ki jingtip ba la khrehna ka bynta ka AI, ka jingkhein statistic kadei ban bat ia ki nongrim jong ka jingshaniah, ka jinglaitluid bad ka jingskhem. “Ki jingtip ba ïadei bad ka bor synshar ki lah ban long ka atiar ba khlaiñ jong ka ri tang haba la kyrshan da ki kyndon ba khlaiñ jong ka jingbha, ka jinglong kyrpang bad ka jinglong kaba shai, ka jingdonkam ban pynnehpynsahïa ka jingshaniah bad ka jinglong laitluid jong ki jingkheiñ statistic ba thikna katba dang pdiang ïa ki tyllong jingtip ba thymmai”, u la ban jur.
U Dr. Mishra u la ong shuh shuh ba katba ka Artificial Intelligence ka ai ki lad ki lynti kiba wanrah jingkylla na ka bynta ka jingbishar bniah ïa ki jingkheiñ statistic bad ka jingthaw polisi, ka jingpdiang ïa ka kadei ban ïalam da ki rukom synshar ba khlaiñ ban weng ïa ka jinglehshiliang, ka jingkitkhlieh bad ka jinglah ban batai, ban pynthikna ba ka jingsaindur thymmai ïa ka teknoloji ka pynkhlain ban ïa kaba pynthutïa ka jinglong ba janai jong ka jingkheiñ stastic.
Haba pynkut ïa ka jingkren jong u Dr. P.K. Mishra u la ong ba ka lad ba shisha jong ki jingtip ba iadei bad ka synsharkan sa urlong ym tang lyngba ka teknoloji, hynrei lyngba ki rukom treikam ba khlain jong ki jaka treikam kiba pynthikna ïa ki jingbha, ka jinglong kyrpang, ka jinglong shai bad ka jinglong laitluid. Da kaba pynkynmaw biang ïa ka jingïohi jngai jong u Professor P.C. Mahalanobis ïa ka jingsynshar kaba pynshong nongrim ha ki jingshisha bad ki sakhi, u la ong ba ka jingïaid lynti sha ka Viksit Bharat ka dei ban long kaba la pynshong nongrim ha ki jingtip kiba lah ban shaniah kiba pynthikna ba uwei pa uwei u nongshong shnong u ioh bynta bad ym don mano mano ruh ba shah ieh shadien. Da kaba shim ia ka jingkren jong u Professor C.R. Rao ba “baroh ki jingbishar ki long, ha ka jingmut ba shisha jong ki, ki jingkhein statistic,” U Dr. Mishra u la ban biang ba ka jingbha jong ka jingshim rai jong ka ri ka shong ha ka jingbha bad jingshaniah jong ki jingkheiñ statistic ba thikna. U la ai khubleiïa ka Tnad Statistics and Programme Implementation kaba la ailad ban ai jingkren ha ka jingïalang, u la ai khublei ïa u Professor Arup Bose uba la ïohïa ka khusnam Sukhatme National Award, bad u la kitbok kitrwiang ïa kito kiba don bynta ha ka kam kheiñ statistic na ka bynta ban ïai bteng ban noh synñiang sha ka jingtei ïa ka ri.

Leave A Reply

Your email address will not be published.