Ka Jingpynkupbor ïa manla kawei pa kawei ka longkmie, ka jingkyntiew ïa man la ka imlang sahlang (Da ka Annpurna Devi)

0

Haba ki kynthei ki kiew, ka ri ka kiew. Ha ka imlang sahlang kaba don tynrai ha ki jinglong jong ka jingïaryngkat bad ka hok, ka burom jong ka kynthei kadei ban long kaba ym lah ban ïakren. Ka Sorkar India, hapoh ka jingïalam ba ïohi jngai jong u Myntri Rangbahduh ba donburom u Narendra Modi, ka la pynskhem biang ïa kane ka jingngeit da kaba pynkylla ïa ka sha ki phang pdeng jong ki rukom treikam lyngba ka Mission Shakti-ka prokram ba pura jong ngi na ka bynta ka jingshngaiñ, bad ka jingpynkupbor ïa ki kynthei.
Kumba u Myntri Rangbahduh ba don burom u Narendra Modi u la ong, “Ka sorkar jong ngi ka buh hakhmat eh ïa ka ‘Samman’ bad ‘Suvidha’ na ka bynta ki kynthei.” Kine ki kyntien lam lynti kim dei tang ki jingsngew-ki dei ka nongrim ha kaba ka Sorkar Modi ka la tei ïa ki rukom treikam kiba khlaiñ na ka bynta ban pynkupbor ïa ki kynthei ha man la ki kyndong kynshrot jong ka India, hapoh ka Mission Shakti.
Ha ka bynta pdeng jong kane ka jingpyrshang ki don ki One Stop Centre (OSC), ba la pyntreikam hapoh ka “Sambal” sub-scheme jong ka Mission Shakti. La sdang ha u snem 2015, kine ki centre ki ai ka rukom treikam kaba ïatylli sha ki kynthei kiba shah ktah ha ka jingshah thombor, ban pynthikna ba kin ym shah shitom jar jar ne ban ïaid lyngba ki rukom kyrshan kiba la phiah. Haduh mynta, da ki 862 tylli ki OSC kiba treikam ha kylleng ka ri India, palat 12.20 lak ngut ki kynthei ki la ïoh ïa ka jingkyrshan ba la pynïasoh lang, kynthup ka jingïarap ha kaba ïadei bad ka aiñ, jingïarap ha ka liang ka koit ka khiah, ka jingpynsuk ïa ki pulit, ka jaka sah, bad ka jingai jingïasyllok ha kaba ïadei bad ka bor pyrkhat-baroh hapoh kawei ka rynsan.
Na ka jingtieng sha ka jinglaitluid, na ka jingsngap jar sha ka jingkyrshan-ki OSC kidei ki jaka ba ka jingpynkhiah ka sdang. Kine ki centre ki pyni ïa ka jingkylla na ka jingsynshar kaba treikam hadien ki jingjia sha ka jingsynshar kaba treikam shuwa ban don ki jingjia. Lada ka kynthei ka ïakynduh ïa ka jingshah lehbeiñ ha ïing, ha ka jaka trei, ne ha ka jaka paidbah, ki OSC ki ïeng kum ka jingpynshisha ïa ka jingkut jingmut jong ka sorkar Modi ban kyrshan ïa ka jingkoit jingkhiah, ka burom, bad ka hok jong ka. Kaba kongsan ka long ba kine ki centre ki don hapoh ne hajan ki hospital ban pynthikna ba kin ïoh kloi ïa ka jingsumar-ka sienjam ba nyngkong kaba kongsan ha kaba ïadei bad ki jingeh. Kaba kongsan kumjuh ka long ka jingplie lad ïa baroh ban ïoh ïa ka Women Helpline (181), kaba ïarap ïa ki OSC da kaba pynthikna ïa ka jingïarap kaba baroh arphew saw kynta na ka bynta ki kynthei kiba don ha ka jingeh. Ka treikam ha kylleng ki 35 tylli ki Jylla bad ki UT, kane ka helpline ka la lah ban peit ïa palat 2.56 klur tylli ki jingphone bad ka la ïarap ïa palat 93.48 lak ngut ki kynthei (haduh ka 30 tarik u Nailur).
Lada pynïasoh bad ka Emergency Response Support System (ERSS-112), ka helpline ka pyndap ïa ka jingduna hapdeng ka jingeh bad ka jingai jingïarap.
Ban pynskhem ïa ka jingkitkhlieh kaba ryntih bad ka jingbishar hok kaba stet, ngi la plie 745 tylli ki Fast Track Special Court, kynthup ïa 404 tylli ki ïingbishar ba kyrpang jong ka POCSO. Kine ki la pynbeit palat 3.06 lak tylli ki mukotduma haduh mynta, kaba pynthikna ba ka hok kaba la pynslem kam dei ka hok kaba la kyntait. Kawei pa kawei ka rai ba la wanrah, kawei pa kawei ka hok ba la ai biang-ka long ka sienjam sha ka Bharat kaba ryntih bad kaba ïaryngkat hapdeng kynthei bad shynrang. Ka jingai ïa ka hok kam shah khanglad shuh ha ka jingpynslem ha ka rukom treikam, bad baroh ki lanot ki lah ban ïoh ïa ka jingpynbeit kaba la buh da ka por.
Ha ka juh ka por, ngi pynkhlaiñ ïa ki jaka nongkyndong da 14,658 tylli ki Women Help Desk (WHD) ha ki thanat, ha kaba palat 13,700 tylli kidei kiba la ïalam da ki kynthei. Kine ki WHD ki kyntiew ïa ka jingsngew skhem hapdeng ki lanot ban pyntip ïa ki kam runar, ba la kyrshan da ki briew kiba la shah hikai pyntbit kiba sngewthuh ïa ki mat ba ïadei hapdeng ki shynrang bad kynthei. Ka jingdon jong ki ophisar kynthei kam pynrung tang ïa ka jingsngew skhem hynrei ka pynkhlaiñ ruh ïa ka jingsngewthuh bad jingkitkhlieh jong ki tnat treikam.
Ngi ïakhun ruh ïa ka jingkhaïi beaiñ ïa ki briew lyngba ki 807 tylli ki Anti-Human Trafficking Unit (AHTU) kiba treikam bad pynthikna ïa ka leit ka wan kaba shngaiñ lyngba ka jingbuh ïa ki kor peitngor ba kyrkieh ha ki lynti rel bad ki jingshakri ha ka leit ka wan lyngba ki surok hapoh ka Nirbhaya Fund. Kine ki jingïarap ki pynthikna ba ki kynthei kin lah ban leit ban wan ha ka jingshngaiñ, ban trei khlem jingtieng, bad ban lyntiew ha man la ki bynta jong ka jingim paidbah bad shimet.
Kane ka rukom treikam ba la pynïasoh lang kam dei tang ha kaba jubab hynrei ka bteng ban ïada, ai jingsumar, bad pynkupbor. Lyngba ki sienjam kum ka Beti Bachao Beti Padhao (BBBP), ngi pynkylla ïa ki jingmut jingpyrkhat bad pynrung ïa ki jinglong jong ka jingburom, ka jingïaryngkat, bad ka lad. Lyngba ka PMMVY bad ka Sakhi Niwas, ngi wanrah ïa ki rukom treikam kiba kheiñkor ïa ki kynthei ym tang kum ki lanot hynrei kum ki nongshim bynta ha ka jingkiew jong ka ri. Ki hostel Sakhi Niwas jong ngi ki ai jaka sah kaba shngaiñ bad kaba jemdor ïa palat 26,000 ngut ki kynthei kiba trei-bun na ki ha ki jaka sor bad ki jaka ba marjan sor, kaba ailad ïa ki ban pyndep ïa ki jingangnud jong ki khlem jingtieng.
Ka buit treikam jong ngi hapoh ka Mission Shakti la tei halor ka jingïatylli, ka jingïatreilang, bad ka jinglong trai jong ka imlang sahlang. Da kaba wanrah ïa ka SANKALP: Hub for Empowerment of Women, ngi la pynrung ïa ka bynta ba kongsan ha ka jingpyntreikam ha ka thaiñ, kaba ailad ïa ki kynthei ban ïoh ïa ki skhim kiba bun lyngba kawei ka rynsan. Palat 27 lak ngut ki kynthei ki la dep ban ïoh jingmyntoi lyngba kine ki jaka pdeng, kiba long kum ki jaka pdeng jong ka jingpynkupbor bad jingpynïasoh lang.
Ka jingshah thombor ki kynthei kam dei tang ka kam jong ki kynthei; ka long ka jingsngewkhia jong ka ri. Man la ka OSC ba la tei, man la ka helpline ba la jubab, bad man la ka mukotduma ba la pynbeit ka pyni ïa ka jingshimkhia lang jong ka Tnad Women and Child Development ban pynlong ïa ka Bharat ha kaba man la ka kynthei ka im da ka burom, ka jingshngaiñ, bad ka jingsarong.
Katba ngi dang rung sha ka Amrit Kaal-ka juk jong ka jingroi bad jingkylla jong ka India-ka jingpynkupbor ïa ki kynthei kam dei tang ka thong, hynrei ka dei ka jingthmu jong ka ri. Ka jingthmu jong ka Viksit Bharat shuwa u snem 2047 kam long kaba pura khlem ki kynthei kiba la pynkup bor ha ka bynta pdeng jong ka.
Ka Narishakti kam dei ka jingpyrta. Ka dei ka rukom treikam jong ngi. Ka long ka bor jong ngi. Ka dei ka lawei jong ngi. Ki kynthei ki long u budlum jong ka Viksit Bharat-kum ki nongsumar, ki nongpynkylla, ki nongseng kam seng jam, bad ki nongïalam. Ka jingpynthikna ïa ki ïa ka burom, ka jingshngaiñ, bad ka lad ka long kaba ym lah ban ïa kren.
Ka jingïaid lynti jong ngi ka dang ïai bteng-kawei ka kynthei kaba la pynkupbor katba dang ïaid ka por, kawei ka jaka kaba shngaiñ katba dang ïaid ka por. Bad ha kawei pa kawei ka sienjam, ngi tei ïa ka Bharat kaba kham khlaiñ, kaba kham shngaiñ bad kaba ai bynta lang ïa baroh.
(Ka nongthoh kadei ka Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa ka Tnad Women and Child Development, Sorkar India).

Leave A Reply

Your email address will not be published.