Naduh ba la wanrah ha u 1970, ka ICDP ha Mawlong Nongpluh ka khlem treikam shuh: RS Nongtluh

Shillong, Jymmang 19: Ka Dorbar Shnong Mawlong Nongtluh ka la kyntu ïa ka tnat Animal Husbandry and Veterinary jong ka sorkar jylla ba kan mang pisa kyrpang na ka bynta ban tei ïa ka building kaba thymmai na ka bynta ka Integrated Cattle Development Project (ICDP) Centre kaba don hapoh ka shnong Mawlong Nongtluh.
Ha ka kyrwoh khubor ba la phah sha ki lad pathai khubor u Rangbah Shnong u Bah Bah Arbingstone Shylla u la ong ba katei ka centre, kaba la buh naduh u snem 1970, naduh mynshwa ka la ai ka jingshakri ia kumba 20 tylli ki shnong kiba don ha ka thaiñ Mawlong hynrei mynta la bun snem ka la don khlem treikam satia.
Na ka liang u Bah Shylla u la ïathuh ruh ba kumba ka long mynta ym don nongtrei satia ha katei ka centre, ba kynthup ka u ne ka doctor, Field Veterinary Assistant (VFA), Bull Attendant (BA) lane chowkidar. Ka building ruh mynta ka la jot rathai, ha kaba ka tnum jong ka ruh ka la khyllem bad ki kynroh ki la julor lut.
Katkum ka kyrwoh na katei ka shnong, la ïathuh ba kumba ka long mynta ki nongrep ne nongri jingri napoh kane ka thaiñ ki hap ban leit shaduh Nongpoh na ka bynta ki jingsumar kiba kongsan bad ka jingai injek ïa ki jingri jong ki.
Shuh shuh la pynpaw ruh ba ki nongshong shnong ki la duh noh ïa la ki jong ki jingri jingdup bad ka jingïohnong na ka daw ka jingbym biang ki jingai jingshakri kiba donkam.
Ha kaba ïadei bad kane, ka Dorbar Shnong ka la dawa ba dei ban mang pisa mardor na ka bynta ban tei thymmai ïa katei ka ICDP Centre, khnang ban lah ban wanrah biang ki jingai jingsumar kumba ju long bad kumjuh ruh ka jingai injek ïa ki jingri bad ba dei ruh ban don pura ki nongtrei.
Na ka liang ka Dorbar shnong ka la dawa ruh badei ban kyntiew kyrdan noh ïa katei ka centre sha ka veterinary dispensary khnang ban lah ban kynduh ïa ki jingdonkam jong ki nongshong shnong kiba nangbun nangbun katba dangmih ki por kiba sah ha kane ka thaiñ.
Na ka liang ka shnong ka la kyrpad ruh kumjuh ïa ka sorkar ba kan pynbeit bad ban shimkhia ïa kane ka kam na ka bynta ka bha ka miat ki nongrep ki nongri jingri bad kumjuh ruh ban wanrah ïa ka roi ka san sha kane ka thaiñ baroh kawei.