Lap ka CAG ba hiar bha ki rukom treikam ka tnat ka Kit ka Bah ha ki rukom ai laisen bad kiwei de
Ïoh laisen khlem ka jingphah leh test bad khlem ki kot ki sla
Shillong, Nailar 30: Ka Comptroller and Auditor General of India (CAG) ka la pynpaw ïa ka jinghiar ha ka tnat Transport kum ka jingai ïa ki license khlem ki jingleh test, ki kali sorkar kiba ïaid da ki registration certificate kiba la kut ne ïap la kumba 15 snem, bad ki kali ba la shah tuh dang pyni ba ki dang treikam ne im (active) hapoh ka VAHAN portal.
Katkum ka Performance Audit 2019-24, la shem ba ki DTO ki la ai ïa ki laisen ñiah kali ha shwa ka 30 sngi ka por kaba donkam kaba long kaba thylli hapdeng ki laisen learner bad ki permanent licence, bad khlem ki jingleh test, ha kaba ka la ailad ïa ki nongñiah bym don jingtip bha ban ïoh ïa ki laisen.
Ka kaiphot CAG ka pynpaw ruh ïa ki jingbym biang ki jingpyntreikam, ki jingduna ki jingtei bad ki jingpyntreikam kiba tlot bad ym don ka jingpeit bha ïa ki driving school, ha kaba kane ka la pynkheiñ ïa ka Rule 27 jong ka Central Motor Vehicle Rules, 1989.
Ka paw ruh ïa ka jingbym don ki madan ban pyrshang (testing ground) bad ki Automated Testing Station, ba kynthup ruh ïa ka jingpynslem ban buh ïa ki Automated lnspection and Certification (AIC) centre, kaba pynmih ïa ka jingïakhun kaba kongsan ha ka ban pynlong ïa ki practical driving test, ki jingjurip ïa ki fitness ki kali, bad ka jingkhmih bniah ïa ki kali ba automated la ki ïaid lang ne em bad ka sawdong sawkun ha kaba baroh kine kin pynthikna ïa ki lad jingïada ha ka surok, ong ka kaiphod audit ka CAG.
Ka CAG ka la shem ba ki DTO ha Khliehriat, Mawkyrwat bad Tura ki la pynslem kumba 12,120 tylli ki learner licence (24%), 5,655 tylli ki driving licence (23%), bad 1,655 tylli ki renewal (40%).
Ka kaiphod ka ong ba ka VAHAN database ka don ka jingthylli ïa ki jingtip ba bniah jong ki kali ba jah, kumba 116 ki kali sorkar ki don ïa ki RC kiba la rim kumba 15 snem hynrei kiba la ai dak ba ki long ‘active’ khlem ka fitness ne tax, kaba la pynkheiñ ïa ka Rule 52A (2).
Ka la ong ba 854 tylli ki kali ba la register khlem da pyni ïa u pud jong ki address bad kumba 522 tylli khlem ki permanent registration.
Shuh shuh kumba 201 tylli ki kali kiba la wanrah na ki jylla ba marjan khlem ki NOC ba kongsan kaba kane ka mih ki jingsngewkhia halor ki jingïoh rung ki kali ba shah tuh ne ki kali ba khlem ïoh bor sha ka jylla. Ka kaiphod ka kdew bad pyni ïa ka jinglait bad jingduna kaba ma hapoh ki jingpynïaid kam kiba napoh bad ki rukom ttreikam kiba khmih hapoh ka tnat Transport.
Katba 1,287 tylli ki kali la pyntip ba ki la shah tuh ha ka snem 2019-24, ki pulit ki khlem sam ïa ki jingkheiñ bad ka tnat transport kumba la donkam hapoh ka Sec 62 MV Act, kaba la ieh ïa ki RC ba la shah tuh ba ki dang long kiba dang im bad ka plie ïa ka kam bam sap, ong ka kaiphod CAG.
Ki jingshem ha ka audit ka pynpaw ïa ka jingduh ka khajna kaba T. 166.15 klur na ka non/short levy jong ki MV tax, ka registration fee, ki HSRP fee, permit bad ki fitness fee bad ki kuna, bynrap ka T. 0.68 klur na ka bank draft ba khlem wanphai ba la phah sha ka STA, Assam.
Shuh shuh ka la bynrap ba ka jingtlot ka jingpyntreikam ka la lam sha ki jingpynshitom ba la kot T. 87.94 klur ba khlem pynjari bad T.10.77 klur ka weighment fee kaba khlem da lum.
Ka kaiphod ka la ai jingmut ïa ka jingdonkam ki SOP na ka bynta ki service delivery, ki jingpynshisha ïa ki address checklist hapoh ka Sec 40, ki jinghikai halor ki NOC hapoh ka Sec 48, ki jingpynsngewthuh ïa kiba pyntreikam, ka jingpyntreikam kaba kloi ïa ki AIC centre, ka jingpynthikna ïa ki VAHAN record, ka jingkheiñ ïa ki automated fee, jingpynshai lyngba ki SMS/WhatsApp na ka bynta ki renewal, bad ki demand notice bad kiwei ki thup ba dei ban sam bad ki pulit.