Ka jingïakhih kan ktah ïa ka eksam matrik, bun ki skul deficit ki dei ruh ki jaka thoh eksam
Ka sorkar kala dei ban shimkhia mardor : Babu Multon L Nonglait
Nongpoh, Naiwieng 19: U Babu Multon L Nonglait uwei naki nonghikai Deficit na Ri-Bhoi u ba dei ruh u dkhot ka Khasi Jaintia Deficit School Teachers Association (KJDSTA) u la pynpaw ba kum u nonghikai u pangnud bad sngewsih ban hap shim ïa kum kine ki sienjam ba tyngeh ha kum kane ka por ba ka eksam ki khynnah ruh ka dang ïaid, nakadaw ba ka sorkar ha kine ki ar snem ka klem leh eiei ha kaba ïadei bad ka hok ki nonghikai.
Haba kren sha ki lad pathai khubor mynta ka sngi Babu Multon L Nonglait u la ong ba ngam tip kumno ki khynnah ki long haba ïadei bad kane ka eksam bad nga sngewthuh ba kane ka pyndiaw bad pynduh mynsiem ïaki namar ba kim lah ban iohi ïaka dur ki nonghikai haki kamra klas ha kane ka eksam.
U la ong ruh bala shim ruh ïaka rai ba kane ka jingïakhih kan ïaid beit tad haduh ba ki mad dawa kin urlong, haduh lano kan kut ym lah ban ong katba ka sorkar kam leh eiei kum ki nonghikai kin dang bteng ïaka jingïakhih haki sngi ban wan.
“Ka sorkar kala pynmih ruh ïaka routine ba ka eksam ki klas X kan long haka 4 tarik Nohprah te ki don kiba don balei phi ïakhih ha kum kane ka por, te lada ngim ïakhih ha kaba kum kane ka por lano ngin ïakhih namar naka bynta ka hok ba ngi dei ban ioh kam don kano kano ka jingbuh por, hynrei kum ki nonghikai ngi khlem ïakhih naduh kaba sdang jong une u snem namar ngim tip lano kane ka jingïakhih kan kut hynrei kaei kaba ngi la leh ka long ba ngi kwah shuwa ban pyndep ïaki syllabus khnang ba kine ki khynnah kin ioh shuwa ka jinghikai ba pura bad lada ki thoh makna ïaki eksam ruh ki lah ban thoh” la ong u Babu Multon da kaba bynrap ruh ba lada ngi ïakhih na ba sdang u snem khlem pat dep ïaka course kan long ka jingeh ïaki khynnah bad kumno kin thoh eksam.
Haba phah ïaka kyrwoh sha ki kmie ki kpa haba ïadei bad ka jingïakhih ki nonghikai ha kum kane ka por, naka liang u Babu Multon u la ong ba “nga sngewsih ba hap ban ktah ïaka eksam ki khun ki kti jong phi kiba long ruh ki khynnah skul ba ïeid ki jong ngi, namar mangi ki nonghikai la ñiew ba ki dei ki kmie ki kpa ba ar, bad haba ka ktah ïangi donkam ban sngewthuh ba ka ktah ruh ïaki khun jong phi, ka jingïakhih jong ngi kam dei tang naka bynta jong ngi ka dei ruh ka hok naka bynta ki khun ki kti jong phi namar lashai kumno re kumno maki ruh kin poi shaka juh ka kam hikai kan ktah ïaki bad shuwa ba kan ktah ïaki ngi la mih shakhmat ban ïakhun naka bynta ka longdien mandien ki ban sa shim ïa kane ka kamram ban long nonghikai hadien ba ngi la shongthaid”.
Haba kylli la kane ka jingïakhih kan ktah ïaka eksam matrik, naka liang u Babu Multon Nonglait u la jubab ba lada ka sorkar kam pat leh eiei ka jingïakhih kan dang iaid beit bad kane kan ktah ruh ïaka eksam ki klas X ki ban sa thoh naduh ka 4 tarik u bnai Nohprah namar kiba bun ki nonghikai ki don haki deficit school bad kiba bun ki deficit school haka jylla jong ngi ki dei ki jaka thoh eksam te haba kine ki nonghikai kim leit sha skul ngam tip mano ban ap bad pynïaid ïaka eksam, nakata kadaw kala donkam ba ka sorkar kan sngewethuh ïaka kane ka jinglong jingman ban ai noh kloi ïaki jingdawa khnang ban ngin leit biang sha ki skul bad pynïaid ïaki kam ba dang sah.