Da ka CM – LIGHT Scheme sha ki nongbylla mar 5 hajar tyngka ïa 11000 ngut kiba la rejister

Shillong, Jymmang 1 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka Sngi Thohdieng, ula pynbna ïa ka jingsdang treikam jong ka CM-Light Scheme bad phah pisa mar 5000 tyngka sha palat 11000 ngut ki nongbylla bala rejister kyrteng, kaba la sei na ka 400 klur tyngka ba la lum kum ka Labour Cess, haba pynpaw ba ki project ba shongdor 29,000 klur tyngka kala ai kam thymmai haduh 20,000 ngut ha Meghalaya.
Haba kren ha ka jingrakhe ïa ka International Worker’s Day ba la pynlong da ka Ophis ka Labour Commissoner, Meghalaya Building & Other Construction Workers Welfare Board, u Myntri Rangbah ula pynïasnoh ïa ka jingkiew ka ïoh ka kot ka Jylla bad ka bha ka miat ki nongtrei bylla bad ka jingpynkha kam.
“Mynta ka Meghalaya ka dei ka Jylla ba wan ba-ar ha ka jingkiew sted ka ïoh ka kot hapoh ka Ri. Ha ka thaiñ North East, ngi dei khlem pep kaba kiew sted tam ha ka ïoh ka kot” ong u Conrad haba bynrao “Ym tang ba ngi dei kiba kiew sted tam hynrei kaba kham kongsan ka long ba ngi la kiew khlem sangeh, ngi dei khlem pep kaba kiew sted tam ha ka ïoh ka kot”.
U Conrad ula ong ba ïa ka jingkiew shakhmat ka Jylla lah ban ïohi mynta ha kylleng ka Jylla.“Da ka jingkiew ba 10%, ngi la don haduh 29000 klur tyngka ki project ha ka jingtei kiba la nang pyntrei mynta katba ngi dang ïakren” ula ong haba bynrap ba ki don haduh 5000 tylli ki project kiba shongdor haduh 29000 klur tyngka”.
“Kine ki project ba 29000 klur tyngka bala pyntreikam mynta, ki la pynkha ïa ka ïoh kam ïohjam haduh 20,000 ngut na ka bynta u riew paidbah” ong u Myntri Rangbah.
Ula kdew ruh ïa ka State Wage Policy. “Ka Meghalaya mynta ka don ïa kawei na kiba heh tam, ha ka jingshisha, ngi wan ba-lai hapoh ka ri bad kaba heh duh hapoh ka thaiñ Shatei Lam Mihngi haba phai sha ka dor bai bylla bala buh ïa ki unskilled labour” ula ong.
“Kiwei ki Jylla ha ka thain Shatei Lam Mihngi ki ai kumba 400 tyngka shisngi, ka Meghalaya ka ai 525 tyngka shisngi ïa ki unskilled labour, kaba dei kaba heh duh ha ka thaiñ bad kaba heh duh hapoh ka ri ka dei 581 tyngka ka Karnataka bad kaba ar dei ka Goa kaba siew 535 tyngka”.
Haba pynbna ïa ka skhim ba thymmai, u Myntri Rangbah ula ong “Ngi la wanrah ïa ka prokram ba thymmai ba la tip kum ka CM-LIGHT (Chief Minister Labour Income Grant and Health Transformation), bad ngin ai 5000 tyngka shikhlieh ïa man ki nongbylla sngi kiba rejister palat 11000 ngut ha ka Jylla baroh kawei bad ïa ka pisa yn sa pynthep noh mynta hi ka sngi”.
“5000 tyngka yn sa pynthep sha ka account jong phi mynta ka sngi hi bad kane ka wan na ka shi percent ka cess ba la lum na ki project jingtei ba shongdor palat 10 lak tyngka naba shi percent la siew kum ka labour cess. Ia kane ka pisa la ai biang pat sha ki nongbylla jong ngi” ula ong.
“Kum ban shu pyntip ïa phi, ka pisa ba la lum na ka labour cess kala kot mynta sha ka 400 klur tyngka kaba don hapoh ka Tnad Labour bad kane ka la lang namar jong ka jingkiew ka ïoh ka kot” ula bynrap.
Ula pynsngew ruh ïa ki jingmyntoi kiba la ai mynta sha ki nongtrei bylla bala register ïalade.
“Ka jingïarap song pisa na ka bynta ka jingpule na ka 100 tyngka sha ka 14,300 tyngka, ka jingïarap song pisa ban ïathoh shong kurim kaba la ai haduh 8000 tyngka, ka jingmyntoi ïa ki nongbylla longkmie ba armet kaba kot haduh 10,000 tyngka, ka bai bam ïa ki longïing ba kot haduh 50% ka baibam bad 1500 tyngka shibnai hadien ba kila shongthait, ka jingïarap song pisa ha ka jingleit ontep ïa kiba iap kaba kot haduh 5000 tyngka, ka jingïarap song pisa ïa kiba leit sumar kaba kot haduh 10,000 tyngka”.
“Nalor kane, ka don ruh ka life insurance ba 2 lak tyngka nalor ka 2 lak tyngka haba aksiden” ula bynrap.
U Myntri Rangbah ula pynbna ïa ka jingkyrshan ïa ki skul lyngba ka cess fund.
“Mynta ki don ki skul ki ban sa ïoh ïa ki jingmyntoi bapher bapher haba ïadei bad ka jingpyntrei ïa ki jingtei. Ngi don 12 tylli ki skul kaba ngi kyrshan ha baroh kawei ka Jylla bad kine ki skul kin ïoh ïa ka song pisa ban tei ïa ki jingtei, ka dei kumba 50 lak tyngka ïa kawei ka skul ban ai na kane ka pisa” ula ong.
Haba pynpaw ba kane ka jingkyrshan ka wan ha ryngkat ka kyndon, ula ong “5% na ka bai rung skul ha kine ki skul kan long ïa ki longïing jong ki nongbylla jong ngi bad kine ki khynnah kin ïoh ïa ka jingpule ei, phim lah ban shim ïa ka bai pule na ki”.