Ban shngaiñ ha ki jaka trei dawa kiba nongtrei ïingbriew na ka Sorkar ban thaw noh ïa ka Welfare Board
Shillong, Jylliew 16: Ka seng kiba trei ïing ka All Meghalaya Domestic Workers Union (AMDWU) haba rakhe ïa ka Sngi burom ki nongtrei ïing briew ha satlak ki ri ka pyrthei kaba la tip kum ka International Domestic Workers Day ka buh hakhmat ïa ki jingdawa ban ïoh ïa ki hok ba iaryngkat para briew bad kaba kongsan bha kadei ka jingdawa na ka Sorkar Jylla ba kan thaw noh ïa ka Welfare Board la ka jong na ka bynta ban ïoh jingshngaiñ, jingïada, ban lait shah leh beiñ shah leh shilliang, shah jrongkti, ka jingsiew katkum ka kam ba la trei bad kumjuh ruh ban ïoh shuti ne ïoh shong thait shisien shi taïew bad ban ïoh ïa ki skhim Sorkar nalor kiwei kiwei ki jingdonkam.
Haba kren sha ki lad pathai khubor ka Vice President ka AMDWU ka Kong Elbina Mary Nongkhlaw ka la ong ba kiba trei ïing ha ka jylla ki don kumba 80% bad watba ka AMDWU ka la ïaid mynta lah 23 snem kiba bun na kiba trei ïing briew ki dang mad ki jingshah ban beiñ, shah ñiew beiñ bad shah leh shilliang bad don ruh ki jingjia shah jrongkti (Sexual Harassment) wat ha ki iing ba la shaniah sngew shngaiñ bad watla ka seng ka phah bun ki jingthoh sha ka Sorkar halor ki jingjia kiba bun hynrei ka pynduh mynsiem noh naba ki aiñ ki synjor kumta ka la ong ba baroh kiba trei ïing kimdei ban shah pynïapher kyrdan hynrei ba ka hok ka dei ban treikam lang kumjuh ïa baroh.
Na ka liang ka Kong Nongkhlaw ka la ong ba ha kaba ïadei Gender Justice ne ka hok ba ïaryngkat para briew ka la pynshai ba kumba 80% ki kynthei ki dei kiba trei ïing briew bad kiba ïakynduh ïa ki jingeh ha ki jingim jong ki khamtam ha ki jaka trei namar ka por trei kadei kaba bun kynta bad bun sien ym ju ïoh ka por shongthait. Ki mad ïa ki jingshah ñiew beiñ khamtam haba ki duna ha ka pule puthi, bunsien ki duh ha ki kyrdan nongïalam bad ym ju kham ïohlad ban shim ïa ki rai.
“Kum ki nongtrei ïing ngi kwah ban pynduh ïa kane ka jingïapher para briew bad ngi kwah ba baroh ki nongtrei ïing kin ïoh ïa ka hok bad ka burom bad ruh ka jingsiew kaba biang ha kaba ki lah ban kynshan ïa ki ïing ki sem. Donkam ka hok ïa ki kynthei ba trei ïing briew ban ïoh ïa ka jingshngaiñ namar ki trei sha lyndet jong ka jingkhang ïing bad bun sien la buh ki jingkyrpad sha ka sorkar ban ai ka jingïada kaba kyrpang na ka bynta kiba trei ïing khnang ban long ki jingshngaiñ ïa ki jaka trei jong ki la ki dei ha shnong ne shabar shnong,” ka la ong.
Ka la pynpaw ruh da kaba ong, “La kyrpad ruh sha ka sorkar ba kan register ïa ki nongtrei naba kane ka long kaba donkam eh khnang ba kin wan ha kawei ka shatri jong ka Union khnang ban ïoh ïa ki hok jong ki.”
Katba ka President ka Kong Patricia Riahtam haba kren shaphang ka kam kaba biang bad kaba don burom ka la ong, “Ka kam ha kano kano ka bynta ba ki nongtrei ïing briew ki trei la ka dei ka kam saitjaiñ, kam khlieng tiar, kam sar ïing, kam sar phyllaw bad kiwei kiwei ki kam ïing ka dei ban long kaba biang, kaba shngaiñ bad kaba donburom kaba kynthup ban ïoh ïa ki hok katkum ba ki nongtrei ki dei ban ïoh.”
Na ka liang ka kong Baiadalang Kharkongor haba phai sha ka jingshngaiñ bad jingïada ka la ong, “La pynsngew ba donkam ka jingïada ïa kito kiba trei ïing ha ki kam bapher bapher kum ka kam sumar khyllung khynnah, ki nongshet jingbam, ki nongñiad ïing bad kiwei khnang ba kin lah ban trei ha ka jingshngaiñ, ka hok ka burom.
Ka la ong ba ka jingsiew ïa ka tulop kadei ban long kaba biang katkum ka kam ba ki trei bad kumba long ha kiba trei kynta la don ka jingïakren ba kan long haduh T. 3 hajar don kiba pdiang don ruh kiba artatien, nangta ka jaka ba ki trei ka dei ban long kaba shngaiñ kaba lait na kino kino ki jingma. Haba ki pang ki shitom dei ban ïoh ki jingsumar la ka dei ha ki hospital ne ki jaka ai jingsumar.
“Kidei ban ïoh ka sngi shongthait la kumno kumno shisien shi taïew bad kumjuh ruh ban ïohpor ban shong thait hadien ba ki la dep trei. Ki dei ruh ban ïoh ki jingïarap ha ka por ba ki kha ki pun, ki dei ruh ban ïoh ki lad jingïarap haba kim lah shuh ban trtei kum ka bai bam tymmen. Ki dei ban ïoh ki jingïada na ki jingshah leh beiñ, jingshah thombor bad jingshah shim kabu, kumta kine baroh kin ïarap ïa ki nongtrei ïing briew ba kin ïoh ïa ka jingim kaba bha bad ka jingsngew shngaiñ ha ka imlang sahlang,” ka la ong.
Ha kawei pat ka liang haba phai sha ka jingdonkam ban pynrung kyrteng, ka kong Siolit Kharkongor ka la ïawer ïa ki para nongtrei ïing briew ban wan shakhmat ban pynrung kyrteng hapoh ka AMDWU ha ophis khnang ba kin lah ban ïoh ki jingpynshai bad ban pynrung kyrteng ruh hapoh ka National Domestic Workers Movement kaba don ha Maria Villa, ka mala ba 2, Malki, Dhankheti hadien jong ka ICCFAI building.