Ka projek ka jngai 3.15 km kam don bynta bad ka jingïajan jong u Lum Shyllong ne ki tyllong um: Paul
'Kan long kumba pynlehraiñ ïa ka President ka ri India"
Shillong, Naiwieng 05: U Myntri ka tnat ki kam Jngohkai Pyrthei u Bah Paul Lyngdoh ha ka sngi Palei u la kren da kaba shai ba kan nym pynphai dien ne weng noh ïa ka Shillong Peak Ropeway Project, bad ula pyntip ba ïa ka jingïatehkular la dep ban pynskhem bad ki kynhun ba pyrshah kila wan slem haduh saw snem.
Haba kren sha ki lad pathai khubor u Bah Paul ula ong, “Ki jingkam ki dei kiba lah beit ban leh, hynrei ngi don lut ïa baroh ki kot ki sla bad ngi.”
U la buh jingkylli, “Kaei ka jingpyrshah kaba hakhmat eh? Ki tyllong um- Nga la pyni ha phi ïa ka map. Tang kawei ka jingpyrshah kaba khraw tam ka long balei ba phi rung sha u Lum kyntang u Lei Shyllong. Ngi la pyni shai ha phi ba ka jingjngai ba 3.15 km ka la pynïaphiah ïa ka jaka ban pyntrei ïa ka project bad u Lum Shillong.”
Da kaba pyni ïa ka map jong ka tnad PHE, ula ong ba ka lynti na Terminal I kam don satia ka bynta kaba marjan bad ki tyllong um ne wahduid. Ka jingpynjulor ba marjan ki tyllong um, u ong, ka dei na ki ïing ba shna da ki briew kiba kyntur pud, ym ka ropeway project.
Shuh shuh u la ong ba ka ropeway project ka la mih na ka jingujor ba la ïaid da ki phew snem ha ka Shillong View Point- ID check, jingpyrkhing ban rung bad ka jingkhang ïa ki khyrdop. Ka project ka tyrwa ïa ka jingleit ba tang 3 minit na Terminal 1 sha ka Viewpoint na ka bynta baroh ki nongleitkai.
Ha kaba iadei bad ka jingong jong u ba ki kot ki sla, kila biang pura, u la bynrap, “Ka jingbit na ka Dorbar da ka jingthoh ha u 2022, ka jingaiwai ba 30 snem ïa ka jaka bad ka Raid Laban Dorbar Pyllun jong ki 7 shnong ha ka 16 tarik Kyllalyngkot, 2023, ka NOC na ka AAI, Air Force bad ki shipai, ki jingbit na ki Ministry ka Sorkar India, ka jingai ïa ki jaka ban thung ïa ki dieng ha u Nailur 2023.”
U la pynpaw ba ki jingpyrshah kila mih pyrthei dang ha u snem ba la lah bad ong, “Kane ka dei ka jingïateh hapdeng arliang mamla. Kam don satia kano-kano ka por ban sangeh noh ne pyrkhat biang ïa ka rai. Naduh ka sngi ba soi ïa ka MoU, la ïashon muhor, ïasoi bad buhkhop (Sealed) ïa ka.”
U la ong ba ka Sorkar ka la ïakren bunsien bad kiba pyrshah, kynthup ka jingïalang ha ka Sngi Balang, hynrei ki kynhun ba pyrshah kim shym la lah ban pynshai ïa ki daw jong ki bad ka ktien kaba ki pyndonkam ka long tang ‘ngi pyrshah, ngi ïeng pyrshah.’
U Bah Paul u la ong ba ka President jong ka Ri India ka la plie ïa kane ka projek hadien ka jingbishar bniah kaba la pynlong da ka Rashtrapati Bhavan bad wat ki bor shipai, kiba lah ban pynpaw ïa kino-kino ki jingsngewkhia halor ka jingshngaiñ jong ka ri ruh, ki la ai jingmynjur ïa ka projek.
U la kdew ïa ka jingpynbna jong ka Union Environment Ministry ha ka 27 tarik Ïaïong 2022, kaba la pynshai ba ki ropeway ki dei ki lad ha ka leit ka wan kiba ïada ïa ka mariang bad la ai jingmut ban weng ïa ki na ka EIA Notification 2006.
Na ka liang jong u, u la kynthoh ruh halor ka kynhun Greentech, kaba ha kaba sdang ka la pyrshah ïa ka projek bad ha ki por ba la dep ka la pyrshah ruh ïa ki jingtei ba shipor ha Lumpongdeng, watla ka MeECL ka la don lypa ïa ka jaka pynïeng lieng (boathouse) kaba don ha katei ka jaka naduh u snem 2008, kaba la don la 18 snem khlem da don kano-kano ka jingpyrshah.
U la ong, “Kane ka pynmih ïa u dak jingkylli uba heh bha halor ka jingthmu bad ki jingmut ba sha lyndet jong ki.”
Haba ïadei bad ka jingïasyllok bad paidbah, u Bah Paul u la ong ba ki Dorbar Shnong ki la pyndonkam ïa ki PA System ban khot ïa ki nongshong shnong, hynrei ka jingwan shim bynta ka long kaba duna namar ba kam don satia kano-kano ka jaka shimet kaba shah ktah ha kane ka projek. U la pyni ruh ïa ki copy jong ki jingpynbna kiba la pynmih da u Director ka Meghalaya Institute of Governance.
Haba kylli ïoh ka don ka jingleh politic ha lyndet kane ka jingpyrshah, u Bah Paul ula ong, “Ngam lah ban pynthikna ïa kata. Ngi don satang shisnem tam sha ka elekshon MLA.”
U la maham ruh ba kane ka jingjia ka lah ban wanrah ïa ka jingktah kaba kham heh ïa ka jylla. “Lada ngi pynsniew ïa ka jinglong jingman, ka Sorkar India, kiwei ki agency ne ki nongbei tyngka shimet ki sngew ba ka Meghalaya kam dei shuh ka jaka kaba shngaiñ ban bei tyngka, kam dei tang ka jingktah ïa ka result ka elekshon 2028, hynrei kan ktah ïa ka Meghalaya ha ki 40 snem ban wan lane kham palat ruh,” u la bynrap.
U la kylli, “Mano ba kwah ban wan bei tyngka ha ka jylla ha kaba ki projek ki ïakynduh jingpyrshah wat hadien saw snem ba la dep ban soi ïa ki jingïateh kular?.”