Shillong, Nohprah 8 : Ka sorkar kan pyntreikam ïa ki kyndon kiba ka la pynkhreh ban pynshitom kat kum ki ka aiñ ïa kito ki kharkhana Coke kiba pynkheiñ aiñ hapoh shibnai. ïa kane la ïathuh mynta ka sngi hakhmat ka ïing bishar High Court ha ka jingbishar ïa ka mukotduma PIL pyrshah ïa kitei ki kharkhana Coke.
U Advocate General u la ïathuh hakhmat ka ïing bishar ba ki kyndon ba la pynkhreh ban pynshitom kat kum ka hukum jongka NGT la pynkhreh naduh ka 23 tarik Naiwieng 2022 bad ïa kita ki kyndon yn sa pyntreikam noh hapoh shibnai naduh ka sngi ban pynmih ïa ka jingpynbna.
Lah ban pynkynmaw ba ka hukum ba la pynmih da ka NGT ha ka 8 tarik Naitung 2022 ka la bthah ïa ka sorkar ba kan thaw ki kyndon (action plan) bad pynshitom ïa kito ki karkhana Coke kiba pynkheiñ ïa ki aiñ khamtam kito kiba seng hadien ka 23 tarik Nohprah 2020. Katei ka hukum jongka NGT ka la bthah shai kdar ba ïa kita ki kyndon dei ban pynkhreh bad pyntreikam hapoh ka saw bnai.
Na ka liang ka ïing bishar ka la kren shai ba ka sorkar kam shym la pynkhreh ïa kita ki kyndon bad ka jingpynkhreh ka long hadien ka saw bnai bad ka jingpyntreikam ruh kan dang long hadien kata lada ka long ruh ha ka 22 tarik Nohprah 2022 bad kane ka dei ban long beit khlem da pan por shuh na ka NGT.
ka ïing bishar ka la pynpaw ruh ba ka sorkar ka dei ban kohnguh bad pyntreikam beit ïa ki kyndon kat kum ka hukum ba la pynmih da ka NGT ha ka 8 tarik Naitung. Nalor kata ka ïing bishar ka la bthah ruh ïa ka MSPCB ba kan long kaba peitngor bha ban ym don kano kano ka jingpynkheiñ ïa ki aiñ ïada mariang bad lada lap ba pynkheiñ dei ban pynshitom mar mar kat kum ka aiñ.
Ha kaba ïadei bad ka Sou Motu Proceeding halor ka jingtih beaiñ ïa u dewiong ha kane ka jylla bad ka jingbym pyntreikam ka sorkar ïa ki hukum ka NGT bad Supreme Court, ka ïing bishar ka la pynpaw ba ka la ïohi ba nalor uto u dewiong uba la tih beaiñ bad kurup dang don shuh shuh u dewiong ba la lumthup. Kumta halor une u dewiong uba la tih beaiñ namar ka sorkar kam pat ai licence haduh mynta, ka sorkar ka dei ban shim khia bad leh ei ei ban lilam noh ïa uto uba la tih mynshwa bad uba dang tih beaiñ ruh.
Kumta halor kane kat kum ka hukum ba la pynmih ha ka 7 tarik Nohprah ba ki don bun ki karkhana Coke bad ki Ferro Alloy Plant kiba treikam beit haduh mynta kiba khlem pynpaw naei u dewiong u wan bad kane ka pynpaw ba u dewiong u don beit.
Ka sorkar ka dei ban wad ruh ïa ka tynrai nangno utei u dewiong uba la pyndonkam da kine ki karkhana coke bad ferro alloy plants u wan khnang ba yn lah ban pynsangeh ïa ka jingbteng ka jingtih dewiong beaiñ ha ka jylla kumba la paw ha ki kot khubor ruh.
La pynpaw ruh da ka ïing bishar ba kam don ka jingkhang tih dewiong lada tih kat kum ki kyndon aiñ. Ka sorkar ka pynpaw ba haduh mynta kam pat ai licence wat la ïa ki applikeshon la dep phah sha ka sorkar pdeng ruh namar kim pat poi sha ka sorkar jylla pat haduh mynta.
Ka ïing bishar kan shong bishar biang halor kane ka kam ha ka 27 tarik Rymphang 2023.
