Pynkhreh ki 36 shnong Block-I ban ïakren bad u CM shwa ban pynbeit pud ha ka Phase-II
Kwah ki shnong khappud ban pyntikna beit hapoh ka Meghalaya
Jowai, Lber 31: Ka Elaka Labang Nongphyllut Pangam Raliang Area Committee mynta ka sngi kala khot da ka jingïalang paidbah jong ki 36 tylli ki shnong ka Block-1 kiba dang hap hapoh ki Lai Lyngdoh bad uwei u Dolloi, ïa kaba la pynlong ha shnong Lamarang.
Ka jingthmu jong kane ka jingïalang ka long shi bynta ban wanrah ïa ka jingïalong kawei jong ki pait nongshong shnong kiba dang dei ki Pnar kiba im ha kitei ki jaka khappud naduh ki por hyndai hynthai tad haduh mynta ki sngi, da ka jingthrang ban pynthikna noh ba kin don beit shapoh u pud u sam jong ka jylla Meghalaya.
Ha kane ka sngi la ïa donlang u u nongïasaid aiñ ma Erwin K. Syiem Sutnga uba dei ruh u nongai jingmut ka LNPRAC, ma Nehimayah Tyngkan, ki dkhot ka nongïalam ka ‘Sur u Paidbah ka Bri u Hynñiewtrep’ ba kynthup ïa u Chairman bah Rastingwel Thabah, Secretary bah Egenstar Kurkalang, u Chairman ka LNPRAC ma Comingson Dkhar, ka nongïalam ka STIEH ka kong Deiwi Tongper, ha ryngkat ki paidbah nongshong shnong jong kitei ki 36 shnong.
La shim ïa kane ka jingïalang hadien ka jingïasoi kular pynbeit pud ha ka bynta ba nyngkong, da u Myntri Rangbah ka Jylla Meghalaya, Conrad K Sangma bad u Myntri Rangbah ka Jylla Assam, Himanta Biswa Sarma ha khmat u Amit Shah, Myntri Kam Poh-ïing ka Sorkar India myn ha ka 29 tarik u Lber, 2022.
Ka Block-I ka dei ka jaka kaba la ithuh kum kawei na ki 12 tylli ki jaka ba don jingïakynad khappud bad kan dei ruh kawei na ki 6 tylli ki jaka ba la buh ban ïa pynbeit khappud da ka Jylla Meghalaya bad Assam ha ka bynta ba ar ne ka Phase II. Kum ban shu kdew nalor ka Block-I bad Block II, kiwei pat ki san tylli ki jaka ïakynad pud kiba kham eh ban ïa pynbeit ha ka Phase II ki kynthup ïa ka Langpih, Borduar, Nongwah-Mawtamur, Block II bad ka Psiar- Khanduli.
U Bah Erwin haba kren ha ka jingïalang ula ong ba ki nongshong shnong ka Block-1 ki la mad ïa ka jingshah ban beiñ shah thombor ha kiwei pat ki jaidbynriew na kawei pat ka Jylla naduh ka jingshah pynïap, ka jingshah knieh jubor ïa ki jaka rep nalor ka jingbym don ka roi ka par naduh ka um, ka surok, ka bor ding, ki lad ai jingsumar ha ka koit ka khiah bad kiwei.
“Da kaba ïatreilang ngin phah jingthoh sha ki bor Sorkar khnang ba kin tip ïa ka hok jong ngi kaba ngi dei ban ïoh, ka khana pateng, ka thymmei nalor ka riti dustur ba ngi don kiba kdew shai ba ngi dei ha kane ka Jylla. Nga buh ka jingdawa ba ka Reference na ka Sorkar Jylla Meghalaya ka dei ban leit sha ka Supreme Court katkum ka Article 131 jong ka Riti Synshar ka Ri India halor ka jingshah knieh jubor ka khyndew ka shyiap”, u la ong.
Da kaba pynpaw ka jingsngewkhia halor ka rukom ïaid lynti pynbeit pud bad poi sha ka jingsoi kular, u Bah Erwin u la ong ba ka Sorkar Jylla Meghalaya ka la long kumba die ïa ki jaka sha ka Jylla Assam khamtam na ki bynta ka Hima Mylliem ha Ri Bhoi District. “Da ka jingïasoi kular ki la pynkheiñ ïa ka Instrument of Accession bad ïa ki hok jong ngi”, u la ong.
U Bah Rastingwel Thabah ula buh jingkylli ïa ka Sorkar bad kumjuh ïa u President ka Hill State People’s Democratic Party, Bah K.P Pangniang ba kumno u ong ba ki 12 tylli ki jaka kim don shuh ha ka Jylla Meghalaya. “Lada ym don ki kot ki sla kane ka jingkren (bah Pangniang) ka long kaba mynsaw bha bad ki briew kin shim ban pynskhem ba ki jaka kim don shuh ha Meghalaya”, la ong u Bah Rastingwel.
U Bah Egenstar Kurkalang, Secretary haba kren u la ong ba donkam ban ngam jylliew ïa ka khana pateng naduh ba sdang haduh mynta halor ka jingpynbeit ïa u pud u sam. “Ki wan tuh ïa ka bhah jong ngi bad ong pat ba don jingïakynad. dei ban weng ïa ki na ka Jylla jong ngi lada kim mon ban sah ha ka Jylla jong ngi. Wat pynkhih namar ka dei ka hok nongkynti jong ngi”, la ong u Bah Egenstar.
Na ka liang u Bah Comingson Dkhar, Chairman ka LNPRAC uba la pynïaid ïa ka jingïalang u la ong ba ki nongïalam shnong bad nongshong shnong ha ka thaiñ ki kwah ïa ka jingithuh kaba shai ba ki dei ki Pnar ha ka Jylla Meghalaya bad ba ka Sorkar kan phai khmat ban kyntiew ïaki kumba long lem ia kiwei pat. “Ngi dang pynkhreh kum ka Committee ban ïakynduh ïa u Myntri Rangbah ban ïakren ïa ka jingeh ki jong ngi”, u la ong.
Na ka liang u ma Tyngkan ula kyntu ïa kitei ki shnong ban jop ïa ki jingeh kum ka jaitbynriew dei ban don ïa kine ki lai tylli ki Mawbyrsiew kata ‘ban kamai ïa ka hok, ka tip kur tip kha bad ka tip briew tip Blei’.
Ha kane ka sngi la ïasoi ïa ka Memorandum da ki Waheh Shnong jong kitei ki 36 shnong ban phah sha ka sorkar, da kaba kdew ba ïa ka Notification bala pynbna haka 13 April, 1951 dei ban pynkut noh shi syndon ïa ka, khnang ba katei ka jaka ki Pnar ha Block-1 kan hap biang shapoh ka jylla Meghalaya.