Mynta la duna ki nongri masi namar ka jingkiew sted ka jingdon briew bad ïar ki shnong ki thaw

Nongstoiñ Rymphang 02 : Katba nang mih ki sngi ka jingroi briew ha West Khasi hills ka la nang kiew, ki shnong ki thaw ki la nang ïar ki jaka shong shnong ki la sdang ban khim, ki paitbah nongshong shnong ki la sdang ban dukha mynsiem khamtam kito kiba ieit bad sngewtynnad ban ri masi, ri blang namar ym don jaka bam phang shuh na ka bynta ki jingri jong ki.
Ka jingkyrduh jaka bam phlang ka dei namar ha ki jaka ba lait la bun sa ki jaka rep kum ki pynthor kba, ki kper ki phrah, ki jaka rep synsar bad kiwei kiwei, wat la katta ruh ki dang don katto katne ki nong shong shnong ha ki shnong ba kham kyndong kiba dang ri masi khuti haduh mynta.
Ha ka jingleit peit jong u nongthoh khubor ïa ki shnong ki thaw ha kylleng ki bynta jong ka district la lap ba ha ka thaiñ Sangriang, Nongkhnum, bad ki thaiñ rimen ki dang don katto katne ki nongshong shnong kiba dang minot bha ban ri masi khuti.
Ki don katto katne ngut ki nongshong shnong na Sangriang kiba haduh mynta ki dang minot bha ban ri masi khuti bad la jan baroh shisnem ki ju shalan ïa ka dud masi, ka doi bad makhon ha sor Nongstoiñ ha ki dukan sha.Nalor kata ki jhur kum u tyrso, muli bad kiwei kiwei ki ba bha tam kiba pynïaid ïew ha Nongstoiñ ki dei kiba la wan pynpoi da ki nong Sangriang kiba ri masi khuti.
Haba phai dien ïa ka jinglong jingman jong ka West Khasi hills district ha shuwa jong u snem 1985-86 ka la long kum ka kper eden jong ki nongri khuti mmasi bad khuti muid namar ba ka dei ka district kaba dap da ki khlaw ki btap kiba rben ha kaba ki jaka phlang ba ki masi bad ki muid ki pahuh bha ban bam khamtam eh ha ka por lyiur.
Ha ki snem ba mynshuwa u (L) babu H.Franslow Wahlang ha ki snem ba u dang long kum u sordar jong ka shnong Mawthylliang u la ïathuh khana ba lajan baroh ki jaka jong ka West Khasi hills ki dei ki jaka ba ki dkhar Nepali kiba ri khuti muid bad masi ki don da ki hajar khuti.
Nalor jong ki dkhar Nepali ki don ruh shibun ki Khasi kiba sngewtynnad bad minot bha ban ri masi khuti namar ba ki jaka bam phlang jong ki jingri ki dang pahuh bha bad la ïathuh ruh ba man la ki jaka ba ki don ki lum bad ki madan phlang ki dei ki jaka ba ki dkhar Nepali kiba ri masi bad ri muid ki shong.
Kaba kham sngew tynnad ka long ba kat kum ka jingïathuh jong u la ong ba man la ka taïew ki Khasi bad ki Nepali kiba don khuti masi bad muid ki ju pynmih ïa ka khi da ki spah kilo bad ki pynïaid sha Assam da kaba leit kit da u briew haduh ïew Hahim.
Katkum ka jingïathuh jong u la ong ruh ba ki don ki nongkhaïi masi lyngraw kiba leit ban thied na man la kawei pa kawei ka khuti bad ñiah ïa ki sha ïew Hahim ban die sha ki dkhar na Assam na ka bynta ba ki pyndon kam ha kaba tan ïa ki kali bordi bad lur lyngkha.Nalor kata ïa kito ki masi lur ki ba la duna ka bor ban trei teng teng ki ïa kylliang noh bad ki briew na ka hima Maharam kiba wan thied masi ot doh ha ïew Mawkyrwat.
Haba snap ïa ki khana pateng ba utei u babu u ïathuh ym sngew dei shuh ba kan long hynrei ka la long tang kum ka jingphohsniew namar u la ïathuh ba ha ki snem ba ki Khasi ki dang leit buhai shnong nyngkong ha ki thaiñ Tynhiang, Proiñ, Porla bad Mawthylliang ki dkhar Nepali kiba shong khuti ha kitei ki jaka ki dei kim kheiñ kor ïa ki jingthung jingtep jong ki Khasi hynrei ki pyllait katba mon ïa ki masi bad ki muid jong ki ha ki lyngkha ki risai jong ki Khasi.
Kumta ka la mih ka jingïashrut kaba jur bha bad ha kaba khatduh ki Khasi na katei ka thaiñ ki la ïa ïeng tylli kawei bad ki la hiar puk sa ki khuti jong ki Nepali bad ki la beh da ka bor bad ïa kito kiba kham pyneh bad kren kob ki shu tangon da ki dieng tylli bad ha kaba khatduh baroh ki Nepali kiba shong khuti ha katei ka thaiñ ki la phet krad noh.