Yn bthah u MR nangne shakhmat ha ki Prokram Sorkar dei ban burom ïa ki paidbah ym ïa ki heh ki haiñ
Shillong, Jylliew 5 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma, ha ka Sngi Thohdieng, ula pynbna ba un sa pynmih jingbthah sha ki Tnad Sorkar ba nangne shakhmat, ki dei ban pynthikna ba ki prokram Sorkar ki dei pynleit jingmut ha kaban ithuh ne pynkupbor bad ai burom ïa ki paidbah ym ban burom ïa ki heh ki haiñ.
U Myntri Rangbah ula pynpaw ïa kane haba ïashim bynta ha ka jingrakhe ia ka Sngi Pynneh Mariang ne World Environment Day 2026 ha shnong Mawrah, East Khasi Hills haba pynskhem ïa ka jingkut jingmut jong ka Sorkar Jylla ban pynneh pynsah ïa ka mariang, ka kam jngohkai kaba neh bad ka roi ka par ba lamkhmat da ki Shnong ki thaw.
Haba ai jingkren ha ka jingïalang, u Myntri Rangbah u Conrad K Sangma ula khot bad ïawer sha ka rukom treikam kaba khlaiñ kaba buh hakhmat ïa u paidbah ha ki prokram ka Sorkar bad pynbna ba ki nongmihkhmat paidbah bad ki nongtrei Sorkar ki dei ban pynleit jingmut ha ka ban pynkup burom ïa ki nongshong shnong ha ka jaka ban pyndon burom ïalade.
Ula pynbna ba un sa pynmih ïa ka jingbthah sha ki Tnad Sorkar ba kin pynthikna ba ha ki prokram ka Sorkar, ka jingpynleit jingmut kan long beit halor ka jingithuh bad rakhe na ka bynta ki nongshong shnong bad ki dkhot ka imlang sahlang.
Kane ka prokram, ka dei kaba la pynlong da ka Tnad Tourism bad ka Meghalaya Basin Management Agency (MBMA), halor ka matpdeng “Inspired by Nature, For Climate, For Our Future”.
U Myntri Rangbah ula leit jngoh bad plie ruh ia ka Eco-Cottage ba dang shu dep shna bad ka Glass House Restaurant ha Pung Mawrah, kaba thmu ban pynkhlaiñ ïa ka Eco-Tourism ha ka thaiñ haba pynkha ruh ïa ka lad kamai jakpoh kaba neh na ka bynta ki trai shnong.
Nalor kane, ula sam ïa ki cheque Green Meghalaya sha ki nongïoh bynta hapoh ka State Payment for Ecosystem Services (PES)-ka prokram ba pynshlur ïa ki shnong ki thaw ba kin ïada, sumar bad pynïaid ha ka rukom kaba ïai neh ïa ki khlaw ki btap ka Jylla, nalor ka jingïathung dieng da kaba bud nuksa ïa ka rukom thungdieng Miyawaki, ka buit thungdieng ba pynsted ïa ka jingroi ki khlaw ba rben, ki khlaw tynrai bad kyrshan ïa ka jingpynbha pat ïa ka mariang.
Haba pynpaw ïa ka jingkmen ba don ha Mawrah ha ka World Environment Day, ula batai ïa ka shnong kum ka nuksa kaba khlaiñ bha ïa kaei kaba lah kynjoh haba ki nongshong shnong bad ka Sorkar ki ïatrei ryngkat ryngkat. Haba pynkynmaw ïa ka jingpynkylla dur ïa ka thaiñ, ula pynpaw ba dang ha kine ki khyndiat snem ba la leit, ka shnong ka la mad ïa ka jingkyrduh um, ka jingnang duna ki jingthung jingtep bad jingnang jot ka mariang.
“U Myntri Rangbah ula pynpaw ba kumno ka jingpynim pat ïa ki umpohliew, ka jingthung ïa ki dieng ki siej, bad ka jing shna ïa ka jingtei ban pynlang um ka la pynkylla ïa ka shnong sha ka jaka wan jngohkai ba dang mih thymmai haba ha kajuh ka por ka la lah ban pynbiang ïa ka jingdonkam um ka thaiñ bad ka thaw ïa ki lad kamai jakpoh.
Haba kren halor ka jingplie ïa ka Eco-Cottage bad ka Glass House Restaurant, ula batai ïa kine ki jingtei kum kawei na ki jingtei ba kham pher ki ban khring ïa ki nongjngohkai ha Meghalaya bad ong ba kine kin ai ïa ki nongwan jngohkai ïa ka jingshem ka ban sah jingkynmaw. Hynrei, ula ban jur ba ka kam jngohkai ka ïaid palat ban ïa ka jingdon ki jingtei.
“Ka kam jngohkai kam dei eh tang halor ki jingtei. Ka kam jngohkai kam dei eh tang halor ki restaurant ne cottage. Ka kam jngohkai ka dei eh halor ka jingshem” ula ong haba bynrap ba ka jingjop jong ka jaka wan kai kan shong eh ha ka jingpdiang sngewbha, ka jingsngewtynnad bad ka jingïashim bynta jong ki trai nongshong shnong.
Haba pynpaw ïa ki jingthmu kiba ïar jong ki prokram ka Sorkar, u Myntri Rangbah ula kynthoh ba ki project kam pynroi ki dei ïa ka ban thew da ka jingktah ïa ka jingim ki briew.
“Ka jingjop kam dei ïa ka ban thew da ka jingplie ïa ki reservoir, ki restaurant lane ki cottage. Kine ki dei ki mawmer ba kongsan, hynrei ka jingthew ba shisha ïa ka jingjop ka shong eh ba kumno kine ki project ki kyntiew ïa ka jingim ki briew” ula ong.
Halor ka jingkongsan ka World Environment Day, u Myntri Rangbah ula pynkynmaw ïa ki nongshong shnong ba ka jingkit khlieh ïa ka mariang ka dei ban ïaid palat ïa ka jingrakhe kaba shisngi.
U MLA ka Sohra Bah Gavin Miguel Mylliem ula ong ba kane ka prokram ka pyni ïa ka jingïatreilang ban pynneh pynsah ïa ka mariang, ka jingïashim bynta ka shnong, bad ka jingpynroi ïa ki kam jngohkai kaba neh.
Haba shim ïa ka Mawrah kum ka model village, ula kren halor ka jingjop jong ka ha ka jingtyngkai ïa ka um bad ka jingsumar ïa ka mariang lyngba ka jingïapyrshang lang jong ki paidbah bad ka jingkyrshan ka Sorkar.
Kiba ai jingkren ki kynthup ruh ïa u Chief Secretary Shakil P. Ahammed, Commissioner & Secretary, Tourism, Vijay Kumar D, Sordar jong ka Mawrah bah Phrangsngi Nongrum .