Pynbna u Myntri Rangbah ïa ka mang tyngka T. 10 klur ïa ka Seiñ Raij Tuber ban shna gallery bad museum

By Mawphor Editor On Jul 18, 2026

Khliehriat, Naitung 17: Haba kren kum u kongsan ha ka lympung Behdeiñkhlam ha Tuber Kmaishnong mynta ka sngi, ha Tuber Kmaishnong, East Jaiñtia Hills District, u Myntri Rangbah ka jylla, u Conrad. K. Sangma, u la pynbna ïa ka mang tyngka kaba T. 10 klur tyngka ïa ka Seiñ Raij Tuber na ka bynta ban shna ïa ki gallery hajan ka lympung Ait-nar bad ruh ban shna ïa ka mesuem ha Tuber Kmaishnong, u la ong ruh ba kane ka jingtheh jingiarap kam dei tang ïa ka Seiñ Raij Tuber hynrei ïa kiwei kiwei ki kynhun niam ruh kumjuh, kane ka jingtheh jingiarap ka wan na ka Special Scheme kaba dei ka skim thymmai.
U Kongsan, u la ong ba ka jingtheh jingïarap ka long kum ka jingkyrshan lang ha kino kino ki jingshna ne jingtei sah nam “Kumba nga la dep iakren bad ki nongialam jong ka balang Presbyterian ruh kum ka jingtyrwa, ngi la don jingmut ban shna ïa ka Mesuem ban pynsah jingkynmaw ïa u Thomas Jones bad da kane ka juh ka skim yn kyrshan ïa ka balang Catholic ruh ha ki jingtei sah nam kumjuh ruh ïa ka Seng Khasi bad kiwei kiwei ki jait niam” u la bynrap.
U Kongsan, Conrad Sangma u la pynpaw ka jingsngew kmen haba u la ioh ban wan poi sha ka lympung Behdeiñkhlam ha shnong Tuber Kmaishnong, u la ong ruh ba kum ka sorkar ka ngeit ruh ba kane ka dei kata ka jingpyni shynna kaba shisha ïa ka jinglong tynrai jong ki briew kiba napoh ka jylla, kane ka dei ka lariti, ka riti ka dustur kaba donkam bha ban pynim, ban pynneh pynsah na kawei ka pateng sha ka wei ka pateng, u pynpaw ka jingsngew kmen namar ka jingwan shimbynta ki paidbah kiba dei ki khun jong ka Seiñ Raij Tuber, u la ai ka jingkhublei kitbok kitrwaing ïa ka Seiñ Raij Tuber ba kan nang lah ban iaid shakhmat ha ka jingleh niam Behdeinkhlam bad ong ba ka jingiashimbynta lang ki briew ka long kaba donkam bha.
Na ka liang ki nongpyniaid, ki la ong ba ka jingwan poi ki rot ha ka lympung ka la long haduh 69 tylli ba la wanrah na ki Seiñ Raij Shnong bapher bapher bad kum ban shu bynrap ka leh niam Behdienkhlam jong ka Seiñ Raij Tuber ka dei ka jinglehniam kaba heh tam ha ri lum Jaiñtia bad kane ka jingleh niam ka dei ka jingngeit tynrai kaba naduh hyndai kaba beh noh ïa ka khlam ban lait na la pang ka shitom, lait na kiei kiei kiba sniew bad ruh ban long ban man bha ka rep ka riang, ban bha ban miat ki longïing, longsem.
Kiba la ïa don ryngkat ha kane ka lympung ha Ait-nar ha Tuber Kmaishnong ki kynthup ruh u Symbud Myntri rangbah, u bah Sniawbhalang Dhar, kum u Symbud Kongsan, u MLA Khliehriat bah Kyrmen Shylla, MLA Sutnga Saipung, kong Santa Mary Shylla, MLA Jowai, bah Wailadmiki Shylla, u Deputy Commissioner East Jaiñtia Hills District, Manish Kumar, IAS, u Superintendent of Police East Jaiñtia Hills District, u Shailendra Bamaniya IPS, u Superintendent of Police West Jaiñtia Hills District, u Jagpal Singh Dhanoa, IPS, ki MDC jong ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council bad kiwei kiwei ki riew rangbah kiba na ka Seng Khasi, ki heh sorkar bad kiwei kiwei.
La sakhi ruh ba ka lympung ka shong shit da ka jingiashimbynta shitrhem ki khun jong ka Seiñ Raij Tuber ha ka shad ka mastieh bad ruh da ka jingwan poi ki rong na ki shnong bapher bapher, don ki rong kiba don ka jingthoh “Coal Mining ïa the Basic of Our Livelihood- ” Say No to Drug bad kiwei kiwei ki jingthoh kiba don jimgmut.
Ha ka jingiatan Bhang ha ka lympung la sakhi ba ka jop ka Phang Neng bad kane ka pyni ïa ka dak ba ka don ka bha ka miat, ha kane ka sngi ïa ka prokram la pyniaid da u President Sieñ Raij Tuber, u bah Helping Phawa.
Khyndiat shaphang ka Behdeiñkhlam kaba mynta u snem 2026, mynta ka sngi ka 17 tarik u bnai naitung ka Seiñ Raij Tuber ka la pynkut ïa ka jingleh niam Behdeiñkhlam da Kñia Beh Khlam kaba la suit la shor ha ka por 5 baje mynstep, ha ka por 6 baje mynstep pat la leh ïa ka Kñia ka khriam kaba ki khot da ka ‘Beh Khlam ki Wasan Raij”, shuh shuh ha ka por 8 baje mynstep la leh sa kawei ka jinglehniam kaba ki khot da ka ‘Ia Boh Tan Bhang Blai’, ha ka por 8.50 mynstep pat la leh ïa ka Kñia ka khriam ba la tip kum ka Ei Nguh u Lyngdoh ki Wasan wa u Tymmen shnong uba dei u Waheh Shnong Tuber Kmaishnong ïa kane ka leh ha Biar Aitnar, ha ka por 11.30 mynstep pat ka Sein Raij Tuber ka la leh shuh shuh ïa ka Kñia ka khriam kaba ki ong ka ” Rap Klong ki Neng na u Sangot ha Kordeinlin bad ka Rap Klong ki Phang Wah na u Longdoh ha Lum Pongdeng” Hadein kine ki jingleh niam ki Waheh Wasan ki ap sa ïa ki Rong ne ki rot ki ban wan poi ha ka Biar Aitnar bad dei ha ka por 1 baje mynsngi la wan poi lut ki rong ne ki rot hapoh ka lympung Biar Aitnar nangta pat kin sa sdang da ka shad mastiah ban beh ïa ka khlam bud pat sa ka ïa tan Bhang, hadien kane ha shwa ban kut ka Behdeiñkhlam kin sa bret ne noh ïa ki rong sha ka jaka ba la dep pynkhreh lypa.