Leit jngoh ka kynhun jong ki nongthoh khubor ïa ka CMFRI Kochi halor ki kam ri dohkha

0

Kochi, Nailur 09: Ki nongthoh khubor na Meghalaya bad Sikkim ki la leit peit ïa ka jingïar jong ki jingthaw ba don ha ki duriaw jong ka India, ka kam ri dohkha bad ka kam tong dohkha ha ka por ba ki leit jngoh ïa ka Central Marine Fisheries Research Institute (CMFRI), Kochi, ka jaka wad bniah kaba heh tam ha ka ri. Kane ka prokram, kaba long shi bynta jong ka Press Tour jong ka Press Information Bureau (PIB) sha Kerala, ka kynthup ïa ki jingïakren bad ki stad saïan bad ka jingleit jngoh ïa ki museum jong ka Institute, ki jaka buh dohkha bad kiwei kiwei ki bynta jong kane ka jaka.
Kawei na ki bynta ba kongsan ka long ka shyieng jong u Bryde’s whale uba heh haduh 14 meter ha ka Maring Megafauna Museum. Utei u dohkha whale, u la poi ha rud duriaw ha Kozhikode ha u Risaw 2023 bad hadien ba la ïoh ïa ka jingbit kaba donkam, la tep ïa u ha rud duriaw. Hadien kumba shisnem eiei, ki stad saian jong ka CMFRI ki la tih ïa katei ka jaka bad ki la lap ïa ki shyieng, kaba la pyntyrkhong, pynkhuid bad pynïasoh lang da ka jingïarap jong u nongdro dur shwa ban buh ïa u ha kane ka jaka ban ïohi ki briew.
La pyni ruh ïa ki nongthoh khubor ïa ki sur jong ki jingthaw ba im ha duriaw ba la pyndonkam na ka bynta ka jingïaid lynti jong ki bad ka jingïakren jong ki. Ki la ïoh jingtip ba ki dolphin ki pyndonkam ïa ki jingsawa ban sngewthuh ïa ka jaka ba ki don haba ki dang beh ïa ki dohkha bad ki jingsiaw ban ïakren para ma ki.
Ha ka Marine Biodiversity Museum, ki stad saïan ki la batai ïa ka jinglum jong ka Institute ïa ki 2,856 tylli ki jingthaw ba don ha duriaw, kiba kynthup ïa ki dohkha, ki echinoderm, ki mollusc, ki crustacean, ki coral bad ki seaweed. Ka museum ka pyni ruh ïa ki jait jingim jong ka duriaw bad ki bynta kiba ïadei bad ki jingthaw ba im, ka jingsumar bad ka rukom ri dohkha kaba lah ban pynneh pynsah.
Ka aquarium ka pyni ïa ka jingtrei jong ka CMFRI ha ka jingpynkha bad ri dohkha, kynthup ïa ka jingpynkha bad pynroi ïa ki jait dohkha ba pynitynnad bad ki jait dohkha kiba pynïaid ïew. Ki nongthohkhubor ki la ïoh jingtip kumno ban ri ïa ki dohkha, ban pynmih bad ri ïa ki dohkha kiba dang rit, bad kumno la ïasam ïa kine ki rukom treikam lyngba ki prokram ai jinghikai ïa ki nongrep, ki nongseng kam seng jam bad ki Self-Help Group (SHG), kiba kyrshan ïa ki lad kamai bad ka jingpynmih dohkha kaba ïaineh.
Ha ka jingïakren, u Dr. Vipin Kumar V. P, Principal Scientist (Agricultural Extension) bad ATIC Manager u la ïathuh ïa ki nongthoh khubor shaphang ki kam jong ka CMFRI bad ki sienjam jong ka ban ïasam ïa ki jingtip katkum ka sain bad ki rukom ri dohkha kiba khambha bad ka imlang sahlang. U la batai ruh shaphang ka kam jong ka Institute ha kaba buddien ïa ki jingdon jingem ha ki duriaw bad ban kyrshan ïa ka kam ri dohkha kaba lah ban ïaineh.
Ka jingïakren ka la long shaphang ka rukom ri dohkha kaba ïaineh, ka jingrep ïa u seaweed, ka jingpynkha bad jingpynmih symbai, ha ryngkat ki sienjam ban ïarap ïa ki nongri bad nongtong dohkha ban kylla ïa ki rukom treikam katkum ka jingkylla jong ka suiñbneng bad ka mariang.
Kane ka prokram ka la pyni ïa ki nongthoh khubor ïa ki jingïadei hapdeng ki jingim kiba don ha ki duriaw, ka jaka ri dohkha, ka kam ri dohkha, ki lad kamai kajih bad ka ïoh ka kot na ki jaka shong um, lyngba ka jingïakren bad ki stad sain bad ka jingïohi ïa ki kam wad bniah bad ki jingdon jingem jong ka CMFRI.

Leave A Reply

Your email address will not be published.