Lajur palat ka jingkyrni mobile ki khynnah ong u MLA ka Shillong West
Shillong, Nailar 29 : U MLA ka Shillong West constituency, Bah Paul Lyngdoh u la pynpaw ïa ka jingsngewkhia bad ka jingima halor ka jingkyrni mobile phone palat ki khynnah pule mynta ha ka jylla.
Haba pynpaw ïa kane ha ka mat ïatai ha Iing Dorbar Thawain ka Jylla kaba dang shu dep shen, u Bah Paul u la kdew halor ka jingpyndonkam ïa ki mobile phone khlem teh kyndon hapdeng ki khynnah pule ka jylla ka la long kaba jur bha.
“Ka Meghalaya ka ïa kynduh ïa ka jingkyrni mobile phone kaba jur bha ha ka por ba ka pyrthei baroh kawei ka dang pyrshang ban kiar na ki kor digital,” ong u Bah Paul.
Haba wanrah ïa katei ka mat ïatai ha Iing Dorbar halor ka pule puthi, u Bah Paul u la ong ruh ba bun ki ri ha dewbah Europe bad Australia ki la khang ïa ki khynnah kiba hapoh 16 snem ban pyndonkam mobile phone.
Hynrei, u la ong pat ba ha ka jylla dang shen u la ïohi ba lyngba ki ‘reel’ ba kawei ka khynnah kaba dang ha ki rta ba 8-9 snem ka la shad ha ki surok bad ki mall bad don ruh haduh kumba 8,000 ngut ki nongbud ne follower.
“Nga la kyndit ban ïohi ïa ka reel kaba la shna da kawei ka khynnah kaba don hapdeng 8 bad 9 snem ka rta na Shillong. Ka shad ha ki surok, ha ki mall, kaba don hapdeng 8 bad 9 snem, bad nga la ïohi ruh ba ka la don kumba 8,000 ngut ki followers,” u la ong.
Nalorkata, u ong ruh ba kane ka juk digital lada ka long kumne kam dei shuh kata ka digital detox lane ka jingkiar na ki kor digital hynrei ka long pynban markhongpong ban kyrni arshan lane digital intox.
Haba kdew ïa ki jingktah kum ka jingduna ban pynleit jingmut, ka jingsngewkhuslai, ka jingsngewsih, ka jingthut ka thiah bad kiwei kiwei, u la ong ba ki khynnah pule ki shah ktah namar ïa ki assignment la phah sha ki mobile phone jong ki kmie ki kpa, bad ki khynnah ki pyndonkam ïa ki mobile da kaba ong ba ki pyndonkam na ka bynta ka jingpule.
Shuh shuh u la ong ba katkum ka jingwad bniah kaba la pynlong ha u snem 2025 da D Passah ha Jowai halor ki khynnah higher secondary, u la ong ba la kdew ba ka jingpyndonkam palat ïa ki social media ka la ktah ïa ka jingpynleit jingmut bad ïa ka jingïadei bad kiwei, watla don ruh ki jingmyntoi ha ka jinghikai.
U la kylli ruh la ka tnat Pule Puthi ka don ne em ïa ka thup jingtip halor ka jingpyndonkam palat pud kaba la buh jingeh ban tehlakam ïa ki mobile phone, internet bad social media hapdeng ki khynnah skul. Bad u ong ruh la ka sorkar kan pynlong ne em ïa ka jingpule kaba bniah ha baroh kawei ka jylla, ha ki jaka sor bad nongkyndong, ban peit ïa ka jingïadei hapdeng ka jingpyndonkam ïa ki mobile bad ka koit ka khiah ka jingmut jingpyrkhat, kumba la leh ha ka jylla Assam.
“Hato ka sorkar ka la pynlong ne em, lane ka thmu ban pynlong, ïa ka jingpule kaba bniah ha baroh kawei ka jylla kaba kynthup ïa ki khynnah skul ha ki jaka sor bad nongkyndong, ban peit ïa ka jingïadei hapdeng ka jingpyndonkam ïa ki kor mobile bad ka koit ka khiah haka jingmut jingpyrkhat?” u la kylli.
Ha kajuh ka por u la kyntu ruh ïa ka sorkar ban ïatreilang bad ki tnat ka koit ka khiah bad ki jaka pule puthi ban ai ïa ka jingïashyllok da kaba pyndonkam ïa ki lad jingïarap kiba la dep pynshisha, khnang ba ki kor mobile kiba la thmu ban pynkupbor ïa ki khynnah kin ym wanrah jingma ïa ka koit ka khiah bad ka pule puthi jong ki.