Ka kam jngohkai kan jop tang lada baroh ngi ïasnoh kti lang ong u Myntri Rangbah

0

Shillong, Jymmang 6 : U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma hynne ka sngi ula ong ba ka kam jngohkai ha Meghalaya kan long kaba jop satang lada baroh ki kynhun kiba don bynta ha ka kam, kin ïatreilang kum shibynta jong ka jinglong jingman kaba kham ïar.
Ula kren ïa kane haba ïashim bynta ha ka jingïalang pynkupbor ïa ki Tourism Champion ka Meghalaya kaba la pynlong ha Orchid Lake, Umiam.
Kane ka prokram kaba la pynlong da ka Tnad kam Jngohkai, ka Sorkar Meghalaya, ka wanrah lang ïa ki kynhun ba don bynta ha ki kam jngohkai, ki nongseng kam, ki nongshna jingshna, ki samla pule, ki nongïalam shnong bad ki nongioh jingmyntoi na kylleng jong ka Jylla.
Kane ka jingïalang ka pyni ruh ïa ka jingpyrshang jong ka Sorkar ban pynkhlaiñ ïa ka kam jngohkai lyngba ka jingsengkam hi da ki shnong, ka jingpynroi ïa ki jingtei, ka jingpynroi ïa ki sap treikam bad ka jingthaw ïa ki lad kamai kajih.
Haba kren ha ka jingïalang, u Myntri Rangbah u Conrad K Sangma ula ñiew ïa kane ka jingïalang kum u mawmer ba kongsan ha ka jingïaid lynti ka kam jngohkai ha Meghalaya bad ula ai khublei ïa ka Tnad Jngohkai, ki Kynhun ba don bynta, ki nongseng kam ha la ki jong ki shnong ki thaw namar ka jingïapyrshang lang ban pynskhem ïa ka jingdon ka Meghalaya ha ka national tourism map bad ka jingnang paw ha ka pyrthei jngohkai ka pyrthei.
Ula ong ba ka kam jngohkai kan ym long kaba jop lyngba ka jingpyrshang jong ka Sorkar marwei, lane lyngba ka jingpyrshang jong ki trai hotel shimet, ki nongniah taxi, ki trai restaurant lane kino kino ki kynhun ba don bynta ha ki kam jngohkai kiba trei marwei marwei. “Ka kam jngohkai ka thnem tang lada baroh ki kynhun ba don bynta ha ka kam ki shim ïa la ka jong ka bynta” ula ong, haba bynrap ba wat hapdeng ki jingeh kiba bun, ka Meghalaya ka la sdang ha ka lynti kaba khlaiñ ban kyntiew ïa ka kam jngohkai.
Haba ban jur ïa ka jingïohi jngai kaba bun snem jong ka Sorkar, ula ong ba ka kam jngohkai kam kut tang ha ki tamasa,, hotel lane ki prokram ban pyni ïa ka riti dustur hynrei ka dei ha ka ban thaw ïa ka jinglonng jingman kaba pura ka ban ai mynsiem ïa ki nongshangkai ba kin jied ïa ka Meghalaya kum ka jaka ba kin wan. “Haba ka longïing ka ïïashong lang shijaka bad rai shano ba ki kwah ban leitkai, ka Meghalaya ka dei ban paw. Ka Meghalaya ka dei ban khring. Ka Meghalaya ka dei ban long ka jaka ba kan mihpaw ha ka jingmut jingpyrkhat jong ki” ula ong.
Ula ong ba tang ka jingïohi kam pat biang satia, bad ki nongjngohkai ki pyrkhat ruh ïa ki jingtei, ki lad pynïasoh, ka jingshngaiñ, ka jingsngew aram, bad kaei kaba ki shem hashuwa ba kin jied ïa ka jaka wan. “Ka thong jong ngi ka long kaba suk-man ki nong jngohkai kiba wan sha Meghalaya ki dei ban mih ryngkat ki jingkynmaw ki ban neh shirta ka jingim” ula ong.
Haba shim na ki jingshem nalade haba leit jingleit, u Myntri Rangbah ula ong ba ki jingshem ha ka kam jngohkai kiba sah jingkynmaw bunsien ki dei ki jingmad ïa ki jinglong shisur shidur jong ki briew ban ïa ka spah ka phew.
Haba kren halor ka jingbei pisa ka Sorkar ha ka jingpyn pawnam ïa ka kam jngohkai bad ki jingtei, ula ong ba ki jingïalang, ki tasama bad ki project kam jngohkai ki don ïa ka bynta ba kongsan ha kaba pynwandur ïa ka jingsngewthuh bad ban khring ïa ki nongwan shangkai sha ka Jylla.
Haba kren halor ka lynti ïaid ka Jylla ha ki kam jngohkai, ula ong ba katto katne ki project ba pawnam ki dang don ha ka jingpyntrei mynta, kynthup ka Shillong Ropeway, ka Mawkdok Skywalk, ka Rain Museum ha Mawsynram, ka Living Root Bridge Museum, bad ki Tourist Centre ha Sohra, Mandalgre bad Siju.
Ula pynbna ruh ïa ka jingkylla kaba khraw ha ki lad pynïasoh, haba pynpaw ba ka jingpynheh ïa ka Kad Liengsuin Shillong kaba ha Umroi kala ïaid shakhmat mynta, ha kaba ka jingpyntrei pynheh ïa ka runway la dep ban aiti da ka Sorkar India. U ong ba ïa ka project la khmih lynti ban pyndep la kumno kumno ruh hapoh ka 15 bnai bad kan plie lad ïa ki liengsuiñ kiba heh ba kin wan haduh Shillong. “Kane ka dei ka nongwanrah ïa ka jingkylla na ka bynta ka kam jngohkai ha Meghalaya” ula ong.
Haba ai khublei ïa ki nongïoh jingmyntoi bad ki kynhun ba don bynta ha ki kam jngohkai, ula ïai ban ba man ki sienjam bala shim da ka Sorkar ka dei kaba la pynwandur ban pynkha ïa ki kabu na ka bynta ki nongshong shnong “Man ki prokram, man ki policy, bad man ki kam thymmai jong kane ka Sorkar ka dei kaba la pynwandur ha kawei ka thong- ban shakri ïa ki nongshong shnong jong ngi” ula ong, haba bynrap “Ka Sorkar jong ngi ka dei ka Sorkar kaba buh shuwa ïa u paidbah hakhmat eh”.
U Myntri kam Jngohkai Timothy D Shira ula ong ba kane ka prokram ka pyni ïa bun kiei kiei kiba kham palat ïa ka jingïalang pynkup burom bad ka pyni ïa ka jingkylla kaba kham heh kaba la jia ha kylleng ki jaka ka Meghalaya.
Ula ong ba ha ka por ba ithuh ïa ka kam jngohkai kum ka kam ba hakhmat eh, ka thong ka long ban pynlong ïa ka kum ka nongpynïaid kaba khlaiñ ïa ka jingkiew ka ïoh ka kot bad ka tyllong kamai jakpoh kaba don jingmut na ka bynta ki paidbah.
Haba kren halor ka jingkiew kane ka kam, ula ong ba ka jingwan ïuhkjat ki nongjngohkai ha Meghalaya kala kiew bunshah bha, ha kaba ki jingkheiñ antad ka pyni ba ka jan kot ia ka 18 lak ngut ha u snem 2025. “Ka kam jngohkai kam dei shuh tang halor ka jingwan ïuhkjat ki nongwan shangkai- ka la kylla long kawei na ki paia bakhlaiñ duh jong ka ïoh ka kot ka Jylla jong ngi” ula ong.
Ula pyntip ba palat 150 tylli ki project kam jngohkai ki dang ïaid mynta ha ka jingpyntreikam ha kylleng ka Jylla da ka jingPISA pisa ba kot da ki hajar klur, nalor ka jingnang wan ïashim bynta na ki kynhun shimet.
Haba kren halor ki thong ba kham heh ka Sorkar, ula ong ba ka Meghalaya mynta kala leh ïa ki kam ban pynroi ïa ka Umiam kum ka jaka wan jngohkai ka pyrthei. Haba kdew ïa ki sienjam ba dang shen, ula ong ba ka Meghalaya kala pynkha ïa ka Destination Management Organisation ba kyrpang ban pynthikna ïa ka rukom plan da ki riewshemphang, ka jingïatreilang hapdeng ki tnad Sorkar, pynjanai ïa ki kam ki ban mad da ki nongwan shangkai, ki kam ban kyntiew ïa ka kam jngohkai, bad ka jingpynïaid kaba lah pynneh slem. “Ngim shym la thaw tang ïa ka jaka wan jngohkai, ngi la wanrah ïa ka rukom treikam ka ban kyrshan ïa ka jingnang roi ka kam jngohkai na ka bynta ki pateng ban nang wan” ula ong.
Haba shim ïa ki nongïoh jingmyntoi kum ki paralok ba trei shitom ha ka jingïaid lynti jong ka roi ka par ha Jylla, ula ong “Ki briew kiba ngi ai jingithuh mynta ka sngi kim dei satia tang ki nongïoh jingmyntoi. Ki dei ki nongsynniang ba trei shitom ha ka jingwanrah ïa ki jingkylla ha Meghalaya”.
Ula ong ruh ba ka roi ka par na ki kam jngohkai ka la rung mynta sha ki shnong ki thaw, ki jaka ba kyndong eh, bad ki jaka jngohkai ba dang shu mih, ki ban pynthikna ba ka roi ka par kan ïai long kaba kynthup lang ïa baroh.
Kane ka prokram kala kynthup ruh ïa ka jingai jingbatai da ka audio-visual, kaba pyni ïa ka jingïashim bynta haduh 80 ngut ki nongshna jingshna kti na Meghalaya ha ka Surajkund International Crafts Mela, ha kaba la pyni ïa ka Meghalaya kum ka Jylla kum ka phang pdeng, kumjuh ruh kum ka jingleit peit kai ki kynhun ba don bynta ha ki kam jngohkai na Sohra sha Ekta Nagar.
U Myntri Rangbah ka Jylla ula aiti ruh ïa ka khusnam jingshlur ne “bravery award” sha u Teiborlang Pakma namar ka jing pynlait im ïa uwei u briew ba ngam jyllop ha Nan Polok.
Ha kane ka prokram, u Myntri Rangbah ula pynbna ruh ïa ki nongïoh jingmyntoi ba thymmai hapoh ka Chief Minister’s Meghalaya Home Stay Misson bad ai jingithuh ïa ki nongïoh jingmyntoi kiba jop ha ka jingtreikam hapoh ka Chief Minister’s Homestay Scheme-PMEG. Da ka jingsdang ha u Nailur 2025, ka Mission ka thmu ban pynkha sa 3000 tylli ki homestay ba thymmai hapoh u 2028 bad pynkha ïa ka lad ïohkam ïa palat 15,000 ngut ki briew ha kylleng ka Jylla. Haduh mynta, la ai jingmynjur ïa ki 80 tylli ki aplikeshon jong ki homestay, ha kaba 55 tylli na ka thaiñ Khasi, Jaintia bad Ri-Bhoi lah mang ïa ka song jingïarap da ka pisa kaba kot haduh 3.85 klur tyngka.
La sam ruh ia ki sanction letter hapoh ka Community-Led Infrastructure Scheme, kaba thmu ban pynkupbor ïa ki Shnong ki thaw, ki Cooperatives, bad ki Tourism Society ba kin pyntrei ïa ki jingtei kam jngohkai ha ki jaka jngohkai ba dang sdang paw bad sdang bun ki nongwankai. Katba 20 tylli ki project kila iaid shaid shaid mynta ha ka jingpyntreikam, ka Sorkar hynne ka sngi kala pynbna sa 58 ngut ki nongïoh jingmyntoi ba thymmai na ka thain Khasi, Jaintia bad Ri-Bhoi, da ka jingmang ia ka song jingïarap ba kot 3.40 klur tyngka.
Ka Sorkar kala pynbna ruh ïa ka jingtynruh ban pynbha ïa ki jingdonkam paidbah ha ki jaka shangkai kiba don ha kylleng ka Jylla. Ka jingpynbiang ïa ki jaka leit bar ki dang ïaid shaid shaid ha ka jingpyntrei mynta, jingmaramot, lane kyntiew kyrdan ïa 84 tylli ki jaka jngohkai hapoh ki skhim bapher bapher. Tang hapoh ka State Scheme, 17 tylli ki jaka jngohkai kiba heh, kynthup ka Living Root Bridge, Nan Polok, Laitlum, Mawphanlur, Umiam Lake View Point, Kshaid Krang Suri, Wari Chora bad Siju, kila don mynta ia ki jaka leit bar kat kum ka juk ïa kiba la pynlut haduh 3.44 klur tyngka.
Ki samla pule jong ka Institute of Hotel Management Shillong ruh kila ïoh pdiang ïa ka scholarship certificate hapoh ka Chief Minister’s Meghalaya Hospitality Scholarship Scheme. Haduh mynta, 21 ngut ki samla pule kila ïoh ïa ka scholarship ba siew pura ïa ka bai pule kaba kot 3.67 lak tyngka marwei, katba 37 ngut ki samla pule kila ïoh ïa ka stipend ba shisnem kaba long 32,000 tyngka hapoh ka reserve category jong u snem pule 2023-24 haduh 2025-26.
U nongioh jingmyntoi hapoh ka Chief Minister’s Homestay Scheme-PMEGP, Daminot Kharchandi, ula ïasam ïa ka khubor halor ka lynti ïaid jong ki ha ka jingsengkam lajong, haba pynpaw ba ka jingïarap song pisa jong ka Sorkar haba sdang, kala ai ha u ïa ka jingsngewskhem ban sdang ïa ka kam wat hapdeng ka jingbym don ka jingshemphang ban trei ïa ka kam.
Ula ong ba kaei kaba sdang kum ka homestay kaba rit ba tang lai tylli ki cottage, mynta kala heh bad kylla sha ka Mukhan Resorts, kaba la nang bit nang biang haba phai shaki jingdonkam.
Ka prokram kala kut da ka jingai khublei kaba la ai da ka Brenda Lee Pakyntein.
Kiwei pat kiba ïadonlang ki kynthup ïa u Symbud Myntri Rangbah Bah Prestone Tynsong, MLA ka Umsning Dr Celestine Lyngdoh, MLA ka Mawhati Bah Charles Marngar, MLA barim bad nongaibuit ka Tnad Jngohkai Bah Lambor Malngiang nalor ki Heh Ophisar ka Sorkar, ki kynhun ba don bynta ha ki kam jngohkai, ki nongïoh jingmyntoi, ki nongshna jingshna da ki kti, ki samla pule bad ki nongsengkam kiba wan na kylleng ka Jylla.

Leave A Reply

Your email address will not be published.