Kartik Narayan, CEO, Apna Jobs (Apna.Co)
Katba ka pyrthei ka nang phai shapoh, ka India ka dei ban phai shajrong da kaba tei ïa ki kam kiba thikna, kiba ryntih bad kiba don burom ha la ïing.
Ha kylleng ka pyrthei, ka jingkhuslai shaphang ka jingwanbuhai shnong ka pynkylla dur thymmai ïa ka ïoh ka kot bad ki kam saiñ pyrthei. Ki ri kiba la pdiang sngewbha mynshuwa ïa ki sap na kylleng ka pyrthei ki phai shapoh, ki tei ïa ki jingkhang ha ka jaka jong ki jingkieng. Ha kane ka pyrthei kaba kylla, ka India kam lah ban shaniah tang ha kaba phah ïa ki briew jong ka shabar ri na ka bynta ka roi ka par. Ngi dei ban long Atmanirbhar ym tang ha ka jingpynmih, hynrei ha ka lad ban pynthikna ba ka jingroi hapoh ka ri kan kylla sha ki kam kiba siew bha, kiba la pynbeit ryntih, bad kiba don burom ha la ïing.
U Martin Luther King Jr shisien u la ong, “Baroh ki jingtrei kiba kyntiew ïa ka longbriew manbriew ki don ka burom bad ka jingkordor bad dei ban shim ïa ki da ka jingtrei kaba tbit.” Ki Labour code ba thymmai jong ka India ki long ka sienjam ban pynurlong ïa kata ka jingthmu ban pynthikna ba ki million ngut kiba tei, pynkyntiew bad pynïaid ïa kane ka ri kim dei tang ki nongtrei, hynrei ki nongïashim bynta ha ka jingkiew shaphrang. Ki Codes ki thmu ban pynphai biang ïa ka burom ha ka kam da kaba bujli ïa ka jingbym long ryntih da ka jingkynthup lang, ka jingsngewthuh da ki datap, bad ka jingdon ha ka jingma ha ryngkat ka jingpaw.
Da ki phew snem, ka rukom treikam jong ka ri India ka la long kum ka jaiñkup ba la shu ïasuh lang da ki 29 tylli ki aiñ ba kyrpang kawei pa kawei ka don ka jingthmu kaba bha hynrei kaba pynkulmar jingmut baroh. Ka jingmih ka long ka jinglong mar ryngkat jong ka jingbym seisoh ki kam: ki nongtrei ki dang sah ha ka jingma, bad ki nongpyntrei ki dang sah ha ka jingsheptieng. Ka rai jong ka Sorkar ban pynïasohlang ïa kine ha ki saw tylli ki kyndon kiba shai shaphang ka jingsiew, ka jingïadei ha ki kam karkhana, ka jingïada ha ka imlang sahlang, bad ka jingshngaiñ ha ki jaka trei kam dei tang ka jingpynkylla ha ka liang ka jingpynïaid kam. Ka dei ka sienjam jong ka jingpynkylla thymmai, da kaba ithuh ba ka jingïada bad ka jingseisoh ki dei ban kiew lang.
Ha ka nongrim jong ka, ka jingpynkylla ka dei shaphang ka jingshai. U nongtrei u bym don ka shithi thung kam, khlem ka slip bai bylla, bad khlem ka rekod katkum ki lad digital u long uba ym lah ban ïohi da ka jylla bad ka ïew ka hat. Ka jingpynlong ryntih ka pynbeit ïa kata. Kawei pa kawei ka kam kaba la don jingthoh ka dei kaba la ithuh. Man la ka rekod katkum ka lad digital ka long ka jingkieng sha ki jingmyntoi naduh ka jingïada ha ka imlang sahlang haduh ka jingïada bad ka jingdon ki lad. Na ka bynta ki nongpyntreikam ruh, kane ka jingkylla ka bujli ïa ka jingbym thikna da ka jingpynbeit bad ka jingsngewthuh ha ryngkat ki data. Haba man la ka jingïadei bad ka kam ka don ka rekod, ka jingshaniah ka don ka nongrim.
Ka jingsiew. Da ki snem, ka India ka la don da ki hajar tylli ki dor bai bylla kiba duna tam, kiba ïapher ha ki jylla bad ki karkhana. Ki nongtrei ha ki distrik kiba ïajan bha ki lah ban kamaishibun kaba pherbak-ly-bak na ka bynta kajuh ka kam. Ka Code on Wages ka buh ïa ka jingsiew ha ka ri baroh kawei bad ka jingbatai kaba ryntih kaba ïadei bad ka “jingsiew.” Kane ka pynthikna ba ym don mano mano ba ïoh jingsiew hapoh kaba dei ban ïoh kaba don burom bad ba ka jingsiew kaba mar katjuh na ka bynta ka kam kaba mar katjuh kan kylla long ka kyndon, ym tang ka jingkren. Ka ïarap ruh ïa ka jingrung jingmih ki nongtrei. U nongtrei uba leit na kawei ka jylla sha kawei pat u lah ban sngewskhem ba ka hok ïoh jingsiew jong u ka dei kaba u lah ban ïoh ha kano kano ka jaka ba u leit.
Ka Industrial Relations Code ka wanrah ïa ka jingïaryntih kaba ïasyriem hapdeng ka jinglong ba lah ban pynkylla bad ka jinglong hok. Ka ïoh ka kot jong ka India mynta ka long ka jingkhlehlang jong ki kam shna tiar, ki jingshakri, bad ka kam gig kaba kiew stet bha. Bun ki karkhana pynpoi mar, die marbam, shna jingshna ki treikam bad ka jingdawa katkum ka aïom bad ki kam ba la pynshong nongrim ha ka projek. Ki jingïateh ba la buh por, mynta la pynlong aiñ bad pynbeit ryntih, ki ailad ïa ki kompeni ban shim kam da ka jingsted khlem da pynduh ïa ka jingryntih ha ka jingsiew ne ki jingmyntoi. Na ka bynta ki nongtrei, ka jinglong ba lah ban pynkylla kam mut shuh ka jingbym shngaiñ. Ka jingthaw ïa ka fund ban pyntbit biang ïa ki briew ka pyni ïa ka jingkylla na ka bha ka miat kaba thymmai sha ka jinglah ban ïoh kam kaba thymmai. Ka jingduh kam kam long shuh kumba hap nariat; ka long ka jingkieng sha ka jingpule bad ka jingrung biang ha ka kam.
Ka Social Security Code ka ithuh ba ka bor trei jong ka India kam dei shuh tang ha ki karkhana. Ki nongñiah kali, ki paralok ba pynpoi mar, bad ki nongtrei mon sngewbha – ki nongtei ba thymmai jong ka ïoh ka kot digital mynta ki shem ïa ka jaka hapoh ka jingïada. Ki platform kin noh synniang sha ka fund na ka bynta ka bha ka miat jong ki, da kaba pdiang ba katba ka jinglong jong ka kam ka kylla, ka jingdonkam ïa ka jingshngaiñ kam kylla. Ka jingpeit bniah dalade, ki jingbuh jingtip ba la pynïasoh lang, bad ki jingbuh jingthoh digital ki bujli ïa ki kot ki slaba la kynton kum u lum da ka jingshai bad ka jinglah ban lap. Ka jingbud ryntih ka long kaba suk, bad ka jingthaw polisi ka long kaba kham bha.
Kaba kongsan kumjuh ka long ka jingphai khmat sha ka burom bad ka jingshngaiñ. Ka Code on Occupational Safety, ka jinglong jingman ka koit ka khiah bad ka kam, kam dei tang shaphang ki jingïada. Ka dei shaphang ka jingburom ha ka kam. Ki shithi thungkam ki long kiba donkam, ki jingpeit bniah ïa ka koit ka khiah ki long kiba thikna, bad ki kynthei mynta ki lah ban trei ha baroh ki kam bad ki por, tangba ki lad jingïada ki pynthikna ïa kawei ka jingpynbeit kaba lah ban plie lad ïa ka jingpynïar kaba khraw ha ka jingïashim bynta jong ki kynthei ha ka bor treikam. Ki nongtrei kiba wan na kiwei kiwei ki jaka, kiba la shah kheiñ kum ki nongwei ha la ka jong ka ri, mynta kin ïoh ïa ki jingmyntoi ba ïadei bad ka bha ka miat ha kano kano ka jaka ba ki trei. Kane ka dei ka jingkynthup lang kaba lah ban ïohi.
Ka jingpynsuk ka lah ban long ka jingmyntoi kaba rit tam. Kawei ka jingpynrung kyrteng, kawei ka laisen, kawei ka jingai jingtip ha ka jaka 29. Ki nongpeit mynta ki long ki nongpynsuk. Ka jingïakren jong ka jingbud ryntih ka ïaid na ka jingpynshitom sha ka jingïatreilang. Na ka bynta ki karkhana barit-u budlum jong ki kam jong ka India kane ka mut ba kan duna ka por ban ïoh ïa ki jingmynjur bad kham bun ka por ban tei ïa ki kam. Ka jingpynskhem kam dei ka kam shaphang ki kot ki sla; ka long ka jingseisoh.
Ka jingpyntreikam kan shim por. Ki jylla ki dei ban pynbeit ïa ki kyndon jong ki, ki lad digital ki dei ban treikam bha, bad ki nongpyntreikam bad ki nongtrei ki dei ban sngewthuh ïa kane. Hynrei ka jingpynïaid ka long kaba kongsan. Kine ki Code ki pyni ïa ka dak kaba shai: Ka India ka kwah ban long ka ri ha kaba ym shu thaw ïa ki kam hynrei la kheiñ ïa ki; ha kaba ka jingdon ki lad bad ka jinglong ryntih ki ïadon lang; bad ha kaba ki nongtrei bad ki nongpyntrei ki long ki nongïatreilang, ym ki nongshun.
Katba ka jingkylla ka pyrthei ka nang phai shapoh, ka lynti jong ka India ka dei ban long ban pynkhlaiñ ïa ka rukom treikam jong ka hapoh ka ri kaba shai, kaba lah ban pynkylla jaka, bad kaba ryntih. Ka jingmyntoi ba shisha jong kine ki jingpynkylla yn sa sngew ynda ka jingkiew shaphrang ka India kan ïoh bor ym tang da ki kam kiba kham bun, hynrei da ki kam kiba kham bha kiba ryntih, kiba ïoh ka jingsiew kaba bha, bad kiba don burom.
Lada pyntreikam da kaba sumar bad ïaid ryntih, kine ki jingpynkylla ki lah ban pynwandur thymmai ïa ka rukom treikam jong ka India – ban pynkylla ïa ka jingbym ryntih sha ka jingkynthup lang bad ka jingtrei sha ka burom. Khyndiat eh ki jingmut kiba shim ïa kane kham bha ban ïa ka jingpynkynmaw ba shirta jong u Basavanna na Karnataka jong ka spah snem kaba 12: “Kayakave Kailasa” – ka kam hi ka long ka bneng. Ka jingïakhih jong u ka la peit ïa kawei pa kawei ka jaitkam, na u nongsuh juti sha u riewstad, kum kaba kyntang haba leh da ka jingthmu ba shisha. Ki Labour Code kiba thymmai ki rah ïa kata ka mynsiem shakhmat – kata ka burom kam shong ha ka kyrdan hynrei ha ka jingpyrshang. Namar ha kaba kut, ka jingtynjuh kaba shisha jong ka jingpynkylla kam dei ha ka jingïaid lynti jong ka, hynrei ha ka jingtreikam jong ka.
U nongthoh u dei u CEO, Apna Jobs (Apna.Co) bad u thoh shaphang ka lawei jong ka kam, ka teknoloji, bad ka jingkylla ha ka kam jong ka ri India.