Ki Aaya Ram ki Gayaaa Ram jong ka jaidbynriew Khasi

0

HT Wells

Ka ktien riewstad ka ong : “lada phim lah ban jop ïa ki (ïa ka Liangpyrshah), ïasoh syndon noh bad ki” ka jia thik kumta ha ka politics ka Meghalaya. Kumba long mynta, 4 na ki 5 ngut ki MLA Congress kiba la leit ban ïasoh noh bad ka NPP, ka party ba synshar lyngba ka MDA 2.0, lait noh ka Gambegre Constituency kaba la iehnoh da u Saleng Sangma hadien ba u la jop MP. Hashwa ïa kane ka jingpynïasoh jong ki MLA Congress, kum ka jingpynkynmaw; u Bah Banteidor Lyngdoh & Bah Gavin Miguel Mylliem MLA Mawkynrew bad Sohra ki la khylliap noh ïa ka lama jong ka party PDF jong ki bad leit pynïasoh ïalade bad ka NPP ha u bnai October 2023. Kumjuh ruh, u Bah Charles Marngar MLA Mawhati, Dr Celestine Lyngdoh MLA Umsning & Bah Gabriel Wahlang MLA Nongstoin ki la pynïasoh ïalade sha ka liang synshar NPP ha 19th August 2024 da kaba iehnoh syndon ïa ka party ba pynjop ïa ki.
Haba ïakren bad uwei u samla rangbah na ka Mawhati Constituency ha kawei ka ïingïapbriew, haba kynthoh ïa ka jingkyntiap seng u Bah Charles Marngar, u ong; la bakla hi mangi sephi, namar ha ka por election MLA te u Bah Charles ha kan la ki jaka u pan tang u Tyrnembah, te ngi la ai, hynrei ngi bakla ban ai tang u tyrnem khlem sping, te u bapli u hap ban leit wad sping keiñ nawei ban ïoh pynbat ïa uta u ‘nembah jong u. Shipor ka pynshaïong ngaiñ, hynrei ynda la pyrkhat bha, ade u stad bha uta u samla ban kren. Uba sah syllai nangta, dei tang u Bah Ronie V Lyngdoh, MLA Mylliem Constituency, hynrei u bapli une ruh um lah kyrda ïalade. Hadien ba la jan dap shisnem kynthih na katei ka jingryngkang diengkper jong ki paralok MLA jong u, ma u ruh ha ka 30.07.2025 u la pynïasoh noh ïalade sha ka NPP, hana; ba kwah ki paidbah ka Contituency.
Da ka jinglah jong ka NPP ban knieh noh ïa ka seat na Gambegre Constituency ba pynjop ïa ka Congress na Garo Hills bad katei ka jingpynïasoh jong kitei ki 6 ngut ki MLA ba la kdew haneng; ka jingbunpaid jong ka NPP ha Meghalaya Assembly ka la kot sha ka 33 ngut. Ka la tam shler ïa u margin ban ïoh synshar hi tang marwei (absolute majority).
Ha Parliament ki khot ïa ki riewryngkang diengkper kum ki Aaya Ram ki Gayaaa Ram, dei hangne ba ka Parliament ka la pynmih ïa kawei ka aiñ ba la tip kum ka Anti Defection Law ha ka snem 1985 lyngba ka 52nd Amendment Act lyngba ka Tenth Schedule jong ka Constitution. Hynrei wat la ka don katei ka Aiñ, u Speaker bad ka Ïingshari (Courts) ki batai (interprets) katba ki mon, khamtam haba u Speaker u don jingiashah liang lypa.
Kum ka jingpynkynmaw, ka PDF ka ïasoh noh bad ka NPP da kaba khylliap syndon ïa ka party lajong, dei hadien ka jingkop sarong jong u MLA ka Mawkynrew ha ka por election, ba ka NPP ka la tyrwa ïa u haduh 5 Klur tyngka bad um treh, kumjuh ruh u Dr (Bom) Celestine Lyngdoh MLA Umsning ryngkat bad ki arngut kiwei pat ki MLA Congress ki la leit pynïasoh NPP dei hadien ba u la syllad jem ïa ka NPP ba ka dei ka party jong ki High Level, namar u ong hapoh ka House, ba la don sa kawei pat ka Tribe ha Meghalaya bad kata ka dei ka High Level Tribe .
Kane ka jingleh jong ki nongïalam jong ngi, ym tang ba ka pynïashrut bad pynklumar jingmut ïa ki paidbah nongbud balui lui hynrei ka pynsniew dur ïa ka bha ka miat bad ka shongsuk shongsaiñ jong ka imlang sahlang. Namar ka jingdukha bad jingmong jong ki ha ka por election ka la eh bha ban pyndam ïa ka sohkhliang jong ki ar-mamla. Te lada kata ka jingpynbieit jong u nongmihkhmat jong ki ba u kyntiap seng bad leit pynïasoh sorkar ban wanrah ïa ka roi ka par; ka dei tang ka jingda rapjot, lehse kaba ai jingmyntoi tang ïa u shimet bad kiba haïing hasem jong u. Ban ong ïa u paidbah hi te, lada tang kata ka sohkhliang ïashah party ha ka por election kam pat jah, kumno keiñ kan pynbha ïa ka shnong ka thaw ïa ki hima ki elaka?.
Lada ka Dorbar Thawaiñ ka India kam lah ban thaw aiñ da kaba mait syndon ïa ka jinglong dkhot ki MLA, MP kiba kyntiap seng, te ka democracy ha India kam dei satia ka bakoit bakhiah hynrei kan ïai bamkruiñ lynter bad ki nongshongshnong kin iai kylla sohpdung.
Lada ngi phaidien, ka dei ka jylla Meghalaya kaba thaw history nyngkong ha ka laiñ kyntiap seng ha India. La mait MLA ïa u Ledishon Sangma da u Bah Paty Ripple Kyndiah, Meghalaya Speaker bad la sospon ruh ïa ki jong ka Miriam D Shira, H.Britainwar Dan bad ïa kiwei pat.
Sa kawei pat ka drama ba itynnad ban ïai ap ha ka snem 2028 ka long, ïa kane ka Mylliem Constituency khamtam hadien ba ki dak ki shin ki pynpaw ïa ka jingkyrshan jong ki paidbah ïa ka party VPP. Mano ban ïoh ticket NPP, u MLA uba dang shu kyntiap seng ne u MLA NPP ba la rem?. Ki paidbah ki pynpaw ïa ka bor bad ki ai ïa ka jubab jong ki, pyrshah ïa ki player kyntiap seng, ha kaba bun na ki Constituency jong kitei ki defectors, ki la shah rem ha ka election MDC 2025 ha ki kyrtong ka VPP. Hato kam dei ka dak?. Kumba ka ktien ka ong, ki paidbah ki dei ki nongbishar bastad bad ka sur u paidbah ka dei ka sur Blei, te balei yn nang artatien ïa katei ka jubab ?.
U nongthoh um dei u nongkyrshan jong kano kano ruh ka party hynrei ïa ka jingshisha hap ban pynpaw namar ha ka history jong ka Indian Politics, ki defectors kim ju wanphai shuh sha ka House, la ka dei Assembly, Lower ne Upper House jong ka Parliament. Ki paidbah ki kham burom ïa ki briew kiba bat ïa ka Jubanlak lajong, ym kito ki khleiñ la thang, jwat la bam ! lane ym ïa kito ki puit tangkuli kynjih mawsiang, namar ki aayaa ram ki gayaaa ram ki la pynjngut bad pynthohbria ïa ka temple jong ka democracy ha India.

Leave A Reply

Your email address will not be published.