Rakhe ka ka Ophis DMHO West Khasi Hills ïa ka ‘World Malaria Day’
Nongstoiñ, Ïaiong 25: Ryngkat bad ka Pyrthei baroh kawei la rakhe ïa ka World Malaria Day halor ka phang “Harness innovation to reduce the global Malaria disease burden and save lives”, mynta ka sngi ha Trysem Hall DC’s office Nongstoiñ, ba la ïa snoh kti lang da ka ophis jong ka DM&HO bad District Malaria Office. Kum ka dak ka jingrakhe ïa katei ka sngi la dep ban pynlong ruh ïa ka jingiakop dro ha kaba 20 tylli ki skul ki la ïa shim bynta.
Ka programme ka la sdang da ka presentation on Disease burden presented na u bah B Kharbisnop, Zonal Entomologist katba u Dr W.Sutnga Infectious Disease Specialist, u la batai bniah ïa ka jingpang ki dak ki shin jong ka jingshitom ka jingma na ka pyrjong kynthei ka ‘female anopheles mosquitoes’, kaba long ka nongkit ïa u khñiang jingpang bad kiwei kiwei.
U la kyntu ïa ki paidbah ban leit phah sumar mar mar lada don kino kino ki dak ki shin jong ka jingshitom kum ka jingshit ktha met, pang ki joint, prie bad khynñiuh ka met ka phad. U la kyntu ruh ïa ki nong ïa shim bynta ban leh khuid ïa ka sawdong sawkun bad ban synrei da ka dawai DDT ha ka por ba ki kaiñ pyrjong ki kha pylleng ha ki shnong ki thaw.
U Dr R Laloo District Malaria Officer, haba ai jingkren u la ïathuh ba ka jingdon jong ki nongpang khieshohrih na ka 3500 cases ba la lap ha u snem 2015, ka la hiar bak ly bak sha ka 35 cases ha u snem 2021. Ka jingjop ban ïakhun ïa kane ka jingpang ka dei ka jingsngewthuh jong ki paid nongshong shnong ban ïada ïalade bad ba ka Sorkar Kmie ka la shim bun ki lad ki lynti ban ïakhun ïa kane ka jingpang.
U la bynrap ba ki briew mynta ki la kham shai haba ïa nujor bad ki por mynshwa, kaba pyni ïa ka jingstad ki khynnah skul bad ka sap ba ki don ha ka jingiakop dro kumno ban ïada bad ïakhun ïa kane ka jingpang khieshohrih. Haba ai khublei kyrpang ïa ki skul kiba la ïa shim bynta ha kane ka programme, u la kyntu ruh ban ai jinghikai ïa ki kmie ki kpa ki marjan marpa ban leh khuid, khnang ban ïada na ka jingkha pylleng jong ki pyrjong ha ki rud ki kiar ïing.
Ha kane ka sngi, la ioh ruh ban sam ïa ki khusnam sha u Hamebankmen Kharjana jong ka Mt Hermon Secondary School u ba la ïoh ïa ka khusnam ba nyngkong, Cicimary Paliar jong ka St Peter Secondary School khusnam ba ar bad Darisha Sohshang jong ka St Francis D Assisi Higher Secondary School u ba la ioh ïa ka khusnam ba lai. La sam ruh ïa 5 tylli ki consolation prizes sha ki khynnah kiba la leh bha ha kane ka jingiakop.
Ha kane ka programme la pyniaid bad pdiang sngewbha da ka kong G Gymphad DPM bad bah. R. Synjri (District Consultant) u ba la ai ïa ka jingkhublei pynwai.