Nangkiew kiba sengkam lajong ha ka ri India bad ki la long kiba la pyndap ïa la ki jingdonkam (Chirag Paswan)

Haba ka khlam COVID-19 ka la pynthut ïa ki jingim bad ka kamai kajih ha u snem 2020, u Myntri Rangbah duh ba don burom u Narendra Modi u la ithuh ba ka jingkhyllie im biang kam dei ban sahkut ha tang ki kam kiba ïadei bad ki karkhana kiba heh. Ka la dei ban poi sha ki nongpynmih mar bad ki karkhana kiba rit tam, khamtam kito kiba trei ha ki shnong bad ki sor rit jong ka ri India.
Ïa ka skhim Pradhan Mantri Formalization of Micro Food Processing Enterprises la sdang ha utei u snem hapoh ka Aatmanirbhar Bharat Abhiyan da kane ka jingthmu. Ka la sdang da ka bynta jong ka ïoh ka kot kaba ïadei bad ki mar bam kaba la sah slem shabar jong ka jingpynbiang pisa tyngka kaba pura bad ka jingkyrshan jong ki tnat treikam: ka karkhana rit kaba la dep pynmih, die bad ai kam ïa ki katto katne ngut ki briew, hynrei ki bym don ka pisa tyngka ne jingïalam lynti ki donkam ban kiew. Ka skhim ka pynpaw ïa ka jingngeit ba u Myntri Rangbahduh u la don, ba ka roi ka par jong ka India ka dei ban sdang na ka nongrim jong ka, hapdeng ki briew kiba kwah ban tei ïa la ki jong ki kam.
Ka bynta kaba ïadei bad ka ram jong ka PMFME mynta ka la palat ar lak tylli ki jingpyllait pisa. Une u mawjam u long uba kongsan namar ki briew kiba don shadien jong ka, ki nongseng kam seng jam kiba la rung ha ka rukom ai ram kaba pura bad kiba la ïoh ïa ka lad kaba shisha ban tei. Ka dei ka jingjop kaba dei ban rakhe, bad ka khyllipmat ban burom ïa kito kiba la pynurlong ïa ka. U ba nyngkong eh na ki u dei u Jamnalal Patidar, uba ka aplikeshon jong u ka dei kaba nyngkong eh ba la ai jingmynjur hapoh ka PMFME. U nongseng kam seng jam uba la pyndep ïa ka klas 10 bad u bym don jingnang jingstad ha ka kam shna jingbam, u la sdang ïa ka jaka pynmih dhania da ka jingbei tyngka kaba T 10 lak. Hapoh ka jingkyrshan jong kane ka skhim, u la ïoh lad ban ïoh ïa ka jingpynbiang pisa tyngka, ki mashin bad ka jingïalam lynti, bad ka jingmut jong u ka la nangroi sha ka kam kaba seisoh bha kaba mynta ka ai kam ïa palat san ngut ki briew.
Ka jingiathuh khana jong u ka pynpaw ïa ka jingmut kaba suk ban sngewthuh. Ka bynta ban seng ïa ki kam, kam dei ka kabu tang jong kiba la khabad ka spah ne kiba la nang la stad bha. Ka shong la u briew uba don ka jingmut u lah ne em ban ïoh ïa ka pisa, ka teknoloji bad ka jingkyrshan kaba donkam ban leh ia ka. Da kaba plie ladïa ki nong India kiba rit paid ban tei ïa ki karkhana bad ban ai kam ïa kiwei pat, ka PMFME ka pynïaid shakhmat ïa ka jingthmu jong u Myntri Rangbah duh ban pynkylla ïa ki nongwad kam sha ki nongthaw kam.
Ka India ka la long ka jaka sah jong ki million ngut ki nongpynmih mar rit kiba tbit kiba shna ia ki mar ba kyrpang jong ka ri. Kaba bun na ki ki duna ka long ka lad ban shim ram kaba jemdor, ka jingstad ba mynta, ka jingpynshisha ia ka jingbha jong ki mar bad ka lad ban rung sha ki ïew kiba la skhem. Ïa ka skhim la tei ban pynbeit ia kita ki jingduna, lyngba ka jingiarap kaba iadei bad ka jingioh shim ram, ka jingkyntiew ia ka bor treikam, ki jingtei ba iadei lang, ka jingpynpaw nam bad ka jingpyniasoh ia ka iew, bad ban wanrah ia ki karkhana ba rit hapoh ka ioh ka kot kaba ryntih ha kaba ki don ka lad kaba shisha ban kiew shaphrang.
Ki kynthei ki la don ka bynta kaba heh bha ha kane ka jingkylla. Haduh 44 percent na ki ar lak tylli ki jingpyllait pisa kiba ïadei bad ka ram ki la leit sha ki karkhana ba la ïalam da ki kynthei, katba palat saw lak ngut ki dkhot jong ki Self-Help Group ki la ïoh ïa ka pisa ban sdang ia ki kam ban pynkhlaiñ bad kyntiew ïa ki kam jong ki. Ka skhim baroh kawei ka la wanrah palat T 20,300 klur ha ka jingbei tyngka bad ka la plie lad ia haduh hynriew lak tylli ki lad kamai. Palat 75,000 tylli ki unit ki la rung ha ka ioh ka kot lyngba ka jingpynrung kyrteng Udyam bad ka jingbud ryntih hapoh ka FSSAI bad ka GST. Na ka bynta kiba bun ki kynthei, kane ka la mut ka jingpynkylla ïa ki sap ba la pyndonkam hapoh ïing ne ha ka imlang sahlang sha ki kam ba la ïoh jingithuh bad kiba lah ban ïoh ïa ka pisa tyngka, ka teknoloji bad ki iew kiba kham heh. Ka jingiarap ïa kiba bun kiwei pat ban ïoh ïa kata ka jingkylla ka dei ban sah kum ka bynta pdeng jong ka kam kaba shakhmat.
Hadien kawei pa kawei na kine ki jingkheiñ ka don ka jingmyntoi kaba kham heh. Ka kompeni ka thied ïa ki mar jong u nongrep, ka pynduna ïa ka jingduhnong kaba ju ïohi mynshuwa hadien ka por rep, bad ka pynbiang ia ka dor kaba kham heh hajan ka jaka ba la shna ia ki mar. U jingthung ba mih ha ka thain u kylla long u mar ba la paw kyrteng. Ka jingtbit ha iing ka kylla long ka kam kaba skhem. Katba dang iaid ka por, ka distrik ka pawnam na ka bynta ki mar kaba ka pynmih. Kane ka dei ka Vocal na ka bynta ka Local ha ka jingtreikam, kaba ktah ia man ki kam.
Ka jingpyllait pisa kaba la pynpoi ia ka PMFME sha ka ar lak ngut ka la leit sha u Inderjeet Singh na Ranchi, uba dang shna ia ka jaka shet jingshet bad uba thrang ba ia ki cake bad ki jingbam jong u ha kawei ka sngi kin sa paw ha kylleng ka Jharkhand. Kum u Patidar ha shuwa jong u, u sdang ia ka kam da ka jingthmu kaba rit bad ka jingangnud kaba khraw, bad u sdang da ka jingkyrshan jong ka skim. U dei uwei na ki hajar ngut ki nongseng kam seng jam jong ka pateng kaba nyngkong eh kaba ka PMFME ka rah mynta na ka jingpyllait pisa kaba nyngkong sha ka kam seng kam seng jam kaba la kiew bha. Lada u Patidar u pyni haduh katno kane ka kam ka lah ban poi, u Singh u pyni ba kane ka kam ka dang skhim khlain shuh shuh mynta.
Kane ka dei ka jinglong jong ka lynti kaba shakhmat. Ka jingplie ïa ka ram kaba pura sha ki nongpyntrei ia ki kam kibarit ka la long ka kam kaba nyngkong, bad kaba kham eh, kaba kham ai jingmyntoi ka long ban ïarap ïa kawei pa kawei ka jingpyllait pisa ban long ka ram ba la siew, bad kawei pa kawei ka ram ka kylla sha ka kam kaba ïaid ïew bad kaba ïaineh. Ka jingpyllait pisa ka plie ia ka jingkhang; ka kam jong ngi ka long ban ïarap ia uwei pa uwei u nongseng kam seng jam ban ïaid lyngba jong ka bad ban tei ia ka kam kaba neh.
Kane ka dei ban long ka nongrim jong ka bynta kaba bud jong ka PMFME. Ngin sa pynpoi kham stet ïa ka jingai ram sha ki karkhana kiba don jingkyrmen, ïarap ia ki ban pdiang ia ka teknoloji bad jingialam lynti kaba kham bha, pyniar ia ka bor jong ki ban poi sha ki iew ki hat, bad pynkhreh ia kiba bun kiwei pat na ki ban poi sha ki nongthied hapoh ka ri bad shabar ri. Bad ngin ieng ryngkat bad ki nongseng kam seng jam jong ngi hadien ka jingpyllait pisa, ym tang ha shuwa jong ka, da ka jingkyrshan kaba skhem kaba pynkylla ia ka ram kaba nyngkong sha ka jingim kaba neh.
Lada shim lang, kine ki ar lak tylli ki jingpyllait pisa kim long tang u mawjam ha ka jingpyntreikam. Kawei pa kawei ka kam kaba pynskhem ka pynkhlain ia ka ioh ka kot kaba don sawdong jong ka. Ka thied na ki kper kiba don hajan, ka thaw ia ka ioh ka kot kaba kham jan ia ka iing, bad ka ai ia ki kynthei bad ki samla jong ka India ka jingsngew skhem ban tei ia la ki jong ki kam khaii.
Haba ngi peit ïa ka jaka pynmih dhania jong u Patidar, ka jinghikai ka long kaba shai. Ka jingpyllait pisa kaba nyngkong eh hapoh ka PMFME ka leit sha u briew u bym don karkhana kaba u la seng bad bym don kyrdan ba kyrpang. Kaei kaba u don ka long ka jingmut bad ka mon ban trei; kaei kaba ka skhim ka la ai ïa u ka long ka lad ban ioh bynta. Hadien ar lak tylli ki jingpyllait pisa, kata ka lad ka la poi sha ki nongseng kam seng jam ha kylleng ka ri. Ka kam jong ngi mynta ka long ban iarap kham bun na ki ban tei ia ki kam kiba lah ban iaineh, ban ai kam ia kiwei bad ban wanrah ia ka jingmyntoi haba ki sdang ia ki kam.

(U nongthoh u dei u Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa ka tnat Food Processing Industries).