Ba pynslem ki kmie ki kpa, tang 1841 na ki 40,000 ngut ki khynnah kynthei ba ïoh tika ïada

Shillong, Nailur 03 : Ka jingbuhteng lane ka jingpynslem jong ki kmie ki kpaphah ai tika HPV ha Meghalaya pyrshah ïa ka jingpang bampong ha ka pla khun (cervical cancer), ka la poi haduh u pud ba ki don tang kumba 5 persen na ka thup kaba la mang, kiba la ïoh tika naduh ba la sdang ïa ka ha u Rymphang.
Haba pyntip ïa kane, u Mission Director jong ka NHM, u Ramkumar ha ka sngi Palei u la ïathuh ba na ki 40,000 ngut ki khynnah kynthei kiba la buh ban ai tika ha ka jylla, tang 1,841 ngut ki la ïoh ïa ka tika haduh mynta.
“Ka Cervical cancer ka long ka daw kaba ar kaba kham bun na ki jingpang hapdeng ki kynthei ha Meghalaya. Ngi don ki tika kiba la dep pyrshang bad la pynshisha ïa ka jingshngain ha kylleng ka pyrthei. Lada ai ha ka rta kaba dei, ka long kaba treikam bha ban ïada bad khanglad ïa ka cervical cancer,” ong u Ramkumar u la ong.
U la ong ba katba ka tika HPV ka la don ha bun ki ri naduh u snem 2008 bad ka India ka la sdang ïa ka jingpynshai paidbah tang mynta u snem. Shuh shuh u la ïathuh ba ha Meghalaya ka sorkar ka la pyntreikam ha baroh 12 tylli ki distrik lyngba ki jaka sumar ka sorkar.
“La ai ïa ka tika khlem da siew pisa sha ki khynnah kynthei kiba la dap 14 snem ka rta, bad kane kan bteng haduh u Nohprah 2026,” u la ong da kaba bynrap ba haduh mynta bun ki dang buhteng watla na ka liang ka sorkar ka buh hakhmat eh ïa kane ka ishu.
Katkum ka jingong jong u, ka tnad ka don ïa ki doctor bad ki nongsumar kiba tbit ban pynshai ïa ki paidbah halor ka jingartatien jong ki.
Katkum ka jingong jong u, ka jylla ka la kynjoh haduh 90 persen ka jingai tika ïa ki khunlung hapoh ka jylla.
Ha kajuh ka por ka Secretary jong ka State Cancer Society, Dr. Anisha Mawlong kala ong ba kane ka jingpang ka dei kaba lah ban ai jingïada da kaba ai ïa ka tika.
“Namar ngi dei na ka imlang sahlang kaba shim jait na ka Kmie, kumta ka kmie ka long ka bynta kaba kongsan bha jong ka longïing. Ka jingïada ïa kine ki khynnah kynthei kiba dang samla na ka jingpang kaba lah ban ïada ka long ka kam kaba kongsan tam jong ngi,” ka la ong.
Ka la ong ba kane ka tika ka dei kaba rem bha mynshwa hynrei mynta lah ban ïoh ei ha kane ka prokram jong ka sorkar nalor ba ka ai jingïada kaba haduh 90 haduh 95 per cent ka jingïada pyrshah ïa ka cervical cancer.
Ka Dr. Mawlong ka la pynbna ruh ba ka jylla kan sa pyntreikam noh shen ïa ka mother-daughter initiative ban buddien ïa ki kmie na bynta ka HPV bad ha kajuh ka por ai tika ïa ki khun kynthei.