Da ka Mission Clouded Leopard rai ka sorkar Meghalaya ban ïada kyrpang
Ha ka thup bajan duh jait don ki Lakrong/Khla-thapsim
Shillong, Nailar 05 : Ka Sorkar Meghalaya ka la sdang da ka Mission Clouded Leopard, ka prokram kaba kyrpang jong ka jylla ban ïada bad pynneh ïa u ‘La-thapsim ba tip ruh ïa u kum u Lakrong bad Clouded Leopard ha ka ktien nongwei.
Ïa kane ka jingïada kyrpang ïa une u mrad khlaw jong ka jylla (state animal) la pynlong da u Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka sngi rakhe ïa ka International Clouded Leopard Day, kaba la rakhe man la u snem ha ka 04 tarik Nailar.
La kdew ba ka thong jong ka Mission ka long ban ai ïa ka rukom treikam kaba ïaryngkat ban pynthikna ba ki jingdon jong u Clouded Leopard kin neh bad bad nangroi ha kylleng ka jylla. Ka Mission kan kynthup ïa ka jingïada bad pynbha ïa ki jaka khlaw, ka jingwad bniah da ki stad saïan, ka jingbuddien ïa ka jinglong jingman jong kine ki jait mrad, ka jingïada kaba kham khlaiñ, ka jingpynïasoh biang ïa ki jaka khlaw. Nangta ruh ka jinghikai bad pynkhreh ïa ki nongtrei kiba don ha khmat eh ban ïada ïa ka mariang, ka jingïashim bynta jong ki paidbah, ka jingpynsngewthuh paidbah, bad ka jingïatreilang bad kiwei ki jylla ka thaiñ Shatei Lammihngi ha kaba ïadei bad ka jingïada ïa ka mariang ha ki jaka kiba ïadei lang.
Ïa ka Mission yn ïalam da ka Meghalaya Clouded Leopard Action Plan, kaba la sdang ban pynkhreh da ka Forest and Environment Department. Kane ka Action Plan kan long ka jingbthah bad ka lynti treikam kaba kongsan ban ïada ïa u Clouded Leopard.
Shuh shuh la ïathuh ba une u khla-thapsim lane Lakrong u don mynta hapoh ka thup ba la jan duh jait lane Vulnerable ha ka IUCN Red List, bad la ïada ïa u hapoh ka Schedule I jong ka Wild Life (Protection) Act, 1972, bad u don ruh hapoh Appendix I jong ka CITES.
Ha ki ktien shnong, ïa une u jait mrad la tip ïa u kum Maccha Pheng ha Garo, Lakrong ha Khasi, bad Khla ha Jaintia. U dei u mrad uba ju im halor ki dieng, uba ju mih bunsien ha ka miet, bad uba eh bha ban ïohi ne buddien. Kum u mrad ba ju bam ïa kiwei ki mrad ha khlaw, u ïarap ban tehlakam ïa ka jingbun jong ki mrad bam doh, bad la ñiew ruh ïa u kum u jait jingthaw uba pyniabiang pyrla ïa ka jingdon ki kynja ba im ha ki khlaw ki btap.
Ka Meghalaya ka dang don ïa ki katto katne ki jaka khlaw kiba bha tam ha India kiba dei ki jaka sah jong u Clouded Leopard. Kine ki kynthup ïa ka khlaw Nokrek, Balpakram, Baghmara, Narpuh bad Nongkhyllem, ryngkat bad ki khlaw kiba la pynïaid bad sumar da ki shnong.
Hynrei, la ong ba kine ki jaka ki mad ïa ki jingeh kiba kynthup ïa ka jingpynpra bad jingïakhlad jong ki jaka khlaw, ka jingpynïap mrad beaiñ bad ka jingriam ïa ki mrad, ka jinghiar ka jingbun jong ki mrad kiba u Clouded Leopard u bam, bad ki jingktah na ka jingkylla ka suiñbneng.
Ka jingwad bniah saïan kaba dang ïaid mynta ha Meghalaya ka la ïarap ban ithuh ïa 21 tylli ki Clouded Leopard ha ki khlaw jong ka Balpakram. Kane ka long ka jinglap kaba kongsan namar u Clouded Leopard u dei u mrad uba eh bha ban ïohi bad buddien.
Kumta, la ong ba ka jingwad bniah yn sa pynïar sha baroh ki jaka kiba kongsan ha Meghalaya kiba dei ki jaka sah jong u Clouded Leopard. Ka jingthmu ka long ban ïoh ïa ka jingkheiñ kaba pura tam ïa ka jingdon jong une u state animal ha Meghalaya. Kane kan long ka nongrim saïan ban pynkhreh ïa ki rukom treikam ban ïada, ban pynïaid bad sumar ïa ki jaka khlaw, bad ban buddien ïa ka jinglong jingman jong une u jait mrad ha ka por kaba kham jlan hapoh ka Mission.
Halor kane, na ka liang u Myntri Rangbah ka Meghalaya u la kyntu ïa ki Khlieh Nongsynshar Shnong, ki paidbah, ki samla, ki nongwad bniah, ki kynhun ïada mariang bad ïa baroh ki nongshong shnong ka Meghalaya ban ïatreilang ban ïada ïa une u mrad ba kyrpang jong ka Meghalaya.