Da ka skhim ba kyrpang yn pynbna ka sorkar ban ïarap ïa ki Niam bad ki tnad ba pynneh pynsah ïa ka Deiti : CM

Jowai, Naitung 17 : U Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K Sangma mynta ka Sngi Thohdieng u la pynbna ha ka Behdeinkhlam ha Tuber ba ka sorkar kan sa thaw da ka skhim ba kyrpang ban ïarap ïa ki Niam bapher bapher bad kumjuh ruh ïa ki tnad ba pynneh pynsah ïa ka Tynrai ne Deiti hapoh ka jylla.
Haba kren ha kane ka jinglehniam kaba u la ñiewtang ba ka dei ka jinglehniam Behdeinkhlam kaba heh tam ha Jaintia Hills u Myntri Rangbah u la ong kane ka dei ka sien ba ar ba u la poi ha Tuber ban ïashim bynta ha ka Lehniam Behdeinkhlam bad u la ïohi ba ka jingwan ïashim bynta ki paidbah ka la nang kiew nangkiew.
U la ong ba kane ka jingïalum lang jong ki paidbah ha kum kane ka jingleh niam ka long kaba i tynnad bad kaba sngewtynnad tam.
“ Kane ka dei ka jinglong tynrai ba shisha jong ki briew jongka jylla jongngi. Kane ka dei kaba pynlong ïa ngi ba ngin long kumne kumba ngi long. Kane ka dei ka tynrai jong ngi bad ka long kaba donkam ba ngin pynneh pynsah ïa ka” ong u Myntri Rangbah da kaba banjur ruh ba ka long kaba donkam ruh ban ïai bteng ban pyntyllun ïa kane ka jinglong tynrai sha ka pateng ban dang wan ruh da ka jingïatrei lang jong ki paidbah.
U la ong ba ka jinglehniam Behdeinkhlam ka long ka jingleh niam ban beh ïa ka khlam bad ïa ki ksuid ki khrei bad kane ka dang ïai bteng beit haduh kine ki sngi ba mynta ban beh ïa ka sniew ka smeh. U la ai khublei Behdeinkhlam ïa baroh kiba ïashim bynta namar ka dei ka lehniam kaba kyrpang na ka bynta ka bha ka miat ka imlang ka sahlang.
U la ong ba ka sorkar ka thrang ban pynbit pynbiang ïa ki jingdonkam kane ka jinglehniam. Kumta kum shi bynta na kata ka sorkar shen kan sa pynbna ïa ka skhim ba kyrpang na ka bynta ki Niam, ki tnad ba pynneh pynsah ïa ka jinglong tynrai ne ka kolshor bad ka histori jongki jaidbynriew bapher bapher hapoh ka jylla.
Kane ka skhim kan kynthup ïa ki Sein Raij, Seng Khasi, Khristan, Hindu, Muslim bad kiwei kiwei ruh ki niam kiba don hapoh ka jylla. Kane ka jingthmu ka long ban ïarap na ka bynta ban tei ïa ki jaka ban buh jingkynmaw bad pynneh pynsah ïa ka kolshor, ban thaw ïa ki documentary film halor ka histori bad jinglong tynrai jong ki jaidbynriew bad ki Niam.
U Myntri Rangbah ula ïathuh ruh halor ka jingwan kyrpad ki Nongïalam ka Balang Presbyterian ban ïarap ban thaw ïa ka Museum na ka bynta ban pynsah kynmaw ïa u Thomas Jones bad kaba kum kane ka juh ka jingïarap kan long ruh na ka bynta ka Balang Catholic bad kiwei kiwei ki Niam hapoh ka jylla.
U la ïathuh ruh ïa ka jingtyrwa ba la ai da ka Seinraij Tuber na ka bynta ban tei ïa ki jaka shong bad ka museum. “ Ngi la pynkhreh ban ïarap ïa kine ki jingkyrpad baroh bad ka nongrim ka long ban pynneh pynsah ïa ka histori bad kolshor jong ki jaidbynriew kiba don hapoh ka jylla.
U la ïathuh ba ka jingdawa na ka Seinraij Tuber ka long 10 klur tyngka. Hynrei namar ba yn sa pynbna da kane ka skhim ka sorkar kan peit ba kan ïarap bad ai jingmyntoi ïa baroh ki Niam.
“ Ngi kwah ban ai ka jingïarap ïa baroh ym ban ieh ïa kawei ka niam ne kynhun ruh bad ka dei ban ïoh jingmyntoi da baroh” ong u Myntri Rangbah.
ïa kane ka jingtyrwa na ka Seinraij Tuber yn sa kynthup lang ha kane ka skhim bad ka sorkar ka kwah ruh ban pynneh pynsah nam ïa ka jinglong tynrai bad kolshor jong ki jaidbynriew bapher bapher hapoh ka jylla.