Bud ïa ka aiñ da ka jingsngewthuh ym namar ka jingtieng ong u Symbud Myntri Rangbah

Shillong, Jylliew 18 : U Symbud Myntri Rangbah ba peit ïa ka tnad Kam Pohïing ka jylla, Bah Prestone Tynsong, ha ka sngi Palei u la ong ba ka Meghalaya ka la jan dap artad ar snem ha ka jingpyntreikam ïa ki aiñ thymmai (criminal laws) kiba la mih bujli ïa ki aiñ ba la don naduh 150 snem mynshwa ha ka por synshar phareng da kaba banjur ruh ba ka jingbud ïa ki aiñ ka dei ban wan na ka jingsngewthuh bad ym na ka jingsheptieng.
Haba kren ha ka Nyaya Sanhita Exhibition ba la pynlong da ka tnad Home (Police), u Bah Prestone u la ai khublei ïa ka Director General of Police (DGP) bad ïa ka tnad baroh kawei namar ka jinglah ban pynlong ïa kane ka prokram, watla ka la slem ban pynlong hadien ka jingbthah na ka Ministry of Home Affairs.
“Lyngba kane ka prorkam ki samla pule bad ki nongwan shim bynta kin lah ban ïohi kumno la pyntreikam ïa ki aiñ thymmai bad kumno la pyntyllun ïa ki ha ka jingim ba man ka sngi. Nga la leit jurip ïa katto katne ki stall bad nga shem ba ki long kiba ai jingtip shibun. Ki samla kin ïoh jingmyntoi ym tang na kaba shu pule hynrei ruh na kine ki jingpyni paidbah kiba long ha ka rukom ba shisha,” u la ong haba kren bad ki lad pathai khubor.
Da kaba banjur halor ki ‘3T’, kaba thew ïa ka Timeline, Technology bad Trust, u Symbud Myntri Rangbah u la ong ba kine ki long ka nongrim jong kine ki aiñ thymmai bad u la kyntu ïa baroh kiba wan ban shim bynta ban rah ïa kane ka khubor sha ki shnong bad ki imlang sahlang jong ki.
Da kaba ong ba ka jingkylla ha ka jinglong jingman ka dei ka jingïakhun kaba khraw tam, u la ïasam ruh ïa ka jingïashem jong u ha ka por ba dang long kum u samla pule.
“Haba nga dang long kum u samla pule kum phi, nga sheptieng ïa ki pulit. Nga phong helmet ym namar ka jingshngain hynrei ban lait na ka kuna. Ngi dei ban pynkylla ïa kane ka jingmut jingpyrkhat. Ka jingbud ïa ki SOP bad ki kyndon aiñ ka dei ban sdang na lade bad nangta sha ka iing ka sem. Ngi bud ïa ki aiñ ym namar ba ka sorkar ka pynbor ïa ngi, hynrei namar ba ka long na ka bynta ka jingbha jong ngi hi,” u la bynrap shuh shuh.
U la kyrpad ruh ïa ki Rangbah Shnong bad ki paidbah ba kin kyntait ïa ka jingpyrkhat ïa ka jingong “kane kam dei ka sorkar jong nga”.
U Bah Prestone u la pyntip ruh halor ki jingpynkylla thymmai kiba la leh da ka sorkar, kynthup ïa ka jingpyndonkam ïa 12 tylli ki Mobile Forensic Vehicle ha baroh ki distrik ban pynsted ïa ka jinglum sakhi, ki sienjam ban pynduna ïa ka por ban aiti ïa ki charge-sheet katkum ki aiñ thymmai, bad ka jingthaw ïa ka Directorate of Prosecution hapoh ka Law Department ban pynkhuid ïa ki mukotduma kiba la sahteng la slem.
“Nga ngeit skhem ba kane ka prokram kan wanrah ïa ki jingmih kiba don jingmut bad kiba neh slem,” u la bynrap.
Katba na ka liang ka Director General of Police, ka Kong Idashisha Nongrang, ka la ong ba ki aiñ pyntriem thymmai ki long kiba donkam namar “ka rukom long jong ki kam runar ka la kylla bad kumjuh ruh ki jingeh kiba mih ha ka rukom treikam jong ka.”
Ka la ong ba kane ka prokram ka thmu ban pynbeit ïa ki jingsngew bakla paidbah.
“Kane ka exhibition ka long ban pynduna ïa ka jingjngai hapdeng ka jingsngew paidbah bad ka jingshisha halor kine ki aiñ pyntriem ba thymmai. Kane ka dei ka kam kaba kham shim por bha,” la ong ka Nongrang.
Ka la bynrap ruh ba ka Meghalaya ka la buh ïa ka integrated system hapoh kine ki aiñ thymmai ban pynsuk bad pynbeit ïa ka rukom treikam.
Kane ka exhibition ka dei shi bynta jong ki prokram pynsngewthuh paidbah kiba dang ïai bteng ban batai halor ka jingpyntreikam ïa ka Bharatiya Nyaya Sanhita, Nagarik Suraksha Sanhita, bad Sakshya Adhiniyam ha ka jylla naduh ka 01 tarik Naitung 2024.