Tang ban ïoh phrung khlieh sha ri lum Garo kynnoh ka HNLC ba leh politik ka VPP halor ka Reservation Policy
Ther tyngeh halor ka jingdawa Article 371
Shillong, Jymmang 31 : Ka Hynniewtrep National Liberation Council (HNLC) ha ka Sngi U Blei ka la kynnoh ïa ka Voice of the People Party (VPP) ba ka la kynran dien na ka jingdawa ba la slem jong ka halor ka State Reservation Policy tang namar ka kwah ban ïoh phrung khlieh sha ri lum Garo ha u 2028 bad ka la kynnoh ruh ba kane ka dei ka jingleh politik da kaba kheiñ jingkheiñ halor kane ka kam.
Ha ka kyrwoh, u General Secretary ka HNLC u Bah Sainkupar Nongtraw ula ong “Ka seng ka la peit thuh bha ia ka jinglehkai politik bad ki buit jong ka VPP”. “Ka VPP ka dawa ïa ka All-Party Meeting halor ka Reservation Policy da ki snem bad, haba ka Sorkar kala pynurlong, ki la shong ïing pynban” ula ong bad bynrap “Ka daw hi ka long kaba shai, ‘ka jingleh politik da kaba kheiñ jingkheiñ’.
Kumba don ba ong, u Nongïalam ka HNLC ula bynrap “ Kumba la ong, u briew um lah ban tbeh ding ha ka por mynsngi bad wan phai ha ka por mynmiet ban leh kum u nongpynlip ding. Kane ka dei thik kaba ka VPP ka leh, aiding ïa kane ka kam (Reservation Policy) hakhmat u paidbah bad mynta kala kynran dien pat ynda poi ka por ban shim ïa ka jingkitkhlieh”.
Ka HNLC ka pynïasnoh ïa ka nongrim jong ka VPP sha ka jingthmu ïakhun elekshon ha ri-lum Garo. “Katba ka party ka dang pynïar ïa ka jylli ha ri-lum Garo hashuwa u 2028, ka sheptieng ba ka jingshim ïa ka nongrim kaba tyngeh halor ka Reservation Policy ka lah ban pynsniew ïa ki lad ban jop ïa ka elekshon na katei ka thaiñ” kala ong.
“Kaei kaba la thmu nyngkong kum ka nongrim treikam ha ri-lum Khasi bad Jaintia mynta la pynjem noh da ka buit treikam, da ka jingthaw ïa ka Adhoc Committee ha ri-lum Garo kaba pyni shai kdar ïa ka jingkwah har har ka VPP ban suhthied ha ka thaiñ na ka bynta ki kam elekshon” ong ka kyrwoh.
Ka HNLC kala kynthoh ruh ïa ka jingshong shah jingit jong u President ka VPP Ardent Miller Basaiawmoit ha u snem 2023.
“Ai ba ki paidbah ruh kin kynmaw ba u briew uba la shong shah jingit haduh 221 kynta, bad dawa ban pynthymmai ïa ka Reservation Policy kat kum ka jingdon paid, mynta ula ïada ïa kane kajuh ka bhah kaba ula buh jingkylli ha ka por shah jingit” ong u Bah Sainkupar.
“Ha ka por shah jingit ha u 2023, ka jingkren u Bah Ardent hi ka long ba ka policy ka dei ban long kat kum ka jingdon paid. Kane ka jingkren ka long kaba shongnia, kaba buh ïa ka bhah ba 40% ki Garo hapoh ka jingbishar. Um shym la kular ha katei ka sngi ba ka bhah ki Garo kan long kaba shngaiñ. Um pat ju ong ba ki Jaidbynriew Garo kim dei ban khuslai halor kane”.
“Ka bhah 40% ki Garo kam long kaba shngaiñ na ka jingdawa ba nyngkong jong u. Kam long satia kaba shngaiñ na ki kyntien ba u kren” ong ka HNLC. “Hynrei kala shngain mynta, ym namar ka nongrim, ym namar ka jingdon paid, hynrei namar u snem 2028”.
U Bah Sainkupar ula pynkut ïa ka kyrwoh da kaba ong “Kumba la ong ïa kaba dei, u briew um ym lah satia ban tih ïa ka thliew ha ka por miet bad wan mih ha ka por mynsngi ban tyrwa aikti lang sha kito kiba hap hapoh kane ka thliew bad khot ïalade u Nongïalam. Ki paidbah ka Bri Hynniewtrep ki la ïapeit, bad kin ïai kynmaw”.
Shuh shuh ha kawei ka liang ka Hynniewtrep National Liberation Council (HNLC) ha ka sngi U Blei kala kynnoh ïa u President ka Voice of the People Party (VPP) u Ardent Miller Basaiawmoit ba u “shukor ïa ki paidbah” da kaba pynksan ïa ka Article 371 haba “pynduh ïa ki Bor Synshar na la tynrai ïa ka bor saiñ hima”, bad dawa ba ki Syiem ki dei ban ïoh ïa ka “shuki ha ka jaka ba ïashim rai”.
Haba kdew ïa ka jingkren u Bah Ardent ha Sohra haba ka jingpule kot bad jinglum jingtip, u General Secretary ka HNLC Bah Sainkupar Nongtraw ula ong “Ka bha palat. Sa pule bha ïa kane : Ha ka synshar paidbah kaba beit, ki paidbah ki dei kiba rai, kumta ki nongïalam ki sheptieng ïa u paidbah. Ha ka synshar paidbah ka bym beit, ki nongmihkhmat ki shim rai, kumta ki paidbah suki suki ki sdang ban sheptieng pynban ïa ki nongïalam”.
“Kane ka dei ka rukom kaba ka bor ka im ym tang da ka bor, hynrei da kaba pynïaid ba kumno ki briew ki pyrkhat, ki tieng bad kohnguh bad shim ïa ka jingshisha ha ka saiñ pyrthei” ong ka kyrwoh. “Ka jingpynïaid kaba shyrkhei tam ka long haba ki briew ki shah khum ha ka rukom pyrkhat ban sngewthuh bakla a ka jingpyndem ba ka dei ka synshar paidbah”.
Une u Nongïalam ka HNLC ula kynthoh ba ka manifesto jong ka VPP ka ïapher ïa ka jingpan jingkyrshan na ka bynta ki bor synshar na la tynrai. “Ka manifesto jong phi ka pynksan ïa ka Article 371. Ka Article 371 ka dei ka synshar paidbah ba rai da ki nongmihkhmat. Ki Dorbar Hima ki dei ka synshar paidbah ba rai da u paidbah. Kine artylli kiei kiei kim lah ban don ha kajuh ka senten satang lada phi la shukor khnang ïa ki paidbah kiba sngap ïa phi ha Sohra” ula ong.
Haba kdew ïa ki kam ba la leh pyrshah ïa ki Khlieh Nongsynshar, ka HNLC kala ong “Ka Executive Committee jong phi ka la sospon ïa u Syiem namar ba um shym la siew ïa ka synñiang sha ka KHADC kaba ka rally jong phi hi ka pynrem. Phi pynduh ïa ki bor synshar na la tynrai ïa ka bor ha ka saiñ hima sima. Phi weng ïa ka hok u Syiem ban ïakhun, ban vote, ban shna mang tyngka bad ban thaw aiñ.
“Wat ju ïeng hakhmat ki paid ka Bri Hynniewtrep haba sot ïa ki Durbar Hima katba ka manifesto jong phi pat ka pyntroiñ ïa ki” ong ka kyrwoh bad bynrap ‘Wat ju pyndonkam ïa ka kyrteng jong ki bor synshar tynrai jong ngi kum ka rup ka rong saiñ pyrthei katba ka party jong phi pat ka leh ïa kiei kiei kiba long pyrshah ïa ka nongrim ba kine ki bor synshar ki ïeng”.
Halor ka bynta jong ka District Council, ka HNLC ka la kynnoh “Ka District Council mynta ka la kyrduh pisa bha bad ka la long tang kum ka synduk pisa ba pyrshang ban lute bad dawa na ki jingpynmih pisa ki Hima. Ka leh eh kum ka nongïada ïa ki bor synshar na la tynrai bad bun kum ka bor treikam saiñ pyrthei kaba kyrduh pisa ba shaniah na ka jingkhlong ïa ka pisa na ki Hima kiba dang don ïa ki lad kamai”.