Dei ban thung da ka Inquiry Committee ban tohkit ïa ki jingkynnoh pyndonkam bakla ka pisa Hima Mylliem : HITO
Shillong, Jymmang 25: Ka Hynñiewtrep Integrated Territorial Organisation (HITO) ka la dawa ïa ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) ba kan thung da ka Inquiry Committee ban tohkit ïa ki jingkynnoh pyndonkam bakla ïa ka pisa bad ka jingdon ki jyrwit jyrwat hapoh ka Hima Mylliem, hadien ka jingshah sospon jong u Syiem Ainam Manik Syiem ha kine ki sngi ba la dep.
Ha kaba ïadei bad kane ha ka dorkhas ba la ai sha u CEM ka KHADC Bah Wiston Tony Lyngdoh, u President ka HITO Bah Donbok Dkhar u la kdew ba ki jingkynnoh ba jur halor ka jingpyndonkam bakla ïa ka pisa ba kot T.3,200 klur kynthup ïa ka T.3 klur ha u snem 2025-2026 kadei kaei kaei kaba ym lah ban buhrieh bad kaba donkam ban pynbeit mardor.
La ong ba kane ka jingshah sospon jong u Syiem ka Hima Mylliem la pynshisha lyngba ka jingpynbna da ka Executive Committee kaba la pynmih ha ka 22 tarik Jymmang.
Na ka liang ka HITO ka la pynpaw ïa ka jingbym lah ngeit ïa ki jinglap ba khlem siew ïa ka khajna. “Ka long kaba sngew lyngngoh bad bym ngeit ba ïoh lum khajna ba tang T.3 klur ha u snem 2025-2026.
Ka HITO ka la bynrap ruh ba ym shym la don ka jingkhot tender paidbah bad ym shym la don kano kano ka jingpyntip paidbah da ka Dorbar Hima Mylliem sha ki Dorbar Raid ne ki Dorbar Shnong ha kaba ïadei bad ka tender.
Ka la ong, “Lada wad bniah ngi thikna ba ka jingïoh khajna kan long palat ïa ka T.20 haduh T.30 klur da ka Dorbar Hima Mylliem hynrei ki Executive Committee barim jong ka KHADC kim shym la shim ïa kino kino ki lad pynbeit wat haba ym shym la ai jingkheiñ ka Dorbar Hima ba shisien shisnem.
Shuh shuh ka la pynpaw ruh ïa ka jingbym don ka website jong ka Hima watla ka pynïaid ïa palat 600 tylli ki shnong kiba kynthup ïa ki shnong ba don markhap bad Assam kaba wanrah ïa ka jingduhnong da ka klur.
Ka HITO ka la kdew ba wat ïa ki mat ba kongsan jong ki jingïakajia khappud hapdeng ka Meghalaya bad ka Assam, ka jingwan buhai shnong be-aiñ jong ki briew kiba nabar ha shilynter u pud ym pat ju ïakren ha ka Dorbar jong ka Hima Mylliem.
Haba phai sha ka aiñ Khasi Hills Autonomous District (Appointment and Succession of Syiem…) Act 2007, na ka liang ka HITO ka la ong ba ka Dorbar Hima kaba man la u snem kaba kynthup ïa u Syiem, Deputy Syiem, Myntris, Lyngdoh, Rangbah Shnong bad ki khun ki hajar ka long kaba duna bha ba la khot da ka Dorbar Hima bad kane ka lah ban dei namar ka jingbym ïaid beit ïaid ryntih ha ka kam pisa.
Ka HITO ka la pynkynmaw ïa kawei ka District Council Commission jong ka snem 1956 kaba la khlieh da u CEM ha katei ka por Bah J Rynjah, kaba la ai jingmut ha ka 15 tarik Rymphang 1957, na ka bynta ban thaw ïa ka riti synshar thymmai na ka bynta ka Hima Mylliem.
Haba kdew ïa ka Clause 4 jong ka kaiphod, ka HITO ka la ong, “Ka riti synshar kaba thymmai na ka bynta ka Hima Mylliem ka long kaba donkam kyrkieh lada ka kwah ban im, kaba dei ban kynthup ïa baroh ki sobjek jong ka Shillong bad Ri Bhoi. Ym don ka jaitbynriew kaba lah ban im ha kine ki sngi khlem ka jingkyrshan jong kiba bun ki paidbah.
Na ka liang ka HITO ka la ong, “Sngewsih ba hadien 69 snem ki jingai jingmut naka bynta ban pynïar ïa ka Hima Mylliem ki khlem urlong bad haduh mynta bad ka Hima Mylliem ka shah pynïaid da ki katto katne ngut ki briew kiba donbor.
Ban pynbha ïa ka jingsynshar, ka HITO ka la tyrwa ban pynkylla ïa ka Aiñ Mylliem 2007/2008 and Rules 2015 sha ka ktien Khasi bad ban sam ïa ki sha baroh ki Dorbar Shnong bad ki Dorbar Raid hapoh ka Hima Mylliem, ban pynkupbor ïa ki nongshong shnong ba kin ïashim bynta ha ka rukom kaba don jingmut ha ki jingïakren ba man la u snem.
Shhuh shuh ka HITO ka ai jingmut ban don da ka mang tyngka ba man u snem na ka bynta ka Hima Mylliem bad ban ailad ïa ki khun u hajar ban ïakren ïa kine ki mang tyngka, ha kaba haduh mynta tang katto katne ngut ki Myntri bad ka KHADC ki tip shaphang kine ki mang tyngka.