Ka JHADC kam sngap ïa ka jingdawa ki paidbah, kin pyrshah beit ïa ka High Speed Corridor

Khliehriat iaiong 27: Ki paidbah nongshong shnong jong ka Huroi bad Lahaleiñ, East Jaiñtia Hills District, ha ka sngi saitjaiñ ki la pynlong ïa ka jingialang paidbah shynrang bad kynthei ha shnong Huroi bad ha ka jingialang ki la pynpaw ka jingsngew khia bad sngew bitar ruh halor ka jingioh sanad u bah Johny Suchen uba kam ba u dei u Rangbah shnong jong ka dong Umpyrshin ha kaba ka shnong Huroi bad shnong Lahaleiñ ka la dawa jur ba dei ban pyndam noh ïa kane ka sanad waheh shnong bad la sawa jam ruh ka sur jong ki paidbah ba lada ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council kam lah ban pynurlong ïa ka jingdawa, ki nongshong shnong kin pyrshah jur ïa ka jingthmu ka sorkar ban shna ïa ka surok bah High Speed Corridor kaba ïaid lyngba na ka thaiñ khappud.
Baroh kiba la ai jingkren ha ka jingialang ki la pynpaw ba ka Umpyrshin ka dei tang kawei na ki dong kaba dang hap hapoh u pud u sam jong ka shnong Huroi hynrei u bah Johny Suchen pat u la kam ba ka dei ka shnong bad u la iakhun haduh ba u la ioh ïa ka sanad na JHADC da ka lynti ka bum shai.
Shuh shuh kumba paw ha ki kaiphot RTI ba la buh da u bah E.Nongrum, haba la kylli hato ka JHADC ka la leh ne em ïa ka jingwad bniah ha shwa ban ai sanad ïa u Johny Suchen, ka jubab ba paw ha ka RTI ka ong ba ‘Em ka khlem leh ïa kane.Haba la kylli pat, hato ka JHADC ka la ioh pdiang ne em ïa ka jingmynjur na ka shnong Huroi bad shnong Lahaleiñ, ka jubab hangne ruh ka paw ba Em ka council ka khlem ioh pdiang ïa ka jingmynjur, shuh shuh haba kylli, hato ka JHADC ka la ioh pdiang ne em ïa ka shithi pynithuh na ka elaka hashwa ban pynlong shnong ïa ka Umpyrshin, katkum ka jubab RTI ka paw ba ka JHADC ka khlem ioh pdiang shithi ei ei na ka elaka, kine kiei kiei kiba la paw shai ki la pynbitar shuh shuh ïa ki nongshong shnong haduh ba ka la pynlong ïa ki ba kin pyrshah ïa ka jingai sanad ka JHADC ïa u Johny Suchen.
Haba kren ha ka jingialang, u Waheh Shnong barim jong ka shnong Huroi, u bah Golden Marbaniang u la ong “Naduh kaba nyngkong, ngi ki paidbah na shnong Huroi bad Lahaleiñ ngi la pyrshah jur ïa ka jingioh sanad rangbah shnong u Johny Suchen na ka District Council ka bym dei katkum ka rukom treikam ka district council namar ba na ka liang jong ngi kum ka shnong ha kito ki por ngim don jingtip ïa ka jingthung rangbah shnong ïa u Johny Suchen ha ka dong Umpyrshin namar ha kane ka dong ngi la dep don lypa ki rangbah dong, nga kyrpad ïa ki nongbishar kiba don ha ka Tribunal ba kin pynstet ïa ka jingbishar ha kaba ïadei bad kane ka kam rangbah shnong, nga kyrpad ïa ki ba kin shim khia bad peit bniah katkum ka jingthoh jingtar, katkum ki kyndon jong ka district council halor kumno ban thung rangbah shnong bad kumno ban pynskem ban ai syrnot ïa ka rangbah shnong. Nga kyrmen ba ka jingshim biahsar ka JHADC kan long kaba jop ïa ngi, nga kyrkmen ba ka ïingbishar kan long katkum ka hok ka longbriew man briew,ngi kyrpad ïa kiba dei peit ïa kane ka bynta ba kin leh kham kloi khnang ba kan nym mih kano kano ka jinghuri hura.
U Secretary Shnong barim jong ka Huroi, u bah Poly Pohlong u la pan ka jingpynshai bad jingbatai na ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council ban pynshai ia ki kyrteng rangbah shnong kiba naduh u snem 1970 tat haduh mynta,u la ong ïa kane namar ba naduh u snem 1970 haduh u snem 2025 ki kam ki iaid beit hynrei tang mynta u snem 2026 ka JHADC ka la leh lyndet ïa ka shnong khlem ka jingïamynjur uba bun ba lang la shu ai syrnot ïa u bah Johny Suchen bad ong ba kane ka la ktah jur ïa baroh ki nongshong shnong, u la kyrpad ruh ïa ka nongbishar badonburom jong ka Tribunal Court jong ka West Jaiñtia Hills District Court ba kan sngewbha ban shim khia ïa kane ka kam bad ai ba kane ka kam kan long kaba iaid beit iaid ryntih, kan long ka jingbishar kaba hok ba khuid kaba khlem kano kano ka jingleh shiliang “Da kawei ka jingmut bad da kawei ka sur nga pynshai ba ka daw ba ngi mih paidbah na ka por sha ka por ka dei namar ba ngi pyrshah jur ïa ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council kaba la ai sanad waheh shnong ïa u Johny Suchen, haba nga pule ia ki kot jong ka dorbar shnong naduh ki snem 2003 ter ter haduh 2025 ïa u bah Johny Suchen ym don ba ithuh ïa u, haba u ujor ejahar pyrshah ïa ka elaka, ka elaka ka la pynrem ïa u, u la ujor pyrshah ruh ïa ka district Council, ka Council ruh ka pynrem ïa u, kaba sngew phylla pat ba ha une u snem 2026 ha ka 28 tarik u kyllalyngkot la mih kynsan ka jingpynbna ne ka notice ba ka District Council ka la ithuh ïa u Johny Suchen kum u Rangbah Shnong, na ka liang jong ngi kum ki paidbah nongshong shnong ngi pyrshah jur ïa kane bad ngi pynrem jur ruh ïa ka jingleh thok leh shukor ka district council khlem da tip lang u paidbah ba bun ba lang ïa kane ka kam ai sanad” ong u bah Poly Pohlong.
Na ka liang u Rangbah Shnong Lahaleiñ, u bah Mit Dkhar u la ong bad pynpaw “Nga kum u rangbah shnong haba nga peit nga khmih ïa ki kot ki sla nga iohi bad nga tip ba ngim don khappud badno badno ruh hynrei tang bad ka shnong Huroi, te kane ka district council ka la ai khappud ïa ngi ka shnong bad u Johny Suchen uba kam ba u dei u rangbah shnong Umpyrshin, kane ka pynsngewsih bad pyn pangnud ïa ngi namar ha ka jingshisha ha shwa ban ai ïa ka khappud ngi dei ban tip namar haba wan thew ïa u pud u sam kito kiba long para marjan ki dei ban tip bad lada don mano mano ba pyrshah kim lah ban ai ïa ki kot ki sal, na kata ka daw kum u rangbah shnong nga kyrpad jur ïa ka Tribunal Court ba kan peit bniah ïa ki jingthoh ba ngi la ai na ka shnong ba kin peit kin khmih ïa kane ka kam ai rangbah shnong ïa u Johny Suchen, namar ngi kum ka shnong Lahaleiñ ngi tip shai ba kato ka Umpyrshin ka hap hapoh u pud u sam jong ka shnong Huroi, ki don ki rangbah dong, ki secretary dong kiba ka shnong Huroi ka la pynkup bor ïa ki”
U bah Pynskhem Suchen, uba dei u Secretary dong Umpyrshin, u la ong ba ha ka jingsisha ki shithi bad ki jingthoh ki dei ban poi sha ki ar shnong hynrei ym don satia kano kano ka shithi, u la ong ruh ba ka shnong Huroi ka la thung ïa ki rangbah dong, ki secretary dong khnang ban pynsuk ïa ka jingtreikam ha shnong namar ha kane ka don ki don haduh kumba 70 tam tylli ki longiing bad ki don tang katto katne tylli ki longiing kiba pyrshah shnong hynrei kiba bun ki longiing ki don sha ka liang ka shnong Huroi, u la ong ba kumno ka district council ka ai sanad rangbah shnong haba kiba bun kiba shong ha Umpyrshin kim sngewtynnad ïa kane ka jingai sanad rangbah shnong bad ki dang kam ba ki dei ki nongshong shnong ka Huroi.
U Chairman shnong Huroi, u bah Protascius Lamin u la ong “Haba ka JHADC ka pyniaid ïa ki kam ki jam khlem da peit bniah ïa ki kyndon treikam, ngi buh ïa ki nongmihkhmat hangtei ba ki dei ban trei ïa ka kam khlem da kano kano ka jingnoh shiliang bad ban peit bha ïa ki kot ki sla bad ki kyndon treikam, hynrei haba ngi i kumne ka district council jong ngi kam dei shuh na ka bynta u paidbah hynrei na ka bynta ki heh ki haiñ, kane kam dei shuh ka por ba ngin im ja tang ialade, haba ngi pyrkhat ïa ka lawei jong ka ri Jaiñtia kum ki rit paid lada ki nongialam jong ngi kim peit bniah ïa ka lynti treikam, lada ki nongialam ki leh bakla ngi ngin phai shano pat,ngi ngin nym hun ïa kane ka jingleh ka district council kaba la thung rangbah shnong ïa u Johny Suchen khlem da tip kine ki ar shnong bad khlem da tip ka elaka, nga kyrpad ïa ka Tribunal ba dei ban shim ïa ka jingbishar kaba hok, sngewbha ban peit bha ïa ki kot ki sla ha shwa ban shim ïa ka rai khnang ba ki kam ki jam kin iaid beit.
U Assistant Rangbah Shnong Lahaleiñ, u bah Krison Khonglah u la iathuh ba myn ha 10 tarik jong u bnai rymphang ki la ioh ia ka jingpyntip na ki bor district na u Deputy Commissioner ban wan ban thew bad jurip ia ki bynta ban iaid ka surok high speed corridor ka ban iaid lyngba na ka shnong Lahaleiñ, kum ki nongsynshar shnong bad ki nongshong shnong ki la ïa don lang bad ka kam ka la iaid beit ha ka kam jurip, hynrei dei ha ka 11 tarik pat ki la wan biang ki nong jurip ban shna ïa ka surok high speed corridor bad ha kane ka sngi ngi la ioh ïa ka jingujor na u Johny Suchen uba la ong bad khanglad ban jurip bad u la ong ba un nym shah ban jurip ïa kane ka jaka namar ba ma u um don jingtip ïa kane ka jingwan jurip bad u la kam ba u la ioh ïa ka bor kum u rangbah shnong ha Umpyrshin bad kane ka la pynkyndit ïa kine ki nongsynshar shnong na Lahaleiñ namar kim don jingtip eiei ïa kane ka jinglong rangbah shnong u Johny Suchen, kumta ha kaba kum kane ka bynta ka shnong ka iakynduh ïa ka jingeh bad ïa kane ka jingjurip la pynsangeh noh bad pynpep noh namar une u Johny Suchen um shah ban jurip lada ma u ruh um ioh ban don bynta lang ha kaba ïa soi ïa kane ka jingwan jurip ban shna ïa ka surok High Speed corridor “Kaei kaba phylla kum ki nongshong shnong ba u Johny Suchen ngi tip ba u shong ha dong Umpyrshin kaba hap hapoh shnong Huroi, hynrei u la wan kam ruh ïa ki bynta ba dang dei u pud u sam jong ka shnong Lahaleiñ, kane ka la pynsngewsih ïa ngi baroh ki nongshong shnong, kumta nga kyrpad ïa ki bor ka district court kumba ka district council ka la pass da ka tribunal court ha i kong V.Kyndiah iba dei ka nongbishar ha kane ka ïingbishar , nga buh ka jingkyrpad ban bishar hok namar ha kane ka kam ka district council ka la thet kti bad aiti noh sha ka iingbishar tribunal, ka jingsait kti ka JHADC ka dei ba ha ka por ba thung rangbah shnong ïa u Johny Suchen hangto hapoh ophis district council ki la leh ïa kaba donkam hynrei ban weng pat ïa ka sanad ki la aiti bad pass sha ka Tribunal Court, ha ka jingshisha lada kim sait kti ki la dei ban pynduh pyndam mardor hangto hi kumba ki la thung sop sop ïa u rangbah shnong khnang ba kan long kaba shai ia baroh” ong u bah Krison Khonglah.
U bah Muhunroi Suting uba na ka dong Umpyrshin u la ong “Nga tip ba ka Umpyrshin ka dei tang ka dong kam dei ka shnong, ka jinglong shnong ka Umpyrshin ka long khlem ka jingiatip lang ki ar tylli ki shnong ba marjan, ka jinglong shnong ka long kaba sngew lyngngoh ba ka shnong Huroi bad ka shnong Lahalein kiba marjan kim tip bad wat ma u uba shnong ha Umpyrshin ruh u ong ba kane ka edei tang ka dong kam dei satia ka shnong, u la ong imat kane ka don kaei re kaei shalyndet, u la pynrem jur ruh ia ka district council kaba la leh ïa kane ka kam khlem ka jingtip ki ar shnong bad khlem ka jingtip lang ki paidbah.
Kiba la ai jingkren ha ka jingialang ki kynthup u Secretary Shnong Lahaleiñ, bah Rolan Suting, ka kong Dora Talang na Huroi, u bah Salan Tongper, uba dei u riew rangbah na dong Umpyrsin, bah Raising Khongmalai, bah Ham Lamurong bad kiwei kiwei.