Shillong, Iaiong 22 : Ka North Eastern Council (NEC), kaba dei ka tnad kaba khmih ïa ki 8 tylli ki jylla jong ka thaiñ shatei lam mihngi ka ri ka la pynlut haduh 1,496.78 Klur tyngka ha u snem mang tyngka jong u 2025–26, kaba la long ka sien ba nyngkong bad kaba long ruh u snem u ban sah jingkynmaw ïa ka thaiñ.
Kane ka jingpynlut ka kynthup ia ka 792.12 Klur tyngka hapoh jong ka Schemes of NEC (SoNEC) bad 704.66 Klur tyngka hapoh jong ka North East Special Infrastructure Development Scheme – Roads (NESIDS-Roads).
“Ka rukom treikam ka NEC mynta u snem ka la pyni ïa ki dak ki shin ba ka la don ka jingkiew sted ha ka roi ka par jong ka thaiñ shatei lam mihngi” la pynpaw ka
Council.
Ha u snem 2025–26, ka NEC kala bhah ïa ki 54 tylli ki projek kiba thymmai kaba kot 435.22 Klur tyngka ba kynthup ïa ka jingpule ha ka Higher Education, ki jingtei ha kaba ïadei bad ka koit ka khiah, ki karkhana, ka rep ka riang bad ka rep syntiew, ki kam jngohkai, ki lad kamai jakpoh bad ka jingpynneh pynsah ïa ka kolshor.
Kane ka dei kaba heh tam ha ka shi snem ha ka jingïaid jong ka 15th Finance Commission. Sa 162 ki kam kiba hap ha ka Non-Project kaba kot 24.06 Klur tyngka kaba kynthup ïa ki tamasa kolshor, Seminar bad ki Awareness Programme ki dei kiba la bhah tyngka. Ka jingbhah kaba thymmai na ka bynta u snem ka long 459.28 Klur tyngka.
Mynta u snem ruh lah ïohi ba 136 tylli ki projek kiba shongdor 678.85 Klur tyngka ki dei kiba la pyndep, ka jingpyndep kaba heh ha ka sien ka ba ar ha kane ka jingpynïaid ïa kane ka Finance Commission.
Nalor kane, 161 tylli ki Non-Project kaba shongdor 17.28 Klur tyngka lah pyndep kaba la lam sha baroh ki jingmih na ka bynta u 2025 na ka 26 sha ka 297.
Hapoh jong ka NESIDS-Roads, ka Ministry of Development of North Eastern Region ka la mang na ka bynta 64 tylli ki Project surok kiba shongdor 3,037.39 Klur tyngka na ka bynta baroh 8 tylli ki jylla ha ka 15th Finance Commission, ha kaba 30 tylli ki projek ki dei kiba shongdor 1,123.08 klur tyngka ki dei kiba la pyndep trei.
Tang ha u 2025–26, ka jingpynlut ha ka NESIDS-Roads ka la long 704.66 Klur tyngka kaba kynthup ïa ki jingkieng ha ki wah kiba heh bad ka jingshna pynheh ïa ki surok ha ka thaiñ shatei lam mihngi.
Ka NEC Secretariat kala pynlong 405 sien ka jingleit jurip ïa ka jingpyntrei ïa ki projek ha une u snem.
“Kane ka jingleit jurip kan pynthikna ba ka rukom tei kan dei kaba ïaid bad bud katkum ka kyrdan, ban pyndep ha ka por kaba la buh bad ban shim ruh ha ka jingkitkhlieh da kiba pyntrei ïa kine ki kam” ka la ong.
Kawei na ki jingseisoh ha ka jingshakri ka dei ka jinglah ban pynduna ïa ka Financial Liabilities bad Utilisation Certificate (UC).
Ka Committed Liabilities ka la hap na ka 1,743.48 Klur tyngka ha ka 1 tarik u Iaiong 2022 sha ka 813.17 Klur tyngka ha ka 31 tarik u Lber 2026 — ka jingkhate kaba la palat ïa ka 53% ha ki 4 snem. Ki UC kiba dang sah teng ki la hiar na ka 440.82 Klur tyngka haduh ka 1 tarik u Iaiong 2025 sha ka 10.94 Klur tyngka ha u Rymphang-Lber 2026, ka jinghiar kaba la palat ïa ka 97% hapoh jong uwei u snem mang tyngka.
“Kane ka pyni ba ka NEC kala pynjur ïa ka jingpynleit jingmut ha ka jingshim ïa ka jingkitkhlieh ha ka pisa pilaiñ bad ka jingbud dien ryntih ia ka jingpyntrei ïa ki projek” la ong ka Council.
U Secretary ka NEC, ula phah ïa ka jingai khublei kyrpang ïa ki sorkar jylla bad ïa ki kynhun kiba pyntreikam halor ka jingshim ïa ka jingkitkhlieh jongka jingïatreilang ha kaban kyntiew bad ban buh hakhmat eh ïa ki kam pynroi ha ka thaiñ shatei lammihngi.
Ka Council ka la ïaroh ba lyngba ka jingïohi jngai bad ka jingbtin jong u Chairperson ka NEC (u Myntri Kam Pohïing ka Ri) bad u Vice Chairperson ka NEC (Myntri ka Sorkar Pdeng uba khmih ïa ka Development of North Eastern Region) halor kane ka jingkiew shaphrang.
“Ka NEC ka la pynpaw ba kan ïai bteng ban trei ryngkat lang bad ki jylla ka thaiñ shatei lam mihngi ban ïarap ha ka ban pynurlong ïa ka jingïohi jngai jong ka Viksit North East hapoh u snem 2047, kaba ïaid ryngkat lang bad ka jingangnud bad ka jingïohi jngai jong u Myntri Rangbah duh ka ri ban ïoh ïa ka Viksit Bharat hapoh u snem 2047” kala ong.
