Ka jingkut jingmut ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ ha ka bording ïa ki briew jong ngi
Naduh ba la sdang ka thma ha West Asia, ka Sorkar ka la pyrshang tyngeh ban pynbiang ïa ka jingdonkam bording jong ki briew jong ngi. Katba ka la kyntu ban don ka jingantad bad ka jingpyn jai jai bad ka la kyntu ïa ka jingïakren ban pynkut noh kloi ïa kane ka jingïakynad, ka la bteng ban ïakren na ka bynta ka jingïaid lynti khlem jingeh, kaba plie bad kaba shngaiñ lyngba ka Strait of Hormuz khnang ba ki jingdonkam bording jong ka India, kumba long ka imlang sahlang ha ka pyrthei, kin lah ban pynthikna. Ha ki kynhun bapher bapher jong ki ri, kynthup ïa ka UN bad ka International Maritime Organization India ka la kyrshan ïa ki sienjam kiba kyntu ïa ka jingshngaiñ jong ki lieng kiba kit mar khaïi bad ki briew kiba leit jingleit lyngba ka duriaw, bad ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ ha kam duriaw katkum ka aiñ jong ka pyrthei. Ka jingthmu kaba kham heh ka long ruh ba ngin pynthikna ïa ka jingshngaiñ jong kumba 10 million [1 klur] ki nong India kiba shong basah ha Gulf.
Ki sienjam jong ki bor synshar
Ngi la shim ïa ki sienjam ba tyngeh ha ka liang ki jingïadei ban buh ïa ka jingmut jong ngi shaphang ka jingïakynad kaba dang ïaid shakhmat bad ban wad ïa ka lynti kaba shngaiñ na ka bynta ki lieng jong ngi kiba kit umphniang lyngba ka Strait of Hormuz. U Myntri Rangbahduh jong ngi u la ïalam nakhmat. U Myntri Rangbah duh u la ïakren arsien arwat bad ki nongïalam jong ka West Asia/ Gulf – Iran, UAE, Saudi Arabia, Qatar, Kuwait, Bahrain, Oman bad Jordan. Nalorkata, u la ïakren ruh bad ki nongïalam ka Israel, US, France, Malaysia bad The Netherlands. Ïa ki jingtip ba bniah jong kine ki jingïakren lah ban ïohi ha ka kot ba la pyndait lang. Kumjuh ruh u Myntri kam bar ri jong ngi u la ïakren bad kiba don ha ka bor ha West Asia.
Namar ka jingïatreilang jong ngi man ka por bad ka Iran bad kiwei kiwei ki ri, ngi la lah ban pynthikna ïa ka jingïaid lynti kaba shngaiñ jong 8 tylli ki lieng jong ka India kiba la kit ïa ka LPG lyngba ka Strait of Hormuz. Ka lieng kaba 9 [ JagLaddki] kaba kit ïa ka umphniang ka bym pat pynkhuid na ka kad lieng Fujairah ha UAE ruh ka la poi sha India. Ka kad lieng ha UAE ka la shah thombor da ki drone ha ka por ba ka Jag Laadki ka dang don hangtei. Ka jingpynïaid ïa ka jingleit jingwan jong ki lieng ka la long ka kam kaba eh haduh katta katta namar ba ki dang ïaid ha ka jaka ba don ka jingïakynad kaba jur. Ha ka jingsdang jong ka jingïakynad, ka India ka la don 24 tylli ki lieng kiba don ïa ka lama India kiba la sahkut ha Persian Gulf bad kiba donkam ban ïaid lyngba ka Strait of Hormuz. Mynta ngi don 16 tylli ki lieng kiba dang sah ha Persia Gulf. Ngi dang ïai bteng ban ïakren bad ka Iran bad kiwei kiwei ki kynhun kiba kongsan na ka bynta ban pynthikna ba ki lieng jong ngi kin ïaid lyngba ïa ka Strait of Hormuz da ka jingshngaiñ. Ngi dang ïai bteng ban pynbiang ïa ki jingdonkam bording jong ki briew jong ngi.
Ka jingshngaiñ jong ki lieng ha ka jingwanphai sha India
Ha ryngkat ka jingpynïaid ïa ki lieng jong ngi lyngba ka Strait of Hormuz, ngi la pynthikna ruh ba ïa ki lieng la pynbiang ïa ka jingshngaiñ ha ka jingwanphai jong ki sha ki jaka ha India. Ki jhad jong ka Indian Navy kiba don ha Gulf of Oman / Arabian Sea naduh u snem 2019 kum shibynta jong ka Operation Sankalp ki la synran ïa ki jhad jong ngi ha ka jingïaid lynti jong ki.