Kumba 383 tylli ki aplikeshon ban mynjur ïa ki plan pynbeit ki dang sahteng hakhmat ki NCLT – Justice Arjan Kumar Sikri
Ka samoi treikam kaba ryntih, ka jingpynbeit ia ka rta ban shongthait na ka kam bad ka jingjied katkum ka jingtbit kan wanrah ïa ki briew kiba tbit sha ki tribunal jong ngi, bad kan pynneh ïa ki hangta.
Ki trai jong ki apartment ha AVJ Heights ki la ap slem bha ban ïoh ïa ka hukum. Ki nongtei jong ki, ka AVJ Developers, kim shym la don shuh ka pisa ban treikam ha u snem 2019. Ki nongshim ram ki la jied ban mynjur ïa ka plan ban pynim biang ha ka 4 tarik u Naitung 2024. Ka plan ka la poi hakhmat ka National Company Law Tribunal hadien phra sngi. La jan arsnem, ka dang ap ïa ka jingmynjur.
Ha u Ïaïong 2026, ka Supreme Court ka la peit ïa kata ka file bad ka la kylli ïa ka jingkylli kaba kham heh. Ka la khot ïa ki riewpawkhmat jong ka ri. Kumba 383 tylli ki aplikeshon ban mynjur ïa ki plan pynbeit ki dang sahteng hakhmat ki NCLT bench ha kylleng ka ri. Ka jingpynslem ka long naduh 48 sngi sha ka 738 sngi. Ha ki katto katne ki mat ki la kot sha ka saw snem. Ka Kashari ka la buh shai ïa ka. Ka jinglong kadei ka bym itynnad.
Ka Insolvency and Bankruptcy Code ka buh ïa u pud kaba 330 sngi. Iadep buh ïa ka kyndon hynrei khlem buh ïa ka por.
Kane kam dei ka jingbymlah jong ka aiñ. Kadei ka jingbymlah jong ka bor treikam.
Ki tribunal kim dei kiba shu wanrah kumto. Ka bynta XIV-A jong ka Riti Synshar, kaba la pynrung ha u snem 1976, ka la wanrah ïa ki na ka bynta ba ka don ka daw. Kidei kiba wanrah ïa ka jingsted bad ka jingtbit ha ki jingïakajia kiba ban khia ïa ki ïingbishar. Ha u L. Chandra Kumar (1997), ka Supreme Court ka ong ba kidei kiba ïarap ïa ki High Court.
Ka jingtynjuh kaba shai namar kata kam dei la ki tribunal ki long kiba janai ne em. Ka long hato ki kham kloi bad kham tbit ban ïa ki ïingbishar kiba ki ïarap. Katkum ka jingdon mynta, bunsien kane kam long kumta.
Ka jingïar ka long kaba heh. Katkum ka jubab ha Lok Sabha, ki mukotduma kiba dang sahteng ki long 5.36 lak ha kylleng ki 16 tylli ki tribunal ba heh ha u snem 2025. Ki Debt Recovery Tribunal (DRT) kidei kiba bun tam ki mukotduma ba dang sahteng haduh 2.45 lak tylli, bud sa ka Custom, Excise and Service Tax Appellate Tribunal (CESTAT) kaba don 71,454 tylli ki mukotduma.
Ka Economic Survey 2025-26 ka la ïoh jingtip ba ki don haduh 30,600 tylli ki case hakhmat ka NCLT. Ka la maham ba ka jingpyndep ïa ki katkum ka jingsted kaba mynta, ka lah ban shim por shiphew snem. Ka Central Administrative Tribunal ka don haduh 69,581 tylli ki mukotduma kiba dang sahteng ha ka 31 tarik u Kyllalyngkot 2026. Ka Armed Forces Tribunal ka don kumba 11,000 tylli ki mukotduma.
Naei ka jingpynslem ka sdang? Bunsien, ha ka shuki kaba thylli.
Ka Parliamentary Standing Committee on Personnel, Public Grievances, Law and Justice ka la ai kaiphod halor ka rukom treikam ha ka 7 tarik u Nailar 2026. Ki jingshem jong ka ki long kiba ishyrkhei. Ka National Green Tribunal ka treikam hapdeng ka jingduna ki nongtrei. Palat 95 percent na ki nongtrei jong ka NCLT ki trei contract. Ka Income Tax Appellate Tribunal ka la ïohi ba ka jingsah teng ka la kiew da 19,275 tylli ki mukotduma ha ki san bnai. Ka bor ba la mynjur jong ka TDSAT kam shym la kylla naduh ba la seng ïa ka tribunal.
Ki kam ba lait kim dei kiba peit bniah da ki nongpynïaid kam. Ka bench ka bym dap ki dkhot kam lah ban treikam. Ka case ka bym shym la pdiang kidei ki bym lah ban bishar.
Ka Tribunals Reforms Bill, 2026 ka pynbeit ïa kane naduh tynrai.
Ka buh ïa ka samoi treikam ha ka sansnem, bad ka jingshong thait ha ka hynñiew phew snem na ka bynta u chairman bad hynriewphew hynñiew snem na ka bynta u dkhot. Kane ka dei ka rai jong ka Supreme Court ha ki mukotduma jong ka Madras Bar Association bad ka la pyntrei kam palat ïa ka shisien. Ka Bill kam pynim biang ïa ka por treikam kaba saw snem ne ka rta kaba duna tam kaba sanphew snem kaba ka Kashari ka la rai pyrshah ha u bnai Naiwieng 2025.
Ka por treikam kaba san snem ryngkat bad ka rta shongthait kaba la pynbeit ka dei ka kam, kam dei ka kam ba shipor. Kadei kaba lah ban ieh ïa ka kam ban shimti ïa ka.
Ka jingjied ruh kadei kaba man ka por. Ka Secretariat ba pura kan buddien ïa ka kam kaba lait, kan pynbna ia ki kam bad kan peitbniah ïa ka hok ban ïoh bynta. Ka tnad kaba pynïaid ïa ka kam, kaba ju long ka nongmudui kaba heh tam hakhmat kine ki tribunal, ka lait na kata ka jingpeit bniah. Ka Search cum Selection Committee, kaba la thaw da ka National Tribunal Commission (NTC), ka kynthup ïa u shongknor uba dei ban long u nongbishar barim jong ka Supreme Court lane u Chief Justice jong ka High Court, ryngkat bad arngut ki dkhot jong ka iingbishar kiba dei ban long ki nongbishar barim jong ka High Court bad arngut ki dkhot ba ïadei bad ka technical kiba dei ban don la kumno kumno ka jingshemphang kaba 25 snem ha kine ki kam, kum ka public administration, finance, law, lane ka technology. Ki riewshem phang kiba la kyntiew kyrteng kin bishar bniah ïa la ka jong ka jingbishar bad ka kam kaba ki la trei jong u kandidet pyrshah ïa ki kyndon ba la pynmih lypa. Ïa kane ka Committee yn pynïaid da u dkhot jong ka ïingbishar uba don ïa ka vote. Kan ai jingmut ïa kawei ka kyrteng, ryngkat bad ka thup kyrteng ban sa pynmih, hapoh ki por ba la buh.
Ka jingdon kawei ka kyrteng ka long kaba kongsan. Ka thup jong ki kyrteng ka ai ïa ka jingjied kaba khatduh sha ki nongpynïaid. Ka pyndam noh ha ka sienjam kaba khatduh ïa kaei ka jingkongsan jong ka aiñ ha ka Committee kaba la thmu ban pynskhem. Kawei ka kyrteng ka buh ïa ka rai ha ka jaka ba la shim ïa ka, katkum ka jingtbit.
Kawei ka jingkynthoh ka dei hok ban ïoh ïa ka jubab. Ka sorkar hi ka la suki ban pyndap ia kine ki kam. Ka Supreme Court ka la ong ha u bnai Naitung, bad ka la long kaba dei ban ong kumta. Ka jubab kam lah ban long ka jingpynthikna kaba thymmai. La kumno kumno ruh, ka jingpynkylla ka pynbeit ia kane ka jingeh ruh kumjuh. Ka hap ban long ka jingpynbeit ha kaba ka jingpynslem ka kylla long kaba lah ban ïohi, kaba lah ban pynïadei bad kaba lah ban pynbeit. Ka Secretariat, ka jingthep kam kaba ïaid shakhmat bad ki por ba la buh ki wanrah thik ïa kata ka rekod. Haba don ka jingbakla, lah ban ithuh bad buh jingkylli ïa ka.
Ki jinglong jingman jong ka jingshakri kiba ryntih kin ym pynkhuid hi dalade ïa ka jingsahteng ki kam kaba la tei ha ki shiphewsnem. Ka jingdon ki nongtrei ha ka Registry, ki jingdon jingem jong ki ïingbishar bad ki rukom treikam digital ki dei ban pynbha ryngkat, kumba la ai jingmut da ka Standing Committee. Hynrei ym don ka tribunal kaba la ju pynbeit ïa ka mukotduma khlem u dkhot ban bishar ïa ka.
Ha AVJ Heights, la shna ïa ki flat, bad ka plan ka la biang. Kaba ym don kadei ka bench ka ban pule ïa ka. Dei ban thep ïa ka kam, bad kadei ban don ka jingmyntoi haba shimti ïa ka. Kata ka long kaba kane ka Bill ka buh ban leh.
(U nongthoh u dei u nongbishar ba pawnam jong ka India bad u nongbishar barim jong ka Supreme Court of India.)