Sdang ka Kyrsiew Tipkur Tipkha na Smit ban pynneh lariti dustur bad tehsong ïa ki Kur
Ban pynneh ïa ka dustur ai jait kmie
Shillong, Nailar 02: Ka Synjuk Ki Rangbah Kur Ka Bri U Hynñiewtrep ka pynlong ïa ka jingïalang kyrsiew ‘Tipkur Tipkha Movement’ bad la pynkhreh ban pynlong ha kylleng ka Ri Khasi Jaiñtia ki ba dei hapoh ka iktiar jong ki Dorbar Thawaiñ Dalariti ha shityllup ka jylla, kynthup ïa ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) bad Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC).
Ka jingthmu kaba kongsan ka long ban tehsong ïa ki kur baroh da kaba pynskhem lyngba ki Seng bad Dorbar Kur jong manla kawei-pa-kawei ka kur. La sdang ïa kane ka jingïalang kyrsiew ha Smit naduh mynta ka sngi ka 1tarik Nailar, 2026 ha kaba la pynïaid da u Bah R L Kharpran, Khlieh Rangbah bad la ïoh ka jingkren na ki riewtbit na ka jaitbynriew kum ka Kong (Dr) Bakhiamon Rynjah, Bah Khroo L Pariat, Wahehduh, Dorbar Ki Waheh Kur Ri Jaiñtia, Bah Raphael Warjri, Saiñpyniar Lumlang, Bah R L Blah, Sangot, Bah Robert June Kharjahrin, Nongkynpham Aiñ jong ka Synjuk Ki Rangbah Kur bad na u Bah (Dr) Marco Mitri, u Shongknor Mawlai Town Dorbar, bad u riewtbit ba lapdien ïa ki dak ki shin jong u Lum Sohpetbneng bad ka jingwan shong shnong nyngkong eh jong ki paid bynriew Khasi naduh mynnor.
La pynphuh pynphieng ïa ka jingïalang kyrsiew da u Dr K M Syiem, Syiem Khynnah, Hima Nongkhlaw bad u Khlieh Rangbah jong ka Synjuk Ki Hima Khasi.
Jan baroh ki nongkren ki la kynthoh ba ka jaitbynriew ka la pakhuh ha ki jingkylla kiba phaloh bad kiba lah ban kyrtoh lyndet ïa la ka imlang sahlang ba yn pyntroiñ bad pynswai ïa ka rngiew jong ka jaitbynriew lada ym phikir naba sdang. Ka la don ka jingleh laplah ban tamti bad mushlia ïa ki riti dustur tynrai ha kiba bun ki liang da ki riew shimet, ki kynhun bad wat da ka iktiar synshar kaba dei ban sumar bad ïada ïa la ki riti dustur tynrai, khamtam ïa ki laitylli ki snap tynrai jong ka jaitbynriew kata 1. Ka Khyndew, 2. Ka Ktien bad 3. Ka Kur.
Hadien kata la wan lynshop sa ka jingleh laplah jong ki paradoh parasnam la jong ban tynneng ban ai jait noh sha u shynrang, da kaba ïaid lait noh na ka riti dustur tynrai ban kheiñkur kheiñkha na ka kmie. U Bah Raphael Warjri u la pynkynmaw ba ka riti tynrai Khasi ka da kheiñ ïa la ka kur jong ki khun ba pun ba kha na u sohpetkha ka kmie, ym dei da kaba shu ïa ai ne shim jait tang na sla. Nalor kata ka kmie kaba phalang ïa ka syrwet jong ka Meiramew ka dei ka tyllong jingim jong ki pateng long bynriew man bynriew kaba la wan longdoh longsnam na u symbai u rnai jong u kpa thawlang, kumba u longkñi suitñia na ka kur u long u thawlang sha kiwei pat ki kur ba u poikha. Kita ki longkpa longkñi ki dei ruh kiba kup ïa ka kyrdan rangbahkur ha la ka kur lajong ban ïada ïa la ki khun ki pyrsa, ki hynmen para kynthei ha la ka rympei.
Ki arngut ki rangbah ba la kynthoh jur ïa ka Dorbar Thawaiñ Dalariti (KHADC) halor kaba thmu ban pynkylla ïa ki aiñ bat khyndew da kaba ïuhroit ïa ka iktiar jong ki Dorbar Shnong ki long u Bah Robert June Kharjahrin, bad Bah R L Blah, Sangot ka Synjuk Ki Rangbahkur. Ki la kdew ba kane ka riti tynrai na ka kur ka dei ka ba la pynbiang da ki longshwa manshwa ha ka ba korbar ïa baroh ka bri ka bsah, ka khyndew ka shyiap bad baroh ka nongtymmen ka nongkhynraw ha u pud u sam jong ka Ri Khasi Jaiñtia ba mynta.
Ka Synjuk ki Rangbah Kur ryngkat ka Synjuk Ki Nongsynshar Shnong la ïa khmih pyrman ban phira ïa la ka Rikynti katkum ki riti dustur bad ban bat lakam ban ym don kino kino ki jingthmu ban mushlia bad tuklar khlem nongrim. Baroh ki rangbah ki la kdew tyngeh ba kane ka dei ym tang ka sur ki paidbah, hynrei ka sur kaba ud na ka snam jong ka longkur longkha Khasi.