Pynpaw u Myntri Rangbah ka jylla haba plie ïa ka Apiculture Multi Facility Centre

Shillong, Risaw 20 : U Myntri Rangbah ka Jylla, Conrad K. Sangma ha ka sngi Ba-ar u la pynpaw ba ka ngap na Meghalaya ka don ka lad ban ïoh ïa ka ïew kaba heh ha ka pyrthei, lada pynmih ïa ka ha ka rukom kaba biang bad pynkhlaiñ ïa ka rukom pynkhreh bad die ïa ka.
Ïa kane u la kren haba plie paidbah ïa ka Apiculture Multi Facility Centre cum Processing Unit ha Mellim, hapoh ka Rerapara Block, South West Garo Hills.
Haba kren ha ka jingïalang, u Myntri Rangbah u la ong ruh ba ngap na Meghalaya la ñiew ba ka dei kaba bha tam ha ka pyrthei. U la pynpaw ba ka don ka lad ban kyntiew ïa ka kam ri ngap sha ka kyrdan jong ka kamai kajih kaba khraw, khamtam ha ki nongkyndong, lada ai jingkyrshan ïa ki nongri ngap lyngba ki rukom treikam kiba katkum ka saïan, ka jingpynbha ïa ka ngap bad ka jingpynïaid iew kaba biang.
“Na ka liang ka Sorkar ngi dang pyrkhat ban seng ïa ka Bee Museum and Interpretation Centre ha ka Jylla. Kane ka jaka kan long kum ka jaka die ïa ka ngap kaba tam bad ai jingtip lyngba ki kor digital shaphang ka rukom ri ngap bad pynmih ïa ka ngap,” u la ong.
Haba kren halor ki sienjam ban kyntiew ïa kane ka kam, u Myntri Rangbah u la ong ba ka Apiculture Mission 2.0 la pyntreikam ha baroh 12 tylli ki distrik jong ka Jylla, ha ki lai bynta, kaba kynthup ïa 87 tylli ki cluster bad 6,491 ngut ki nongri ngap.
Lyngba kane ka mission, la sam 32,455 tylli ki synduk ri ngap bad 6,491 tylli ki jait tiar trei. Man uwei pa uwei u nongri ngap u la ïoh san tylli ki synduk ri ngap bad kawei ka song tiar trei. Ha ka snem 2024-25, 39 tylli ki cluster kiba hap hapoh ka bynta kaba lai jong ka mission ki la pynmih 157.69 metric tonne ka ngap.
U la pyntip ruh ba ka Sorkar ka la seng ïa ka Integrated Bee Development Centre ha Sambrak, North Garo Hills, kaba don ki jaka ai jinghikai, ban test ïa ka jingbha jong ka ngap, pynkhreh ïa ka ngap, shna synduk ri ngap, buh mar, die mar bad ai jingtip.
La ïathuh ba ha South West Garo Hills, ka centre kaba don bun jait ki jingtei ka thmu ban pynbeit ïa ki jingdonkam jong ki nongri ngap hadien ba la lum ïa ka ngap, naduh ka jinglum ïa ka ngap kaba dang long raw, ka jingpynkhreh, thep ha ki bilor, test ïa ka jingbha, haduh ka jingpynïaid iew bad shna synduk ri ngap. Ka jinglut na ka bynta kane ka projek ka long kumba T. 1.52 klur.
U Conrad u la pynpaw ba ka ngap organic jong ka Meghalaya ka lah ban long kawei na ki mar ba kongsan ban kyntiew ïa ka kamai kajih ha ki nongkyndong, lada ïoh ïa ka jingkyrshan kaba biang ha ka rukom ri ngap, ka jingpynkhreh bad ka jingpynithuh ïa ka mar ha ki iew.
Ha kane ka prokram la wan ïashim bynta da ki nongri ngap, ki kynhun Self-Help Groups (SHGs), ki ophisar na ka tnad Horticulture bad ki ophisar jong ka District Administration.