Kyrpad ïa ki paidbah ban ïaishah haduh u bnai Risaw ban ïa phylliew jingmut bad ka komiti
Pynsngew ka JCMDA ïa ka jingïaid lynti ïa ka kam dewïong
Khliehriat nailar 03: Ka Jaiñtia Coal Miners and Dealers Association (JCMDA) lyngba u Adiverser, u Dr Phervision Nongtdu, kum ka jingpyntip, ka la pynsngew shuh shuh sha ki paidbah ïa ka jingiaid lynti jong ka Association ha kaba ïadei bad ka kam dewïong bad ka Association ka buh ka jingkyrpad ïa ki paidbah ba kin sngewbha ban ïaishah haduh u bnai risaw ha kaba ki seng dewïong baroh kin sa ioh ka lad ban ïa phylliewjingmut ba ka committee ba la thung da ka sorkar India ha kaba kane ka committee ka dei halor ka bynta ban bishar bniah ïa ki jingdonkam baroh ha kaba ïadei bad ka kam dewïong kaba iadei ruh bad ka Small Scale Scientific Underground Coal Mining.
Ka Association ka pynsngew ba myn ha ka 28 tarik u bnai naitung 2026 ka la leit iakynduh ïa u symbud myntri rangbah ka jylla, u bah Sñiawbhalang Dhar ban buddien ïa ka dorkhas ba la buh myn ha ka 22 tarik u bnai jylliew 2026, halor kane ka phang la pynkynmaw ruh ïa ka presentation ba la dep aiti sha u myntrirangbah ka jylla kaba kane ka seng dewïong ka la pynpaw ba ka kwah bad dawa ruh ban don ka Special Legal Frame Work For Regulating Small Scale Scientific Underground Coal Mining hapoh ka jylla Meghalaya, la ong ba halor kane ka bynta u myntri rangbah ka jylla u la shimkhia bad tang hapoh shiphew sngi hadien ka jingïakynduh u Myntri Rangbah u la laleit ïakynduh ïa u Myntrika sorkar pdeng uba dei peit ïa ka kam dewïong bad u myntri rangbah u la ong ba kan sa don kata ka Delication of Power ka ban ai bor ïa ka jylla na ka bynta ban pyniaid ïew ïa u dewïong, shuh shuh u myntri rangbah ka jylla u la ong ruh ba ka sorkar pdeng ka la kular ban don kawei ka committee na ka bynta ban ïit bniah ïa ki jingdonkam baroh ha ka bynta ba ïadei bad ka jingtih ïa u dewïong da kata kaba ki ong ka Small Scale Scientific Underground Coal Mining.
‘Ngi la ioh ruh ïa ka notification myn ha ka 15 tarik u naitung 2026 bad ki dkhot jong ka committee ki kynthup naduh ki heh kiba na ka Ministry of coal jong ka sorkar India, la don ruh u Technical director na ka Ministry of Coal, don ruh ki nongmihkhmat na ka Central Mines Planing and Decide Institute jong ka sorkar pdeng, u Director General of Mine and Safty uba don ka jaka treikam ha Shillong lem bad u nongmihkhmat uba napoh ka jylla ba jied da ka sorkar, lem bad ki expert na ka Sustainable Division na ka Ministry of Coal bad ka kamram jong ka committee ka long halor ki hynñiewtylli ki mat ban iakren bad iatai kata ban pyntikna banpynurlong ïa ka rukim tih dewïong kaba tip kum ka Small Size Coal Deposit ha ki jaka ba long trai da ki trai khyndew bad ïa kane ruh yn wanrah hapoh ka aiñ na ka bynta ban ïada ïa ki nongtrei dewïong bad kumjuh ruh ban ïada ïa ka mariang, kawei pat ka mat ka long ban ai ne ban pyntreikam ïa ka Legal Frame Work katkum ki bynta kiba i donkam bad kane ka committee kan wanrah ïa ka kaiphot bad ba kan long tikna ba kane ka rukom tih dewïong ka dei ban long katkum ki aiñ, ki kyndon ban ïada ïa ka mariang bad ban ïada ïa ki nongtrei khnang ba ka sorkar kmie kan dup pdiang” ong u Dr P.Nongtdu.
La bynrap ruh da kabaong ba “Ka Committee kan peit bniah ïa ka Standard Operating Procedure (SOP) kumba la bthah bad pynmih myn ha ka 5 tarik u bnai lber 2021 kaba ïadei bad ka rukom ai license ban tih dewïong bad kumjuh ruh ban ïit bniah ha kaba ïadei bad ki jaka kiba rit kiba iahap bad ka section 5 jong ka MMDR Act Clause-I bad Section-6 hapoh ka Clause-III jong ka MMDR Act 1957 ha kaba ïadei bad ka khyndew ka shyiap kaba rit kaba lah ban tih dewïong, kawei pat ka mat ka long ban ïit bniah ruh ba ka sorkar jylla kan ai ïa ka jingmynjur ne ka approval ban tih dewïong ne ka Prospecting License lane Mining Lease lane kata ka Mining Plan na ka bynta ban ai ka jingmynjur ba kane ka jingpynkylla kaba khyndiat ne ka amendment kan iahap ne em bad ka jinglong jingman jong ka khyndew kaba don sha kane ka thaiñ jong ngi, shuh shuh ban ïit bniah ïa ka rukom tih dewïong, ka Safty Standard lane kumno ban shim Jingkheiñ lypa ïa ka jinglong jingman jong ka jaka tih dewïong khnang ban lait na ka jingma jingmynsaw bad kumjuh ruh khnang ban lah ban ai kata ka Transition lane kata ka illegal Rat Hole Mining sha kane ka Small Scale Scientific Underground Mining hapoh ka jylla, kawei pat ka bynta ka long ba ka committee kan ai ïa ki kaiphot sha ka Ministry of Coal naka bynta ban leh ïa ki kam kiba donkam”
La pynsngew ruh ba ka JCMDA ha ka jingiakren bad u Symbud myntri rangbah ka jylla ka la pynpaw ba ka Accociation ka kwah ban ïa don lang hapoh ka Committee, hynrei u symbud myntri rangbah u la pynshai ba kam dei kaba lah ban long hynrei ka JCMDA ka lah ban ïakynduh ïa ki dkhot ka committee ynda la pynbeit ba kan sa don ka jingialang ha Shillong lane sha ki jaka tih dewïong kiba ki dkhot ka committee kin sa leit jngoh bad ha kata ka por ki seng dewïong naduh ka State Co-ordination Forum ba kynthup baroh ki seng tih dewïong kiba don hapoh ka jylla kin sa ioh ka lad ban ïa phylliew jingmut bad ka committee, shuh shuh la ong ba kane ka committee ba la thung da ka sorkar India ka la kyrpad ban ai ka kaiphot hapoh lai bnai bad kata naduh ka 15 tarik u bnai naitung haduh ka 15 tarik u bnai risaw 2026 bad hapdeng jong kane ka por la shah ban ai ïa ka Interim Report hadien shi bnai shiteng ban dup pynkloi ïa kane ka kam, kumta na ka liang ka Jaiñtia Coal Miners and Dealers Association ka kyrpad ïa ki paidbah ban long kiba iaishah haduh kane ka por ba la buh kata haduh ka 15 tarik u risaw 2026.
Ha kajuhka por ka JCMDA ka ai khublei ïa u Myntri rangbah ka jylla, u Conrad Sangma kumjuh ruh ïa u Symbud Myntri rangbah ka jylla, u bah Sñiawbhalang Dhar kiba la shim khia ïa ka kam tih dewïong ban ioh ban pyllait noh na ka jingshah khang tih dewïong kaba naduh u snem 2014, ka seng ka ai khublei ruh ïa ki heh sorkar kiba ia donbynta lang ha kane ka kam kiba la ai buit, ai bor bad ai mynsiem bad ka seng ka ngeit skem ba ka sorkar jylla kan shim khia ïa kane ka kam dewïong.