Ki khatar snem jong u Modi ki la pynlong ïa ka pyrthei ban peit ïa ka India da kum wei pat – Lakshmi Puri

By Mawphor Editor On Jul 12, 2026

U la pyni ba u dei u nongpynïaid ba tbit ban pynbeit ïa ki jingeh. Tang ka jingkut jingmut kaba skhem, ka jingshlur bad ki kam kiba bniah jong u ka la lah ban kit ïa ki 1.4 billion ngut ki nong India lyngba ka jingeh kaba jiashisien ha ka shispah snem jong ka khlam bad pynlong ïa ka kum ka lad. Mynta u pynïaid ïa ka India lyngba ka jingkylla kaba shyrkhei jong ka rukom synshar khadar bad ka ïoh ka kot.
Ha ka taïew ba la dep, u Myntri Rangbahduh ka ri, u Narendra Modi, u la long u Myntri Rangbahduh, uba la bteng ban shakri slem tam, uba ka India, ka la jied. U mawmer u dei jong u, bad ka dei jong ka India: ym don manomano ba la synshar ïa kane ka ri synshar paidbah kham slem ha kano kano ka por, ym don mano mano ruh lyngba lai tylli ki jingjop lynter hapdeng ka sain pyrthei kaba bun ki jingïakhun kum kane. Nalor ka rekod, kaba kongsan ka long kaei kaba u la leh: man la ka “minit kaba shem jingjynjar” ka la pyndap ïa ka India da ka “hynriew phew sekhon ha ka jingmareh kaba jngai”, kawei pa kawei na kita ki khatar snem ba la pyni da 365 sngi jong ki mawmer, bad ka India kaba khlaiñ kaba ka pyrthei ka peit mynta ha ka jingpynlong.
Nga la pynlut ïa ka por trei jong nga ha ka jaka trei, ha ki nongbah, ha ki kamra pynlong jingialang, bad ha ka United Nations, ha kaba la wanrah ïa ka jingmut jong ka pyrthei shaphang ki ri. Ka jingkylla ha kine ki shiphew snem ba la leit noh ka long kaba paw tam kaba nga la ïohi: ka jingpeit beiñ ka la kylla sha ka jingpynleit jingmut kaba lah ban ïakhun bad ka jingkwah ban ïoh jinghikai, ha ka jinglyngngoh ïa ka jingkylla jong ka India na ka nongpyrshah bad nongshim ïa ka rukom treikam sha ka nongthaw rukom treikam, baroh ki jingïadei bad ki jinglong ba bun jait bad ka jinglong ba shlur, kaba pyndonkam ïa ka bor jong ka jingkyrshan bad ka jingkyrshan ïa ka bor.
Ka pyrthei ka peit thuh ïa u briew: ym shym la aiti ïa ka bor jong u, u la poi sha ka kam kaba ha khlieh duh jong ka synshar paidbah kaba heh tam ha ka pyrthei naduh dang rit ha ka jaka ïeng rel, khlem ka kyrteng jong ka longïing ba pawnam; uba la ïaid lyngba ia ka ri India da kaba sngewthuh ïa ki briew jong ka, da kaba ïasam chapatti lang bad ki, da kaba ïasam ïa ki jingkmen bad ki jingsngewsih, da kaba tei ia ka jingim saiñ hima sima naduh tynrai. Ha ka pyrthei kaba la thait ïa ka bor ba la hiar pateng bad ka jingsynshar kaba hiar pateng, u nongïalam uba la thoh ban ïa uba la pynsleh u kit ïa ka jingshaniah kaba kyrpang. U dei u Myntri Rangbahduh ba nyngkong eh jong ka India ban phong ïa ka jinglong tynrai jong ka ri kum ka jinglong jong u ban ïa kaba panmap na ka bynta kata ne ban leh mynleh ha ki jaiñ jong ki nongwei.
Ki jingthew ïa ka jingsngew jong ka pyrthei ki mynjur: la bun snem u Modi u la don hakhmat eh ha ka kyrdan jong ki nongïalam synshar paidbah ha ka Morning Consult, kaba tam ar bynta na ka lai bynta, kham shakhmat ban ïa ki ri Sepngi. U Pew u shem ba phra ngut na ki shiphew ngut ki nong India ki peit bha ïa u, ki kham sngewhun ïa ka jingpynïaid jong ka ri jong ki ban ïa kiba bun ki ri synshar paidbah kiba la slem bha. Ki sorkar ki mynjur: 19 tylli ki jingai jingkren ha ki iing dorbar thaw aiñ shabar ri, 30 tylli ki jingpyndon burom jong ki ri, katto katne ki khusnam ba heh tam jong ki ri.
Ha ki briew jong u u kren markhmat, u pynpaw ïa la ka jingmut bad ka dohnud ha ka Mann Ki Baat man la u bnai; sha kiwei pat ki nongïalam, ka jingsngewtynnad kaba don ha ka Washington bad ka Moscow, ia ka Gulf bad ka Europe, da ka jingstad ba phylla.
Mynta ka India ka shalan ïa ki rukom treikam shabar ri ban ïa kaba wanrah nabar. Ki jingdon jingem ba ïadei bad ki kam digital na ka bynta ki paidbah ka kit haduh shiteng na ki jingsiew ba mardor jong ka pyrthei bad ka pynpoi ïa ka bha ka miat sha ki spah million ki account. 250 million ki la lait na ka jingduk ha ki shiphew snem katkum ka jingthew ba la ioh: Ka Antyodaya, ka nongrim treikam jong ka jylla, kam dei ka jingpyrta, khlem da iehnoh ïano ïano bad ban poi nyngkong sha kiba shem jingeh tam, kumba la kyntu da ka UN’s Agenda 2030. Lada don unouno u nongïalam uba la synshar shisha da kata ka jingngeit, u dei u Myntri Rangbah duh Modi. Ha kane ka khlam la ai palat 2 billion tylli ki dawai tika, ai mar bamei ïa 800 million ngut, pynpoi ïa ki dawai tika sha jan 100 tylli ki ri bad ki dawai sha 150 tylli. Ka UN ka la ithuh ïa u kum u Champion of the Earth, Ka Gates Foundation ka la jied ïa u kum u Global Gatekeeper of the Sustainable Development Goals namar ki jingjop pyrshah ka jingduk, ka jingkyrduh bam, ka koit ka khiah, ka jingïaryngkat hapdeng shynrang bad kynthei, ka bording bad ka jinglong ka suiñbneng; ka UNICEF bad ka UN Women ki la ïaroh ïa ka jingïakhun jong u na ka bynta ki kynthei bad ki khynnah kynthei, naduh ka Beti Bachao Beti Padhao haduh ka bhah jong ki kynthei ha ka Parliament.
Ki prokram jong u kiba la thmu bad kiba ïaid lyngba ki la pynlong ïa ka jingkylla ha ka rukom treikam na ka bynta ki kynthei bad ki khynnah kynthei, na ïing sha kolej, ki kiosk sha ka kompeni, ki bor pynïaid shnong sha ka Parliament. U la kyntiew ïa ka roi ka par ba la ïalam da ki kynthei kum ka kam kaba kongsan na ka bynta ka hok ha ka imlang sahlang, kaba donkam eh ban pynseisoh ia shiteng ka bor treikam jong ka ri. Ym don ka ri kaba kiew khlem ki kynthei kiba la pynkupbor jong ka; Ka India mynta ka treikam katkum kata ka jingshisha ha ka jingheh jong kawei ka dewbah.
U la pynphai pat sha ki nong India ia ka jingsngew sarong ban long ki nong India, hapoh ka ri kumba long ha ki 35 million ngut ki nong India kiba sah shabar ri- kiba heh tam ha ka pyrthei. Ka ri ka la ïaid kum kawei: ha ka jingkut jingmut lang ha kaba iakhun pyrshah ïa ka khlam, ha lyndet jong ki shipai hadien ka Operation Sindoor, bad ha ka Maha Kumbh, ha kaba palat 600 million ngut ki nongleit pilkrim ki la wanrah ïa ka jingïalang kaba heh tam jong ki briew. Ki dak ki poi sha kaei kaba tehsong: ka kynthei riewlum ha Rashtrapati Bhavan; ka jainspong, ka tupia ne ka jingdeng khlieh jong ki riewlum kaba u phong na kawei ka thain sha kawei pat ha ka jingburom bad jingieit; ki briew na ki jaka nongkyndong kiba la pawnam bha ha ka Mann Ki Baat ne ki khusnam Padma; 200 million ki iing hapoh ka Lama jong ka ri na ka bynta ka Azadi Ka AmritMahotsav; VandeMataram ha ka snem kaba 150; Ki 110 million ki paiñkhana jong ka Swachh Bharat, ka jingïakhih jong ki paidbah; kawei ka India, ka jingïar ba la pynïasoh lang, kawei pa kawei ka thaiñ ba la burom.
U Modi u dei u Myntri Rangbahduh ba nyngkong ban pynpaw ïa ka jingangnud jong ka ri India kum ka bor ba hakhmat bad ban treikam katkum kata: ka bor shipai bad ka ïoh ka kot, ka bor nuclear bad kam haw haw, ka bynta bad ka bynta kaba heh ha ki kam jong ka pyrthei, ka jingbun jong ki riewshemphang, ka R&D bad ki jingdon jingem ba ïadei bad ka teknoloji, la tei da ka jingthmu bad jingjop, katba ka dang pynpaw ïa ka bor ba jem jong ka kumba ym pat ju long mynno mynno ruh. Halor ki kam lehnoh, ka doctrine kalong ka jingbymailadia ki kam lehnoh, naduh ka Uri haduh ka Operation Sindoor, wat ha ka pyrthei baroh kawei u dang long u nongjied ia ka jingsuk bad jingshngain lyngba ka jingiakren.
Ha khmat kine baroh, u la pyni ba u dei u nongpyniaid u ba tbit ha kaba ïadei bad ki jingeh. Tang ka jingkut jingmut kaba skhem, ka jingshlur bad ka jingtrei kaba bniah jong u ka la lah ban kit ïa 1.4 billion ngut ki nong India lyngba ka jingeh kaba jia shisien ha ka shispah snem jong ka khlam bad pynlong ïa ka kum ka lad; Nga sngew lyngngoh ban pyrkhat kaei ka ban jia lada um shym la don ha ka bor synshar. Mynta u pyniaid ia ka India lyngba ka jingkylla kaba shyrkhei ha ka jingiadei hapdeng ki ri bad ruh ka ioh ka kot, artylli ki thma bah bad ki jinglong ba sngew khraw jong ki bor ba hakhmat eh, ha kaba u ialam lynti ia ka ri ha ka rukom kaba jai jai bad kaba ryntih, da kaba iada ia ka jingshngain ha ka bording, ka ioh ka kot kaba kiew stet tam.
Ka kambah ka long ba u nud ban pynkylla ïa ka synshar paidbah kaba bun briew tam, kaba bun ki samla, kaba bun bynta, kaba don ka jingiatreilang hapdeng ka Sorkar Pdeng bad ki Sorkar Jylla, kaba bun kiba lah ban pynthut ia ki kam, ki nongïalam ba don ki jingpyrkhat myntoi shimet bad ki bym iohi jngai, kiba thmu ban wanrah ia ka jingkulmar, kiba kwah ban don ka jingmushlia da kiwei kiwei ki ri bad ruh ban khanglad ia ki jingpynkylla kiba kongsan bha.
Ha ka pyrthei baroh kawei, ka jingkylla ka long ha ka jingiadei bad ka kyrdan. Ka India ka lum jingialang ha ka jaka ba ka la leitshisien, bad ka Vasudhaiva Kutum ba kam, ka pyrthei kum kawei ka longiing, ka la kylla long ka rekod jong ka jingpynpoi ban ia kaba long ka jingpyrta. Ka India ka don ha ka jaka kaba kyrpang bha ha ka pyrthei: ia kaei kaba ka pynbeit na ka bynta lade ka pynshisha na ka bynta baroh, bad ka tyrwa kum ki mar paidbah ha ka pyrthei. Ki jingdon jingem ba iadei bad ki kam digital na ka bynta ki paidbah kaba la iasam ha ka Global South bad North; ka jinglong president jong ka ha ka G20 ka la pynlong ia ka African Union kum ka dkhot ba pura; ka ialam ia ka International Solar Alliance; ki jingbamsmaiPanchamrit jong ka shaphang ka jinglong ka suinbneng la pynkup da ka Mission LiFE ha ka bynta pdeng jong ka pateng jong ka India. Ka la pynlong ïa ka jingïalang AI ba nyngkong jong ki ri kiba dang kiewshaphrang; ha ka jingkylla kaba saw ha ki kam karkhana, kumba long ha u Bnai, kam bud shuh nadienhynrei mynta ka ialam lynti, ka sdang ia ki kam na ka bynta baroh.
Kaba pyniapher ia ka por ka long ba ka India ka la jer kyrteng ia ka jingangnud jong ka da kaba pyrta jam: kane, u iathuh ia ka India bad ka pyrthei, ka long ban long ka spah snem jong ka India. Ka ioh ka kot ka la kiewna ka kyrdan kaba shiphew ha ka pyrthei sha ka kyrdan kaba saw; la bataishai ia ka thong: Ka Viksit Bharat, kaba la kiew shaphrang shuwa u snem 2047, ka snem shispah jong ka jinglaitluid, ka jinglong thymmai bad ka pateng kawei ka pateng, ym ki jingdawa ba ialeh pyrshah. Ka jingpynthymmai ia ki jaka jong ka imlang sahlang, ka jingioh biang ia ki tiar hyndai jong ka, ka jingkam biang ia ka kyrteng Bharat: kine kim dei ki jingkynmaw ia ki por ba la leit. Ki pynskhem ba ka imlang sahlang kaba la palat 5,000 snem kam donkam ban pan kylliang nano nano ia ka jingburom bad jingkhraw jong ka.
Ka pyrthei kaba nga la pynlutia ka jingim jong nga ban peit ka la thew ia ka India da kaba peit ia ki jingkular kiba khlem shym urlong. Ka la sdang, ha kine ki shiphew snem, ban thew ialade haba ianujor bad ka India kaba baroh ki kwah ban iatrei lang. Ka jingkam kaba heh tam ban long kan dang wan: Ka India ka long ka laboratory kaba heh tam jong ka jingkiew, jingpyrshang bad jinglong janai jong u briew ha ka pyrthei, ka kam jong ka ka long kaba khraw bad kaba khlem pat pyndep, dei na kata ka daw ba ka ri kaba iar kum kane ka donkam ia kum kane ka jinglong nongialam. U la iengslem tam; u la paw; ki kam ki long shisha kiba phylla. Kaba sah ka long ka jingbthah jong ka spah snem jong ka India.