Shillong, Jymmang 16: Hadien palat laiphew snem ba la tep kynrong ïa ka Syiemsad Hima Sohra ka ba la ïap naduh u snem 1994, ka longing longsem jong ki Syiem Sohra ki la pynlong ïa ka riti thang syiem ha ka 16 tarik Jymmang, 2026 ha ka kpep ba la pynkhreh kyrpang na ka bynta ka Mei’yiem Iartimai Syiem.
Ka riti leh niam la pyniaid da u lyngdoh na ka Raij Mawshuit ha ryngkat ka Shyngwiang ka ba dei ka shad bad ka put ka tem na ka bynta ki ba iap.
Ki ba la shim bynta ba kongsan ha ka niam iap ki long ka Syiemsad ba mynta, ka Mei’yiem Costlymai Syiem bad u Syiem shong khet mynta u Marremdor Syiem, ha ryngkat u myntri na raij Swer Bah S Nongrum ba ju nam kum u kñi syiem na ka daw ba u basan Swer u ba long myntri ba nyngkong eh jong ka Hima Sohra u la wan rah syiem synshar sha ka Hima Sohra mynnor bad kata ka nam la pyrto ha ki pateng long myntri haduh mynta mynne.
Kiwei kiwei ki kynrem lyndan na kylleng ka Ri Khasi ki la ïa don ryngkat ban shim bynta ha kane ka riti ka ba shisien shi jingim.
Katkum ka riti dustur tynrai ka lehniam la pyniaid da u Lyngdoh na Raij Mawshuit u ba dei na ka tynrai jong ka longsyiem mansyiem ka Hima Sohra. Ki raij ki ba longtrai ïa ka Hima Sohra ki dei na Khararshong bad Khathynriewshnong nalor kiwei kiwei ki raij ki ba la iasnoh lang ha ka Hima Sohra.
Dang shen la thung ïa u Marremdor Syiemn kum u syiem pura jong ka Hima Sohra hadien ba u la pyndep ïa ka niam ka rukom ban pynkhuid ïa ka met basah jong u Syiem Freeman Sing Syiem ha ka 5tarik Naiwieng, 2025, bad mynta u la shimti ruh ban thang ïa ka Syiemsad ba mynshwa, ka bba dei ka kmierad ka ba la iap naduh u snem 1994. Kumta ka kyrdan longsyiem jong u Marremdor Syiem ka long ka ba la pura bad la pynskhem ym tang da ki longsan mansan, hynrei ki khun ki hajar salonsar ki la kyrshan ia ka nam longsyiem khlem da khohñioh ne artatien.
Ka lehniam iap ïa ka kmierad jong u Syiem Marremdor Syiem ka dei katkum ki riti dustur tynrai ba la buhti ki longshwa manshwa ba u dei hok ban long u syiem ba pura khamtam ba dang shen u la pyndep ïa ka \riti ban pynkhuid ia ka met jong u syierm rangbah u Freeman Sing Syiem.Jar la katta ka Dorbnar Thawaiñ Dalariti ka la kyntait ban ai sanat ïa u Syiem Marremdor Syiem na ki daw ba khlem nongrim bad ki ba pynkheiñ ia ki riti dustur tynrai.
Kumta ka Dorbar Himna Sohra ka la pynkhreh ban leit ïa kynduh biang sa shisien ïa ki longsan mansan ka Dorbar Thawaiñ Dalariti ban dawa ïa ka hok katkum ki riti dustur tynrai bad katkum ka mon jong ki khun ki hajar ki ba la leit teng ha kine ki sngi ban dawa ia ka hok jong u Marremdor Syiem kum u syiem pura jong ka hima Sohra.Baroh ki ba kren ha katei ka sngi ki la kynthoh ia kane ka bynta ka ba la pynkheiñ riti da kata ka shlem ka ba dei ban pynksan ia ki riti dustur tynrai, kata ka Dorbar Thawaiñ Dalariti ne kata ka KHADC.
Hynrei ka syiemsad ba mynta ka Costlymai Syiem ka la kren khia thew khlem da kynthoh ïano ïano hynrei ka la pyrto ïa la ka kmie ka ba la thehsei ïa ka jingieit kum ka syiemsad ïa la ki khun syiem bad ïa ki khunb ki hajar salonsar, bad ka da duwai ban kyntu ïa kito ki ba bat ïa ka iktiar ba kin ioh ka jingshemphang ha ka ba yn ai ka bishar hok na k abynta u syiem longsyiem jong ka Hima Sohra u Marremdor Syiem u ba dei u khun jongka.
Kumta ka la don ka duwai ka phirat da u lyngdoh na raij Mawshuit da u khaw bad ka um ryngkat ka diengtyllaw ban leit thang ïa ka Meiyiem, bad la bud ruh ka shad shyngwiang katkum ka riti dustur.Ha ka jingkren jong ki kynrem lyndan baroh ha kata ka sngi lehniam ban pynkhuid ïa ka met jong ka Syiemsad Iartimai Syiem.
Hadien kata la leit onthang donburom ïa ka syiemsad Iartimai Syiem ha ryngkat ka krong bad ka tabut ba la rah naduh tyngkong iingsad haduh ban da poi ha kpep na ka bynta ban sei ïa ki shyieng ban sait pynkhuid shwa ban thang ha kpep ba la pynkhreh na ka bynta ban thang donburom ïa ka Syiemsad Iartimai Syiem.
U ksiew ba longsyiem pura u la shimti ban pyndep ïa ka niam ka rukom na ka bynta ban thang ïa ka met basah ha ka kpep.Ynda la thang ïa ka met jong ka Syiemsad Iartimai Syiem la noh kwai da u syiem bad la ka kmie, ka syiemsad ba la bud ryngkhi da ki kur syiem nangta sa ki kynrem lyndan na kylleng ka ri Khasi bad baroh ki paidbah ki ba la wan onthang ïa ka Meiyiem Iartimai Syiem.
Hadien ba la dep ka niam ka rukom ban pynkhuid ïa ka met la wer ïa baroh ki paidbah ban leit bamja ha ïingsad ka syiem bad u syiem synshar na ka bynta ban ka mynsiem jong ka syiem\sad kan lait suk sha dwar ki blei.
