Dei ban pynkhlaiñ shuh shuh ïa ki kynhun pahara shnong ba jyllei palat ki kam sniew
Nongstoiñ, Naitung 13: Katba nang mih ki sngi ki jingsniew kum ki kam tuh kam thiem, ki kam pynïap, rahbor, thok shukor bad kiwei kiwei kiba la pynsuhjer ïa ki paitbah nongshong shnong ha ka jylla baroh kawei, ki la jyllei shisha man ki jaka.
aba phai sha ki snem ba kham mynshuwa ki kynhun pahara shnong, seng samla shnong, seng longkmie haman la ki shnong, kim ju shongthait ban pahara ïa ki shnong ki thaw ban talasi ïa ki kali kiba wan rung hapoh shnong, ïoh lehse ki kit kyiad bad don ruh shibun ki khep ba ki nongkit kyiad ki ngat ha ka shrip jong ki bad ki shah pynshitom ha ka rukom ba dei. Bunsien haba ki ïoh kem ïa ki nongkit bad die kyiad, ki ju leit aiti ha ki pulit bad suki suki ka jingjyllei ka kyiad ha ki shnong ki thaw ka la sdang duna.
Ha kine ki sngi pat kitei ki kynhun kiba smat ban pahara ïa ki shnong ki thaw, ban khynra ïa ki nongsie kyiad beaiñ imat ki la nang jah suki suki. Tangba kaba kham shyrkhei shuh shuh ka long ba ki nongkhaïi drok, ki la jyllei ha kaba ki la pynngop ïa ki hajar ngut ki samla kiba dang sdang ban khie ban san bad ym dei tang ïa ki samla shynrang hynrei wat ïa ki samla kynthei ruh.
Nalor kata ka jingïoh lad jong ki nongkhaïi drok ban ïoh rung, ka dei ha ki jaka ba la kham long sor bad na kitei ki jaka, ki pynsaphriang ïa utei u jingdih ba sniew haduh ki nongkyndong, kaba la wanrah ïa ka jingjyllei jong ki kam tuh kam thiem, lute, ka thok kam shukor bad ka ba la pynshong syier ïa ka imlang sahlang bad ki longïing longsem.
Ka jingjyllei jong kitei ki kam sniew ban shu shaniah tang ha ki bor pulit, imat kin ym lah shuh ban teh lakam namar ba ka sorkar kan ym lah ban buh ktem pulit haman la ki shnong bad ka shem jingeh haduh katta katta.
Kum ban pynkynmaw ba ïa ki kynhun pahara shnong (VDP) bad ki Senglongkmie kiba treikam ha ki shnong bapher bapher, ka sorkar ka la dep ithuh bad aibor ba kin trei na ka bynta ka bha ka miat bad ban ïada na ki kam sniew kum na ki kam tuh kam thiem, ki kam leh bor ïa ki kynthei khynnah bad ba kin tuklar ruh wat lada don ki jingshah ban beiñ ne leh don bor da ki nongsynshar shnong.
Kumta ka por ka la dei mynta ba ka sorkar kan pyrkhat thymmai, kumno ban pynkup bor shuh shuh ïa ki kynhun pahara shnong bad ki seng longkmie, ba kin trei kham bha shuh shuh ban peitngor bad pahara ha ki shnong ki thaw jong ki.
Hynrei ka donkam pat ba ki bor ka aiñ bad ka tnad pulit ki hap ban trei shitom na ka bynta ban ai jinghikai pyntbit ïa ki, ha kaba ïadei bad ka rukom phara bad kumno ban pyntreikam ïa ki kyndon kiba ïadei bad ka aiñ, lada jia ba ki lap bad ïoh kem ïa ki nongleh kam sniew kum ki nongtuh, nong khaïi drok.
Namar lada dei ki jingjia kum ka jingshah leh bor jong ki kynthei khynnah ka pyrthei baroh ka tip ba lada aiti ha ki pulit u nongleh un ngat beit ha ka POCSO Act bade kam da don kam than ïa ki kynhuh pahara shnong, nongsynshar shnong ne seng longkmie ba kin da tohkit bniah hynrei ka tnad pulit ka leh hi nadong shadong.
Kaba eh ha kine ki sngi ka long ba lada ïoh ban kem ïa ki nongleh kam sniew kum ki nongtuh kiba pied ïa ki ïing ki sem, ki dukan bad tuh ïa ki tiar ki tar ki kyndon aiñ ba pynngat ïa ki kim da khia than bad ka pynsngew sting bha ïa kiba shah kem.
Kaba kham jynjar pat ka long ïa kiba dih bad khaïi droks, namar lada ka kynhun pahara shnong ki ïoh ban kem ïa ki bad aiti ha ki pulit ruh kam don jingmut, namar ba ka aiñ ryngkat bad ka Ïingbishar ka ñiew ïa ki ba ki dei ki nongpang bad kiba don jingshitom.
Wat la katta ruh ka por ka la dei ba ki kynhun pahara shnong bad ki seng longkmie, kin kyndit bynriew bad sdang bad trei shitom biang ban pahara bad ban peit ngor ha ryngkat ka jingïatrei lang bad ka tnad pulit, lymda kumta ki nongleh kam sniew kin nang kha roi shuh shuh bad ka por kan sa poi ba wat ki khun ki kti yn ym nud suh ban phah sha skul lada um don ba leit on leit shaw ïa ki.