Aiti noh ïa ka shuki Myntri Rangbah sha u nongïalam ka Khasi Jaiñtia, kyntu ka HITO ïa u Conrad
Shillong, Nailur 21: Ka Hynñiewtrep Integrated Territorial Organisation (HITO) ka la thoh ka shithi sha u Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K Sangma, ban kyntu ïa u ban pyrkhat ban aiti noh ïa ka shuki jong u sha u nongïalam ka thaiñ Khasi-Jaiñtia na ka bynta kane ka samoi treikam kaba dangsah sa arsnem shiteng.
Ka seng ka la phai ruh sha ka khana pateng kaba ïadei bad ka jingïasam ha ka bor synshar kaba la jia hapdeng u late Purno Agitok Sangma bad BB Lyngdoh ha u snem 1998, ha kaba ki la ïasam ïa ka shuki Myntri Rangbah na ka bynta ka jingbha kaba ïaryngkat bad kaba khuid ha ka synshar khaddar.
Haba pdiang sngewbha ïa ka rai jong u Sangma ban bhah ïa ki Myntri Sorkar da kaba pynhiar shuki noh ïa 8 ngut ki Myntri da kaba ailad pat ïa ki dur khmat ba thymmai ba kin ïoh bynta lang hapoh ka sorkar, u President ka HITO u Bah Donbok Dkhar u la ong, “Katba kane ka mynsiem jong ka jingkhuid bad kaba kynthuplang la pdiang sngewbha, ka long pat kaba donkam ba ka jylla Meghalaya kaba dei ka jaitbynriew kaba khlieh da ka kynthei, hynrei mynta la ïohi ba ym don satia ki longkmie kiba mihkhmat hapoh ka kynhun Myntri hadien ba la pynhiar shuki noh ïa ka Dr. Ampareen Lyngdoh. Kane ka la wanrah bun ki jingkylli halor ka hok tynrai. Lada ïa kane ka nongrim la lah ban pyntreikam da shisha, hato kane ruh kam dei lang ruh ïa ka shuki jong u Myntri Rangbah ka jylla? Da kane ka juh ka rukom treikam kaba la ïohi ba la phah hiar shuki ïa ki 8 ngut ki myntri ban ailad ïa kiwei, hato ym don ruh ïa u Myntri Rangbah ban pyrkhat ban aiti ïa ka shuki jong u sa sha uwei pat u nongïalam watla ka long tang ha kane ka samoi treikam kaba 2 snem shiteng?”
Haba ong ba kane ka nuksa ka la don mynshwa, u Bah Dkhar u la ong, “Ha u snem 1988, u late Purno Agitok Sangma u kpa ba ieid eh jong phi, uba dei u riewkhraw na Meghalaya uba la ïoh ka jingithuh ha ka ri bad ka pyrthei baroh kawei u la mynjur ïa ka jingsam ïa ka bor kaba long 50:50 bad u late B.B. Lyngdoh. Wat hapdeng ka jingkiew jong u sha ka kyrdan kaba shalor kum u Lamphang ka Ïingdorbar Thaw aiñ ka Lok Sabha bad u Myntri ka Sorkar Pdeng, u P.A. Sangma u la ïaineh ka jinglong, ban sngewrit bad ba la tip kum uwei ruh u briew uba biria. Katba u (L) B.B. Lyngdoh u la dei u briew uba la shemphang bha bad kum u lawyer, uba ïengskhem, u bym tieng, bad uba la ïoh ka burom halor ka jinglong ba jemnud jong u. Kine baroh arngut ki la buh ïa ka nuksa ym kum kiba tlot hynrei kiba ïohi jngai ha kaba ki la pyni ba wat ïa ka shuki Myntri Rangbah dei ban ïasam na ka bynta ka bha ka miet jong ka jingïaryngkat bad kaba khuid. Ki jingleh jong ki, ki la pynwandur biang ïa ka saiñ hima sima ban ïeng kum ka model na ka bynta ka ri da ki nuksa kiba don don ka jingïadei haduh mynta.”
U la ong ba mynta kum ki kam ki ïeng, ki jingïalam ha ki 4 kynroh jong ka riti synshar ha ka jylla, u Myntri Rangbah, u Nongïalam ka Liang Pyrshah, u Lamphang bad u Symbud Lamphang ki dei ki nongïalam ba na Garo hills kaba pynpaw ïa ka jinglah jong ki ban don ka bor ban pynngeit bad khring.
“Kumta kane ka pynpaw ïa ka jingdonkam ban pynthikna ïa ka jaka na ka bynta ka thaiñ Khasi-Jaiñtia da ka mynsiem kaba ïaryngkat bad kaba khuid. Na ka bynta kane ka 2 snem shiteng, kan long kaba bha ba ïa ka shuki Myntri Rangbah dei ban aiti sha ki nongïalam ka thaiñ Khasi-Jaiñtia,” ong u Bah Dkhar da kaba bynrap, “Phi don ka jingaiti jong phi ïa ki paralok kiba la ih bha kum ki Symbud Myntri Rangbah u Bah Sniawbhalang Dhar, bad u Bah Prestone Tynsong, bad u President ka UDP u Bah Metbah Lyngdoh, ym tang ba u dei u Lamphang barim hynrei uba la shah thung ruh kum u Myntri sorkar bathymmai. Kine baroh ki don ïa ka jingtbit bad ka bor, kumta ban aiti long nongïalam ïa uwei na kine ym tang ba ka pynphalang ïa ka jingngeit hynrei ka rukom treikam kaba khuid, bad kane ruh kan ïeng kum ki sienjam jong u Kpa jong phi uba la khlad noh uba long ka nuksa na ka bynta ka synshar paidbah kaba thymmai ha Meghalaya.”