Nongstoiñ, Jylliew 26: U khñiang jingpang Human Immunodeficiency Virus, u dei u jait khñiang jingpang ba shyrkhei haduh katta katta, u ba ngim lah ban ïohi da ki khmat hynrei lah ban ïohi tang da ki microscope, ki kor kiba khlaiñ bor bha bad utei u khñiang u lah ban thaw ïa ka jingpang kaba la tip kum ka Acquired Immune Deficiency Syndrome (AIDS), kaba haduh mynta ki stad shna dawai ha ka pyrthei, kim pat lap satia ïa u dawai u ba lah ban pynkoit ïa kane ka jingpang, ong ka Dr. I. Shadap kaba trei ha kawei na ki tnad kiba peit bad sumar ïa kiba ngat ha utei u khñiang jingpang, lyngba ka kynhun kaba la tip kum ka Meghalaya AIDS Control Society.
Ka Doktor Shadap ka la pynshai halor ka jingshyrkhei jong katei ka jingpang ha ka 24 tarik Jylliew, ha ka jingïalang kaba la pynïaid da ka KSU Nongstoiñ circle kaba la pynlong ha Market Complex New Nongstoiñ, kata hadien ba la kut ka jingpynshai paitbah halor ka jingsniew bad ka jingshyrkhei jong u Drok, ba la pynlong da ka ophis jong ka District Social Welfare Officer ha kaba ka KSU ruh ka la ïatreilang ryngkat ruh bad ki bor pynïaid District jong ka West Khasi Hills.
Ha katei ka jingïalang ba la pynlong da ka KSU kaba dei haka sien shong ba ar kaba la pynïaid da u samla Franklin Syiemïong President ka Nongstoiñ circle, la ïadon lang da ki Nongpeit jong ka KRIKPA Foundation, kaba dei ka jaka ïasyllok ïa kiba la kyrni haka jingdih drok bad ban pynphai pat ïa ki sha ka jingim kaba thymmai.
Ha katei ka sngi la ïoh ïa ka jingpynshai kaba bniah da ka Dr.Shadap ha kaba ïadei bad ka jingsaphriang jong katei ka jingpang AIDS sha kiwei pat bad ki lad ban ïada. Katei ka Doktor ka la ong ba ka jingsaphriang jong ka jingpang AIDS, ka dei tang ha kito kiba shongkha pathar bad ka jingpyndonkam bun ngut ïa u juh u thyrnia injek khamtam eh ha kito kiba la kyrni ha ka dih drok.
Ha kajuh ka por katei ka Doktor ka la ong ba wat la utei u khñiang jingpang u long uba shyrkhei haduh katta katta ruh, un ym ïabit satia sha kiwei lada ki iashong lang ha kajuh ka ïing bad wat ban phong ïa ki jaiñ kiba la phong da u ba don ïa utei u khñiang jingpang ruh, namar ka jingsaphriang jong utei u khñiang ka dei tang lyngba ka snam bad ka kynja ba mih na u shynrang ha ka por ba ïashongkha.
Ka la ong ruh ba lada ka longkmie ka dei kaba la don lypa ïa ka jingpang AIDS ha ka por ba kam pat pun khun hadien ba ka la pun utei u khñiang jingpang u lah ban rung ha ki khunlung. Nalor kata ka la kyntu ïa ki paitbah nongshnong shnong ba lada ki don kiba ha ïing ha sem kiba shitom bad kiba don kam ban ai snam, ki dei ban leit ha ki Hospital kiba la don ïa ki jaka buh snam kum ha Nazareth, NEIGHRIMS, Robert, Civil Hospitals bad kiwei kiwei kiba la ithuh da ka sorkar, namar ka sorkar ka la dep phah test shuwa ba kan tyngkai ïa ka snam ha ki jaka buh.
