Mad jingeh ki nongtrei GHADC bym lah pynbeit ka sorkar ïa ka jingduna pisa ka Council: Mukul
Shillong, Naitung 31: U nongïalam ka liang pyrshah u Dr. Mukul Sangma ha ka sngi Palei u la pynrem jur ïa ka jingbym lah ka sorkar ban pynbeit ïa ka jingduna pisa ba la mad da ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC) ha kaba kane ka la lam sha ka jingbym lah shuh ban siew ïa ka tulop jong ki nongtrei mynta la palat 42 bnai.
U la buh ruh ka jingkylli ïa ka jingbym lah ka sorkar ban pyntreikam ïa ka Meghalaya State Finance Commission Act, 2012 bad kylli la kane ka jingbym lah ban shim kam ka dei ka jingpyrshang ban pyntlot ïa ki ADC ha ka jylla.
U Myntri barim ka jylla u la dawa ruh ban pyndep bad pynkhuid noh mardor ïa ka kam pyrshah ka jingkynnoh ba pyndonkam bakla ïa ka pisa ba la ai da ka sorkar pdeng kaba long T. 100.71 klur sha ka GHADC, kaba dangsah bad ka Meghalaya Lokayukta.
Haba kren sha ki lad pathai khubor u Sangma ua la pynpaw ïa ka jingeh kaba la ktah ïa ka bor pyrkhat bad ka jingshah ktah ka bor pyrkhat na ka daw ka jingduna ka pisa ba la mad da ki nongtrei ka GHADC, kiba la pynlong da ki jingïakhih bajai bajai naduh ka 7 tarik mynta u bnai.
U la banjur ba kane ka jingeh ym tang ba ka la ktah ïa ki nongtrei hynrei ka la ktah ruh ïa ki rukom treikam bad pynïaid kam jong ka ADC, kaba dei ban pyntrei ïa ki prokram bad ki polisi kiba hapoh ka Sixth Schedule jong ka riti synshar ka Ri.
U Sangma u la ong ruh ba ïa kane ka kam ym dei ban shim la ka jong hynrei kum ka jingeh kaba ktah ïa ka jylla baroh kawei. U la kdew ba ka jingbym lah ka sorkar ban pynkupbor ïa ki ADC ka la paw shai ïa ki jingbym kwah ban shim khia ban pynurlong ïa ki jingkitkhlieh jong ki kiba dei hapoh ka Sixth Schedule jong ka riti synshar ka Ri.
“Nga kwah ruh ban kylli, hato ki kwah ban pyntlot bor suki suki ïa ki ADC khnang ba kin ïap hi dalade? Kane kadei ka jingkylli kaba hakhmat eh. Hato ki don ïa ka jingthmu lypa pyrshah ïa ki ADC? Hato ki kyndon jong ka riti synshar ka Ri kam ai ïa kata ka jingkitkhlieh ïa ka jylla bad ïa ka sorkar pdeng?” kylli u Sangma.
U la ong ba ka Meghalaya State Finance Commission Act, 2012 ka don jingthmu ban pynkupbor ïa ki shnong ki thaw bad kyrpang ïa ki ADC bad municipal body, da kaba pynïoh ïa ki da ki jingïarap ban pynpura ïa ki jingkitkhlieh jong ki.
U Sangma u la batai ba kane ka Act ka ïadei bad ka jingkitkhlieh ka jylla ban rai ïa ki lad jingïarap kiba donkam da ki ADC bad ka jinglah jong ki ban pynïaid ïa kine ki jingïarap halade. Ka la batai shai ruh halor ka jingpynkynriah ïa ki tyllong jingïarap sha ki ADC halor ka nongrim ka jingkitkhlieh jong ki bad ka jinglah ka sorkar ban pynbiang ïa ki lad jingïarap.
U Sangma u la pynpaw ka jingsngewkhia ba wat ba la pynbna ïa kane ka Act ha ki lad jingtip jong ki paidbah, hynrei na ka sorkar kam shym la lah ban pyntreikam halor kane.
Katkum ka jingong jong u, ka sorkar ka donkam ban pyntreikam ïa ka Act ban pynthikna ba ki ADC ki dei ban ïoh ïa ki tyllong jingïarap ban pyn pura ïa ki jingkitkhlieh jong ki.
Shuh shuh, u nongïalam ka liang pyrshah u la kynton ruh ka jingkitkhlieh ha ka sorkar pdeng halor kane ka jingeh, da kaba kdew ruh ïa ka jingïasoi jingmynjur bad ka seng lehnoh Achik National Volunteers Council (ANVC).
U la kdew ba ka sorkar pdeng ka la mynjur ban ai ki lad jingïarap ba kyrpang sha ki ADC bad la dawa ruh ba kin pynpura ïa ki jingangnud jong ki.
“Wat ba la soi ïa ka text settlement agreement ha u snem 2014, ka sorkar pdeng ka khlem lah ban shim ki sienjam ban pynkylla ia ka Sixth Schedule jong ka riti synshar ka ri ban ai ki jingtreikam ba biang halor kane ka jingïamynjur,” ong u Sangma.
U Sangma u la pynkynmaw ruh ba ka sorkar pdeng ka la dep ban pynlait katto katne ka pisa sha ki 3 tylli ki ADC, kynthup ruh ïa ka GHADC, ha u snem 2015-16 kum ka special central assistance.
U la ïathuh ruh ba ka GHADC ka la ïohpdiang ka pisa T. 100.71 klur, kaba la pyllait da ka sorkar Congress barim ha ka sorkar pdeng.
Ha kawei ka liang, u Sangma u la kdew ba ki jingkynnoh ba pyndonkam bakla ïa ka pisa pyrshah ïa ka GHADC, ha kaba kane ka lam sha ka jingshim mukotduma da ka Lokayukta.
Haba dawa ban pyndep bishar noh ïa kane ka mukotduma mardor u la ong, “Namarkata, ka don ka daw da ka bynta jong ngi ban ong ba kane ka kam ka dangsah hakhmat ka Lokayukta katba ïa kane ka kam ba la kynnoh la shim kam da ka Lokayukta ba dei ban pyndep noh ne pynkutnoh kham kloi katba lah.”
U la banjur ruh ba ki tyllong jingïarap ban pyndonkam la batai shai da ka Act bad u Lat ka jylla kumba long ka bynta kaba khraw ha ka jylla u dei ban pynthikna ba ki ADC ki dei ban ïohpdiang ïa ki jingkyrshan ba donkam.