Shillong, Nailur 26: Hadien shisngi ba u khlieh duh jong ka RSS u Mohan Bhagwat u la ong ba baroh ki nongshong shnong ka ri Idia ki dei ki Hindu da ka riri dustur bad ka jinglong nongshong shnong jong ki la sakhi ba ka don ka jingsngew pyrshah kaba jur ïa kane ka jingkam une u khlieh duh ka RSS.
La sakhi ba naduh u Myntri Rangbah ka jylla U Conrad Sangma uba la ong ba kam kane ka jingkren jong u Mohan Bhagwat kam ïadei dur bad ka jinglong ka ri India namar kat kum ka Riti Synshar jong ka ri la ai laitluid ïa baroh ki nongshong shnong ban ngeit ha kino kino ki jingngeit niam kat kum ka mon bad ka jingkwah jong ki shimet shimet.
Shuh shuh la sakhi ha ki rynsan social media ba ki riewpaw khmat bad ki riew paidbah ruh kim myjur satia ïakane ka jingong u Mohan Bhagwat. Uwei na ki riewpaw khamt bad u khraw pyrkhat ka jaidbynriew u Dr HH Mohrmen u la ong ba ka jinglong jaidbynriew jong u(identity) ka dei kaba u la ïoh pateng a ki kmie ki kap tymmen kiba u la hiar pateng naduh ki por bym pat lah ban buh jingthoh bad uhn ïai neh ruh kumta bad yn ym don ano mano ba lah ban pynkylla ïa kane da kino kino ki jingpynïadei da kiba ym tip eiei ïa ka jinglong bad ka jinghiar npateng jong u.
“Nga dei u Pnar na ka jaidbynriew u Hynñiewtrep bad ngam dei kumba me la pyrkhat ïa nga” u la ong.
Ka Kong Patricia Mukhim kawei na ki nongthoh kot khubor ba la rim bha ha kane ka kam ruh ka pynpaw ïa kajuh ka jingsngew da kaba ong, “Mohan Bhagwat, nga im ha ka ri kaba ju dei bad kaban bteng ban neh ruh kumta ba ka dei ka ri ki longhshuwa bad ïa kane ka ri jong nga la khot ka Ri Hynñiewytrp bad kane lei kam ju dei ruh ka bynta kata ka Bharat vtad haduh u snem 1826. Ngi pdiang ba mynta ngi dei shibynta jong ak India ba laitluid ym jong kata ka Bharat”.
“Mohan Bhagwat, khliehduh ka RSS. Ngam dei u Hindu, Nga dei u Khasi bad Ngam dei na Bharat. Nga dei na ka Bri Hynñiewtrep , ka Bri ki kmie ki kpa tymmen jong nga, kaba la pynïasoh bad ka Dominion of India hapdeng 1947-48 lyngba ka IOA bad kaba shah pynhiar kyrdan sha ka 6th Schedule jong ka Constitution. Ha kajuh ka por Nga ïa imlang, burom bad niewkor ïa kiwei ki jaidbynriew bad niam ritpaid kiba la shong shnong ha kane ka Bri. Kiba bun bah ngam lah ban jer kyrteng hangne namar lah khapngiah. Nga ban jur ba Ngam dei u Hindu bad Ngam dei na Bharat.” ong u Pastor kyrsoibor Pyrtuh.
U bah Ardent Basaiawmoit pat u la pynphai nia ïa kane ka jingkam u Mohan Bhagwat da kaba ong, “Ngim ju dei koit ki bynta ka Bharat hashuwa ban wan ki Phareng ha kine ki lum jong ngi, namarkata, ngim ju dei ki hindu mynnor mynta bad lashai” u la ai jingkynthoh.
Katba u Dr Fabian Lyngdoh u la ong, “Hato ka dei mo ka jingshisha ba kito kiba shong ha kata ka Bharatvki dei ki Hindu baroh? Ka Bharat ka dei ka Hima ne kata ka jingïar u pud u sam jong ka hima ba synshar ki Aryans ha ki them bad ki pyntha ka Indus Valley bad ki sawdong sawkun jong ka kiba synshar da kita ki syiem ki patsha na ka jaidbynriew Bharat. Ka hima Bharata kam kynthup lut ïa nbaroh ki jaka jong ka India ba mynta wat la ka ki don ki bynta jong ka kiba ym hap shuh hapoh ki bynta ka India. Kiba bun byllai ki kynhun jaidbynriew kim ju dei koit ki bynta kata ka hima Bharat na kata ka daw, Ym baroh ki Nongindia kim dei ki Hindu.”
Shuh shuh la ïohi ba ki don ki katto katne kiba shu kren siat pharshi ïa kane bad khamtam eh ïa ka jingleit kiew sha Lum Sohpetbneng ryngkat ki nongïalam ka Seng Khasi ha kaba u Bah Disparsing Rani u la buh ka jingkynthoh kumne “Ngam sngewthuh kaei ka jingthmu une u Hehduh jongka RSS(27/09/1925) u wan shane sha Shillong watla ha ki lad pathai khubor ki shu thoh ïa ka jingkren jong u hynrei khlem don jingkylli. Ngamtip la ka Sengkhasi (23/11/1899) ka pdiang burom ne em lane don ne em kiba leit ïa kynduh ïa u. Ksan Ehrngiew ki Nongduwai jongka Sengkhasi ïa u Hehduh jongka RSS ha Lumsohpetbneng. Dashisha, mynta te shaikdar don aïu ha lyndet ka jingwan ïuh-kjat sha Shillong” bad kane ka jingthoh u Bah Disparsing ka la khriang ïa ka jingkynthoh kiba bun namar kim peiphang kaei kaba u siat pharsi.
La sakhi ruh ba kiba bun ki jingkynthoh ki ong ba ka Ri Hynñiewtrep kam ju dei ki bynta ba pura kata ka Bharat tad haduh ki u 1945-48 bad kane ka jingkam u Mohan Bhagwat ba ngi dei ki Hindu kam shong nia shong nongrim.
