Dei ka VPP kaba pynduh ïa ka bor bad iktiar jong ki Rangbah Shnong, Raid bad Hima: Dr. Jyrwa
Ka ktien bad ka kam kim ïadei satia
Shillong, Nailur 4: U Kyrtong ka UDP ha ka elekshon MLA ba la dep na Mawryngkneng bad u Kyrtong shimet ha ka elekshon MDC u Dr OS Jyrwa ula kynnoh ba ka seng Voice of the People Party (VPP) kaba ïalam ïa ka Executive Committee ha Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) kala ïuhroit ïa ka bor bad iktiar jong ki jaka synshar khadar tynrai da kaba wanrah thymmai ïa ka aiñ kaba ïadei bad ka khyndew ka shyiap.
Haba ïalap elekshon na ka bynta u kyrtong ka NPP uba ïakhun ïa ka elekshon shiteng samoi jong ka MP Lok Sabha u Dr DRL Nonglait ha Mawryngkneng hynne ka sngi Thohdieng, u Dr Jyrwa ula ong, ka jingtyrwa ïa ka Land Bill bad Land Ceiling Act ka dei da ka jingthmu ban ïuhroit bad buh sharud noh ïa ki Rangbah Shnong, Dorbar Raid bad Dorbar Hima.
“Haba ngi kylli balei ki la weng ïa ki Rangbah Shnong, Dorbar Raid, Dorbar Hima, kila ong ba ym donkam shuh lada kila pyntreikam ïa ka Land Ceiling Act namar ba yn pyntreikam beit noh da ka District Council,” ula ong ha ka jingïalang paidbah da kaba kdew ïa ka Clause 16, ba lah dep ban pynduh noh ïa ka jingïasyllok bad ki khlieh nongsynshar.
“Kumno phin ong, ba phim shym la pynduhbor haba phi lah dep ban weng noh ïa ka Clause 16? Katei ka kyndon kala dep kren shai ba lada pyntreikam ïa ka Land Ceiling Act kad ei ban don ka jingïasyllok bad ki nongïalam shnong, hynrei kine kila kwah ban ïaid lait noh ïa katei” ula ong.
Ula ong, man la ki shnong ki don ïa la ka rukom synshar khaddar tynrai kumta kam long kaba lah satia ban shu pynjari lut kumjuh da kawei ka aiñ.
“Ha Mawryngkneng, ka lah don lypa kawei ka kyndon aiñ ba ka jingdie jaka sha ki briew kiba nabar ka dei kaba yn ym shah satia. Kane ka dei ka rukom synshar khadar tynrai ka shnong. Ka jaka ka dei jong ka shnong, Raid bad Hima, hynrei ki, kin ïaleh ban knieh jubor ïa kane ka jinglongtrai. Kane ka long kaba bakla jur” ula ong.
U Dr Jyrwa ula kynthoh tyngeh ruh ïa ka seng VPP kaba la kular shwa ka elekshon ban weng noh ïa ki Toll Gate ne ki khyrdop lum khajna. “Hashwa ka elekshon MDC, kila ong ba yn ym don shuh ki khyrdop lum khajna lada ki wan ha ka bor. Mynta ki lah don ha ka bor hynrei ki khyrdop lum khajna ki la nang bun. Kito kiba ngi lah jied kila kylla long ki nonglum ha kitei ki khyrdop” ula kynnoh da kaba ong ruh ba ka ktien ki nongïalam ka VPP bad ka kam kim ïadei satia wat tang khyndiat ruh.
Da kaba ong, ba ka elekshon MP ka dei ka kabu ban ai ïa ka rai pyrshah ïa ka jingïïalam hapoh ka KHADC” u Dr Jyrwa ula ong, “Ha ka kam synshar paidbah, ka bor ka shong ha ki paidbah. Phi long halor eh, phi dei ki nongthep vote, phi ai ïa ka bor bad phi knieh noh ïa ka bor”.
Haba pynshai halor ka jingkynnoh ba lah shu siew da ka pisa ïa ki paidbah ban ïashimbynta ha ki jingïalang jong ka NPP, ula ong, “Lada kam don ka mynsiem, wat lada phi ai pisa ruh, ngan ym wan sha ka jingïalang. Ki paidbah ka Mawryngkneng kila wan ka dei namar ba ki ieid ïa u Dr Nonglait.”
U CEM barim ka KHADC u Bah Pynïaid Sing Syiem, ula banjur ïa ka jingdonkam ban jied ïa u MP uba lah ban ïada ïa ka hok jong ka jaidbynriew riewlum hapoh Parliament.
U Bah Pyniaid ula pynkynmaw ba kumno ki nongïalam riewlum ki la lah ban pynïoh ïa ka Sixth Schedule ha u snem 1950 watla kam shym la don satia kano kano ka jingïada ha ka riti synshar ka ri ha kitei ki por.
“Da ka jingtrei shitom bad ka jinglong nongïalam jong ki rangbah, kila lah ban pynrung ïa ka Sixth Schedule ha ka Constitution ne ka riti synshar ka ri” ula ong.
Ula ong ba ia ka District Council la thaw ha u snem 1952 ban ïada ïa ka khyndew ka shyiap, kolshor bad ïa ka jingsynshar khadar tynrai, bad ban pynkhlaiñ ia ki ka la shim por bha da ki phew snem.
“Ngi don ïa ki District Council kiba la palat ïa ka 70 snem, hynrei ngi lah ïoh ïa ki aiñ tang ha ki khyndiat snem namar ba ngi don ïa ki briew kiba kum u Bah Sniawbhalang Dhar ha ka Sorkar Jylla uba lah ïarap ban pynïoh jingmynjur ïa ki aiñ jong ka District Council” ong u Bah Syiem.
Ha kaba ïadei bad ka jingtyrwa ïa ka 125th Constitution Amendment Bill kaba don ïa ka jingsngewkhia ha kaba ïadei bad ka Sixth Schedule, u Bah Syiem ula ong, mynta ka don ha ka Tnad Kam Pohïing ka Ri hadien ba lah dep ban khmih bniah da ka Standing Parliamentary Committee.
“Ka rai na ka bynta ka jaidbynriew ka don ha Delhi kumno ban rai ha kaba ïadei bad ka Sixth Schedule bad ki District Council. Ngi donkam ïa u MP, kaba ka Parliament ne ïingdorbar thawaiñ kan sngap. Ngim dei ban jied ïa uno uno ban leit ban shong ha kyndong jong ka Parliament” ula ong.
“U Dr Nonglait u long uba biang na kiba biang tam eh ban leit sha Parliament” ong u Bah Syiem ha ryngkat bad ka pan ïa ka jingkyrshan na ki paidbah na ka bynta u kyrtong ka NPP.