“Haba lah ban ïarap 1 klur ïa ki lanot ha Assam, Balei pat kan eh ban ïarap ïa ki briew lajong?” : FKJGP
Mawkyrwat, Nailar 28: Ka Federation of Khasi Jaiñtia & Garo People (FKJGP), jong ka Ranikor Circle, hadien ka jingïoh ïa ka jingkyrpad na ki paidbah kiba la shah ktah bad shah pynjulor ïa ki mar rep bad ïa ki ïing rit ba ki pyndonkam ban sah haba ki leit sha ki jaka rep jaka riang, ka la pynlong ïa ka jingïalang ban ïakren bad bishar bniah halor kane ka jingeh kaba ki paidbah nongrep ki la mad.
Hadien ka jingïalang, ki nongïalam jong ka seng lyngba u bah Balse Kharbani, President jong ka Federation of Khasi Jaiñtia & Garo People (FKJGP) Ranikor Circle haba kren ha ki lad pathai khubor ki la pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ka jingbym ïoh ïa ka jingïarap kaba biang na ka sorkar jong ki nongrep kiba la shah ktah na ka jingwan hiar thma jong ki hati.
U la pynpaw ba lada u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma, u lah ban pynlut haduh ?1 klur ban ai jingïarap ïa ki lanot ha Assam, ka seng ka buh jingkylli ba, “kan eh aïu pat ban kner ïa ka jingïarap sha ki briew la jong kiba la shah pynjulor ïa ki mar rep bad ki ïing sah na ki hati?”
Ka seng ka la pynpaw ruh ïa ka jingsngewkyndit halor ka jingsted jong ka sorkar ban pynsngewbha bad ïarap ïa kiwei pat ha ki khep kiba bapher bapher. Kum ka nuksa, ka seng ka la kdew ïa ka jinghiar jong u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, u Sniawbhalang Dhar, sha Jorabat ban ïakynduh ïa ki nongñiah kali Tourist na Assam bad ban tyrwa ban siew ïa ka bai lutksan na ka bynta ki kali jong ki, ha ka por ba ki dang pynlong jingïakhih.
“Lada ka sorkar ka lah ban shimkhia bad ai jingïarap mar-mar haba kiwei ki shah ktah, balei pat ba ïa ki briew la jong kiba la shah pynjulor ïa ki mar rep bad ki jaka sah ha ki hati la bun bun bnai, ym lah ban shimkhia bad pynurlong ïa ka jingïarap ha ka por kaba biang?” la ong ka seng. Namarkata, ka FKJGP jong ka Ranikor Circle, lyngba kane ka jingïalang, ka kyntu jur ïa ka Sorkar ba ka dei ban shimkhia ïa kane ka mat bad ban ai jingiarap noh mardor ïa ki nongrep kiba la shah pynjulor ïa ki mar rep jong ki, kynthup ïa ki dieng kwai, phan dieng, shriew, sohtrun bad kiwei kiwei.
Shuh shuh, ka seng ka pynpaw ïa ka jingsngewsih halor ka jingpynjulor ïa ki dieng kwai, namar ba ki nongrep ki hap ban ap da kumba hynñiew snem ne kham palat ban lah ban kheit ïa u soh.Hynrei haba la poi ha ka por ban kheit, ki hati khlaw ki wan bad pynjulor noh ïa ka jingtrei shitom jong ki nongrep.Ym tangkata, ka seng ka ong ruh ba ka Forest Department ka la dep wan jurip bad shim dur ïa ki jaka rep kiba shah pynjulor, bad la lum ruh ïa ki account number jong ki nongrep. Hynrei, haduh mynta, kim pat wanrah kano kano ka lad jingïarap sha ki nongrep.
Ha kajuh ka por, ka Wildlife Department ka la pynlong ïa ki awareness programme ha ki shnong bapher bapher halor ka rukom ïada na ka jingwan rung jong ki hati khlaw. Hynrei, katkum ka jingsngew jong ka seng, ki nongrep kim lah ban hun tang da ki awareness programme namar ka jingeh kaba ki mad ka long kaba khraw, ha kaba ki marrep jong ki ki shah pynjulor lut.
Namarkata, ka seng ka ai por ïa ka sorkar tang hapoh shibnai ban shimkhia ïa kane ka mat bad ban thaw noh ïa ki lad ki lynti kiba biang ban ai jingïarap ïa ki nongrep kiba la shah ktah na ka jingwan hiar thma jong ki hati.
Ka seng ka kyntu ïa ka sorkar ban shim ïa kane ka mat kum kawei na ki mat kiba donkam bad ban leh ïa kaba donkam khnang ban long ka jingmyntoi bad jingïarap ïa ka jingeh jong ki nongrep kiba la shah ktah bad pynjulor ïa ki jingdon jingem jong ki.