Ther u Nongïalam ka Liang Pyrshah ha KHADC ba pynkylla ïa ka jingmang pisa bad Land Act
Shillong, Jylliew 20 : U Nongïalam ka Liang Pyrshah ha Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) u Bah Titosstarwell Chyne hynnin ka sngi Thohdieng, ula pyrshah jur hapoh ka dorbar jong ka District Council ha ka jingïatai halor ka mang tyngka bad ula buh jingkylli halor ka rukom pynkylla ïa ka jingmang pisa kaba bun sha ka jingmang ïa ka pisa kaba duna bad ula pyrshah ruh ïa ka jingpynkylla ne ka Amendment ïa ka KHAD Regulation and Administration of Land Act.
U Bah Chyne kynthoh ïa ka rukom long rukom man ha kaba ïadei bad ka pisa pilaiñ tang hapoh jong ka shi snem. “Nga pynpaw ïa ka jingsngewkhia namar shi snem mynshwa phi lah wanrah ïa ka mang tyngka kaba bun hynrei mynta u snem la wanrah da ka mang tyngka kaba duna pisa. Ngam tip na ka daw aiu, tang hadien shisnem ba la wanrah ïa ka mang tyngka kaba bun, mynta phi kren jam halor ka jingpynlut kaba pynlut phut. Kata ka mut ba kala don ka jingpynlut phut kaba la pynlong ïa ka mang tyngka ban duna pisa” ula ong.
U Nongialam ka Liang Pyrshah ula kynthoh tyngeh ïa ka Executive Committee (EC) kaba la wanrah ïa ka jingtyrwa ban pynkylla noh ïa ka Land Act. Ula pynpaw ba ha ka Section 16 jongka Act ka pynkup bor bad dei ban don shwa ïa ka jingïasyllok bad ki Dorbar ki bapher bapher hashwa ban pynmih ïa kano kano ka jingpynbna paidbah ne Notification.
“Kaei kaba la pynkyndit ïa nga, ka long ba ha kane ka jingpynkylla kaba phi lah wanrah, phi lah pynduh noh ïa ka Section 16 ïa ka kyntien ‘hadien ka jingpyndep ïa ka jingiasyllok bad ki Dorbar’. Balei phi pyndam noh ïa ka bor jong ki Dorbar Shnong, ki Raid, ki Hima, haba phi kwah ban pynmih ïa ka Notification bad ki?” la kylli u Bah Chyne.
Ula pynpaw ba ïa kane ka aiñ la shna ban ïada ïa ki Khasi kiba longtrai ïa ki jaka bad ka Council kam don satia ïa la ka jong ka jaka. “Namar ba phi lah ktah ïa ka Land Act, Nga nud ban ong, ba phi lah ktah ïa ka dohnud ka jong nga, namar ba ngi lah shna ïa ka Land Act ban pynlong aiñ bad pynkhlaiñ ïa ki paid Khasi ha ka jinglongtrai ïa ka jaka. Lada phim donkam shuh ïa ka bor jong ki shnong, ïathuh ïa nga, naei ka District Council ka ïoh ïa ki jaka? Ka District Council kam ju longtrai ïa ki jaka wat tang shi inshi ruh. Baroh ki jaka ki dei ki jong ki Hima, ‘ri Kynti’ bad ka Raid. Hato kin ailad ïa ka KHADC ba kan shu pynmih ïa ka Notification khlem da ïasyllok bad ki?” ula ong.
U Bah Chyne ula pyrshah shuh shuh ïa ka jingwanrah ïa ka Unique Land Parcel Identification Number bad Digital Survey Provision lyngba katei ka Amendment.
“Nga kwah ruh ban kren halor ka Amendment kaba phi lah wanrah. Haba peit ïa ka Amendment kaba phi lah wanrah bad pynrung ïa ka Section 8 bad kiwei kiwei ban sdang ïa ka Digital Survey, ban wanrah ïa ka Unique Land Parcel Identification Number, ban ïoh pynïaid shakhmat ïa ka Survey. Kumta ka dei kaei kane ka Unique Land Parcel Identification Number? Hato ka dei kaba la pynïasoh bad ka Sorkar India? Lada ka dei kaba la pynïasoh bad Sorkar India, kumta ka imlang sahlang ka don hapdeng ka jingma. Ka rukom wanrah ïa ka Amendment ka la pynduh bor noh ïa ka jingthmu jong katei ka aiñ” ula ong.
Ula pan jingpynshai ruh ha kaba ïadei bad ka jingpynkhreh ka Council ïa ki kyndon jongka 16th Finance Commission.
“Ka 16th Finance Commission ka don a ka Basic Performance Grant kaba 20%. Kaba mut na ka liang jongka KHADC, lada ka Sorkar India ka ai 80%, kumta 20% hap ban pyni da ka liang jongka KHADC. Nga kwah ban tip hato kane ka EC kala long kaba pynkhreh na ka bynta kane” ong u Bah Chyne.